donatieknop english

Op 19 januari 2017 organiseerde Stichting Privacy First op haar kantoorlocatie in het Amsterdamse Volkshotel haar jaarlijkse Nieuwjaarsborrel annex debatavond, klik HIER voor de uitnodiging en openbare aankondiging vooraf. Dit evenement stond ditmaal grotendeels in het teken van de ‘Shared Democracy’: na Athene (democratie 1.0) en onze huidige 19e-eeuwse parlementaire democratie (2.0) is het in de optiek van Privacy First hoog tijd voor verdere vernieuwing en meer burgerparticipatie: Shared Democracy, democratie 3.0! In zijn Nieuwjaarstoespraak gaf Privacy First voorzitter Bas Filippini hierop onze visie:

Shared Democracy

“Privacy First staat voor eigen keuzes in een vrije omgeving. Wij werken daarbij vanuit de klassieke principes van een democratische rechtsstaat en internationale verdragen. Dat doen wij onder meer door het voeren van rechtszaken, waaronder onze lopende zaken tegen kentekenparkeren en voor het recht op anonieme, contante betaling. Daarnaast zijn nieuwe zaken tegen automatische nummerplaatherkenning (ANPR) en het Systeem Risico Indicatie (SyRI) in de maak. We werken daarin samen met andere organisaties en advocatenkantoren. Naast onze rechtszaken voeren we voortdurend stille diplomatie richting alle relevante partijen.

Privacy staat nationaal en internationaal nog steeds onder druk en komt steeds meer onder druk te staan. Er is de laatste 15 jaar sprake van steeds minder vrijheid in plaats van meer vrijheid, zowel qua mobiliteit als in de financiële en medische sfeer. Onze conclusie na zeven jaar rechtszaken voeren is dat de huidige rechtsstaat onder druk staat en zich moeilijk kan verdedigen tegen erosie van binnenuit. Rechters hebben vaak moeite met principiële rechtszaken: ze durven het fundamentele privacyprobleem niet aan te pakken en willen zich enkel uitspreken over randzaken.

Onze huidige parlementaire democratie is nodig aan vernieuwing toe. Na de democratie 1.0 uit het oude Athene en onze huidige democratie 2.0 uit de 19e eeuw is het tijd voor een nieuw model: democratie 3.0. In die nieuwe democratie zou veel meer rekening gehouden moeten worden met moderne ontwikkelingen die onze democratie dreigen te ondermijnen. Privacy First wil graag naar een Shared Democracy 3.0 waarin de krachten die onze huidige democratie bedreigen juist ingezet kunnen worden voor een nieuwe, duurzame en democratische samenleving. Zo is er de veranderende rol van de media als vierde macht, waaronder social media en alternatieve media, die bepalen wat “het nieuws” is en wat “wel en niet waar” is. Daarnaast de veranderende rol van de burger: hoe zou je de burger meer kunnen betrekken bij burgerparticipatie en meer verantwoordelijkheden kunnen geven? En hoe kan je nieuwe technologie inzetten? Denk bijvoorbeeld aan elektronische platformen en blockchain technologie. Zoals de industriële revolutie milieuvervuiling veroorzaakte, zo veroorzaakt de informatierevolutie vrijheidsvervuiling en privacyvervuiling. Hoe kunnen we 'privacy by design' zo inzetten dat dit de democratie versterkt?

De macht van de overheid tegenover de burger is niet meer proportioneel. Er moet dus een machtsverdeling gaan plaatsvinden door onder andere meer burgerparticipatie. Hierdoor zal ook de overheid dichter bij de burger komen te staan, zowel op nationaal als op Europees niveau.

Op een vrij en privacyvriendelijk 2017!”

‘Hoeveel vrijheid gaan wij nog inleveren voor onze veiligheid? 100% veiligheid = 0% vrijheid’  Bas Filippini


Vervolgens hield ICT-onderzoeker Brenno de Winter een even boeiende als vermakelijke presentatie over actuele problemen rondom privacy, informatiebeveiliging en de huidige kloof tussen burger en bestuur:

Digitale stormvloed

“We zijn zo goed in digitaliseren geworden, dat we niet meer hoeven te werken. We checken zelf onze koffers in, kunnen binnenkort ook een winkel binnenlopen en inchecken, onze artikelen pakken, weer de winkel uitlopen en automatisch betaald hebben, een zelfrijdende taxi nemen, etcetera. Dat is een economische maatregel, met als groot voordeel dat we geen personeel meer nodig hebben. Het industriële tijdperk is voorbij. Wij zijn niet meer nodig. Waarom is dat zo bedreigend? Ik moet wel aan het eind van de maand de hypotheek kunnen betalen...

De Titanic had een paar eigenschappen die onze software-industrie ook heeft. De eerste eigenschap is dat we standaard een niveau proberen te creëren van een bepaalde veiligheid. En hoe meer veiligheidsmaatregelen je neemt (zoals sloepen aan een boot), hoe onzekerder mensen worden over de veiligheid. Daarnaast was er de keuze tussen een reddingsvest of een sloep, maar mensen met een reddingsvest stapten alsnog in een sloep, en als laatste kunnen we om hulp roepen als het mis gaat, maar dan hopen we wel gehoord te worden. We zijn op zoek naar een 'safety of life at sea', maar dan met data. We zullen moeten leren van de incidenten die we in het verleden hebben meegemaakt.

We zijn in de informatiemaatschappij nog heel erg onvolwassen. Bij data zijn er een heleboel risico’s die we niet kunnen voorzien. Gelukkig gaan er een heleboel dingen goed, zoals dat we veel ervaring hebben met de meldplicht van datalekken. Maar een van de dingen die veel gebeuren is dat er veel persoonsgegevens door een wasstraat worden gehaald, zodat het geen persoonsgegevens meer zijn. Die worden vervolgens doorgestuurd naar bijvoorbeeld Amerika en dan weer gekoppeld met gegevens uit Big Data, waardoor het wel weer persoonsgegevens zijn.

Het wordt tijd dat we dingen anders gaan benaderen. Waarom zien we onze persoonsgegevens niet meer als ons eigendom? Wanneer we persoonsgegevens (weer) als eigendom gaan zien, dan zullen we ook eisen dat indien we het uit handen geven, onze data goed beveiligd wordt. Als Google geld verdient aan mijn gegevens, dan hoor ik een businesspartner van ze te zijn. Daarnaast is de discussie veiligheid versus privacy een oneerlijke discussie. We weten namelijk niet wat er tegenover staat wanneer ik mijn privacy inlever. Het gaat er niet om of je wel of niet iets te verbergen hebt. Het gaat erom hoe jij omgaat met wat van jou is. Wanneer privacy wordt geschonden, dan worden meestal de andere mensenrechten in het kielzog meegenomen.”


Vervolgens was er een uitgebreid debat met het publiek (de opkomst overtrof de zaalcapaciteit), gevolgd door een gezellige borrel waar wij samen konden proosten op een privacyvriendelijk 2017.

Wilt u voortaan ook een uitnodiging voor onze evenementen ontvangen? Meld u dan aan voor onze mailinglist! Bent u al donateur van Privacy First? Hoe meer donaties Privacy First ontvangt, hoe meer van deze evenementen Privacy First zal kunnen organiseren en hoe sneller Nederland zich zal kunnen ontwikkelen tot Privacy Gidsland.

Gepubliceerd in Evenementen

Stichting Privacy First nodigt u graag uit voor haar Nieuwjaarsreceptie! Deze zal plaatsvinden op donderdagavond 19 januari as. op onze kantoorlocatie in Amsterdam. De avond zal grotendeels in het teken staan van de Shared Democracy: na Athene (democratie 1.0) en onze huidige 19e-eeuwse parlementaire democratie (2.0) is het in de optiek van Privacy First hoog tijd voor verdere vernieuwing en burgerparticipatie: Shared Democracy, democratie 3.0! In zijn Nieuwjaarstoespraak zal Privacy First voorzitter Bas Filippini hier onze visie op geven. Vervolgens vertelt ICT-onderzoeker Brenno de Winter over de problemen rond privacy, informatiebeveiliging en de huidige kloof tussen burger en bestuur. In zijn nieuwe boek Digitale Stormvloed legt hij pijnlijk bloot hoe informatiebeveiliging en privacybescherming tekortschieten en hoe we als samenleving kunnen sturen naar werkbare oplossingen.

Hoe kunnen we de Shared Democracy gebruiken om oplossingen te verwezenlijken? Graag gaan wij hierover met u in debat om gezamenlijk tot mogelijke antwoorden te komen, gevolgd door een borrel waar wij samen kunnen proosten op een privacyvriendelijk 2017!

Iedereen is welkom, toegang is gratis. Donaties aan Privacy First worden echter zeer op prijs gesteld. Aanmelden kan via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken., maar is niet verplicht.

Datum: donderdag 19 januari 2017, 20.00-22.00u (inloop vanaf 19.30u).
Locatie: Volkshotel, Wibautstraat 150 te Amsterdam (Betonnen Zaal, begane grond). Een routebeschrijving vindt u op www.volkshotel.nl/nl/#locatie.

Klik HIER voor de uitnodiging zoals Privacy First die onlangs aan haar netwerk verzond (pdf). Wilt u voortaan directe uitnodigingen voor onze evenementen ontvangen? Mail ons! Dan voegen wij u toe aan onze mailinglist.

uitnodiging PrivacyFirst jan2017

Gepubliceerd in Evenementen

Nieuwjaarscolumn Privacy First

Terugkijkend op 2016 ziet Privacy First een hernieuwde aanval op onze democratische rechtsstaat van binnenuit. De incidentgedreven politieke waan van de dag viert hoogtij en de controlewaanzin van de overheid is onstuitbaar, arrogant en door industrie en politieke lobby gedreven. De democratische principes van onze rechtsstaat worden steeds meer uit het oog verloren en omkering van rechtsprincipes is aan de orde van de dag. Elke (potentiële) aanslag wordt daardoor een aanslag op onze burgerrechten.

Huidige rechtsstaat niet in staat zichzelf te verdedigen

De geschiedenis is nog maar een dag oud in de huidige mediacratie en bestuurders zonder enig historisch en cultureel besef leveren hun en onze kinderen en toekomst uit aan een nieuwe elektronische dictatuur met de 4G-masten als kamppalen. Zelfstandig informerende burgers zijn inmiddels verworden tot “nepnieuws verspreidende populisten”. Na de overheid is nu ook de mainstream media de weg kwijt, lijkt het. Het model vanuit angst, haat en controle zoals gevoerd in autoritair geleide staten wordt steeds meer als de weg gezien. Met een sterke leider aan de top.

Privacy First heeft het al eerder aangegeven: wij zijn van mening dat staats-terroristen die de wetgeving telkens aanpassen naar beperking van vrijheden van burgers uiteindelijk vele malen schadelijker zijn voor onze samenleving dan de enkele straat-terrorist, hoe erg en schokkend een aanslag ook is voor de direct betrokkenen. Het vervelende is dat onze rechtsstaat zichzelf niet goed kan verdedigen tegen uitholling van de democratische principes van binnenuit: we hebben onder andere geen onafhankelijke toetsing georganiseerd op onze Grondwet. Wij zijn dan ook erg blij met de recente uitspraak van het Europees Hof waarin alle vormen van sleepnettechnieken bij voorbaat illegaal worden verklaard. Een top-uitspraak met verregaande gevolgen voor de staats-terroristen onder onze politici en ambtenaren. Een duidelijke streep in het zand.

Onze democratische rechtsstaat is ontstaan vanuit 19e eeuws denken en zal middels een maatschappelijk debat opnieuw vorm moeten worden gegeven, maar dan wel vanuit de basisprincipes van duizenden jaren ervaring van de mensheid in samenleven met elkaar. Vanuit liefde, vertrouwen en vrijheid als basisankers. Privacy First ziet een aantal veranderingen de afgelopen 150 jaar waar onze rechtsstaat geen of onvoldoende antwoord op heeft. Deze veranderingen van de afgelopen 150 jaar zullen geïntegreerd moeten worden in een nieuw model democratische rechtsstaat, die ten dele Parlementair en ten dele Shared zal moeten zijn. Met andere woorden: het democratische huis staat, maar zal aangepast moeten worden aan de wensen en ontwikkelingen van deze tijd.

Naar een Shared Democracy: aanpassing van de parlementaire democratie aan de huidige tijd

Privacy First nodigt (en daagt zonodig) elke Nederlander uit om te participeren in een brede maatschappelijke discussie tot vorming van een democratie 3.0. Na Athene (1.0) en onze parlementaire democratie vanuit de 19e eeuw (2.0) is het in onze ogen tijd voor het concept van de Shared Democracy (3.0), een disruptive denken / samenlevingsmodel waarbij wij 7 grote drivers identificeren die tot aanpassingen leiden van ons huidige 19e eeuwse systeem. Privacy First ziet deze 7 drivers momenteel ons huidige model van binnen en van buiten ondermijnen. Maar door anders te denken bieden zij ook juist de kans om te komen tot een nieuwe vorm voor de toekomst: de zogenaamde “Shared Democracy”.

1. Veranderde rol media naar “mediacratie”

In het 19e eeuwse model hadden de media nog niet de schaal en verspreidingsgraad van de huidige media. De invloed van de media is inmiddels zo groot dat deze als peiler meegenomen moet worden in de te vormen Shared Democracy.

2. Veranderende rol burger

De enorme financiële en sociale emancipatie, het verhoogde opleidingsniveau en de individualisering van burgers leidt momenteel tot een enorm spanningsveld binnen de zogenaamde parlementaire democratie van vertegenwoordiging van de stem van de burger. De burger wordt nog steeds vanuit het oude denken als een niet voor zichzelf op kunnen komend minderwaardig noodzakelijk kwaad gezien. De burger wil echter meebeslissen op tal van onderwerpen en dit zal in de Shared Democracy structureel ingebed moeten worden, ondersteund door de nieuwste technologie en communicatiemiddelen. Dit vanuit verschillende vertegenwoordigingsstructuren en participatief leiderschap vanuit eigen verantwoordelijkheid, iets waar de politiek en overheid nog ver in achterblijft in haar relatie met de burger.

3. Wetenschappelijke, technologische en informatie revolutie

Deze revolutie maakt nieuwe zaken mogelijk en geeft vrijwel real-time inzicht in ontwikkelingen en gebeurtenissen binnen de samenleving. Tevens maakt het internet en daaraan gekoppelde infrastructuren geheel nieuwe vormen van uitwisseling en marktplaatsen van ideeën en beslissingen mogelijk. En dat op grote schaal tussen verschillende gelijkgestemde of andersdenkende burgers, wereldwijd. Waar vraag en aanbod stroef verlopen duiken nieuwe diensten op die een disruptive effect op oude structuren hebben. Denk aan de duidelijke scheefgroei tussen burger en politiek. In de Shared Democracy kunnen hier vanuit een open en vrije houding compleet nieuwe en versterkende systemen en structuren voor worden opgezet. Vanuit privacy by design in wetgeving, uitvoering en inzet van technologie.

4. Ongeremde wildgroei overheid

Het huis is klaar, maar de aannemer blijft dagelijks in vol ornaat langskomen om te kijken of er nog klussen gedaan kunnen worden... onze overheid en dito invloed op het dagelijks leven en de economie van vandaag. De ongebreidelde groei van deze overheid moet per direct gestopt worden en teruggebracht naar normale proporties conform een op te stellen norm. De burger is er inmiddels voor de overheid in plaats van andersom. De macht van de (centrale) overheid staat inmiddels ook niet meer in verhouding tot die van individuele burgers. In de Shared Democracy zal een belangrijk item de grootte, macht en reikwijdte van de overheid moeten worden.

5. Beroepspolitici

Een zaak waar onze grondleggers in de 19e eeuw ook geen rekening mee hebben gehouden (ondanks de trias politica en machtsverdeling) is het feit dat de huidige (landelijke) politici veelal bestaan uit vertegenwoordigers die fulltime politicus zijn en/of daarnaast in een overheidsdienst vrij direct gerelateerd aan hun politieke functie werkzaamheden uitvoeren. Met andere woorden: die de verbinding met de samenleving kwijt zijn. En in feite hun hele leven op het geld van de burger leven zonder enig risico te lopen. In de Shared Democracy pleiten wij voor duidelijke keuzes in vertegenwoordigers van de burger en alle mogelijke mengvormen van burgers / vertegenwoordigers om daarmee een veel grotere betrokkenheid en verantwoordelijkheid van de individuele burger voor het politieke participeren in de samenleving te realiseren.

6. Financiële sector, schaalvergroting en massacontrole

Centralisatie en beheersing van geldstromen, losgekoppeld van onderliggende waarde holt economie en samenlevingen uit. De menselijk maat is steeds meer op de achtergrond verdwenen in de door financiële kasstromen overheerste modellen van schaalvergroting en efficiency. Met mantra’s als “cash is crimineel” wordt anoniem betalen uitgebannen en bankruns voorkomen zodat deze geen gevaar meer vormen voor destabilisatie van het systeem. Ook hier wordt het net steeds strakker om de burger gespannen en is geld niet meer van de burger maar van de overheid of de bank. In de Shared Democracy zal het recht op anonieme betaalmiddelen en de eigendomsverhoudingen van eigen middelen sterk verankerd moeten worden naar de toekomst, vanuit de huidige en toekomstige technologische mogelijkheden.

7. Supranationale elite van individuen en bedrijven

De mondialisering leidt tot een grote groep van bedrijven en mensen die losstaan van de nationale staat en samenleving en alleen profiteren van de rechten zonder mee te doen aan de plichten die gekoppeld zijn aan een samenleving. Nu informatie en macht binnen enkele zeer grote mondiale conglomeraten zijn samengebundeld ontstaan er meerdere financiële instellingen en bedrijven die groter zijn dan een nationale staat. De macht van de lobby van deze organisaties op de achtergrond vaart wel bij oude autoritaire piramidestructuren van gecentraliseerde politieke vertegenwoordiging. Binnen de Shared Democracy zal speciaal aandacht besteed moeten worden aan democratische inrichting en modelvorming op alle niveaus waarbij gecentraliseerde en gedecentraliseerde machtsverhoudingen continu in balans en meetbaar moeten zijn, ondersteund vanuit de meest geavanceerde technologie.

Hoe gaat de Shared Democracy hiermee om? Hoeveel vrijheid gaan we nog inleveren voor
schijn(h)veiligheid? 100% veiligheid = 0% vrijheid. Op welke schaal willen we ons gaan begeven en hoe richten we onze samenleving en democratisch bestel opnieuw in om onze principes vast te houden met het licht op de 7 drivers voor ontwikkeling?

Om deze vragen en mogelijke antwoordrichtingen verder vorm te geven organiseert Privacy First op 19 januari 2017 vanaf 19.30u in het Volkshotel in Amsterdam haar Nieuwjaarsreceptie die in het teken zal staan van de Shared Democracy.

Wij willen als Privacy First graag u allen uitnodigen om aan deze nieuwe beweging naar een Shared Democracy uw bijdrage te leveren op alle mogelijke communicatiekanalen in een open en vrij debat!

Bas Filippini
voorzitter Stichting Privacy First

Gepubliceerd in Columns

Privacy First is een politiek neutrale organisatie. Wel is Privacy First altijd graag bereid om met iedere politicus in gesprek te gaan of als spreker op te treden bij een politiek symposium. Daarbij zonderen wij geen enkele persoon of partij uit: de ervaring leert ons juist dat gesprekken of optredens bij onze "privacy-opponenten" vaak wederzijds het meest leerzaam, nuttig en inspirerend zijn. Vaak blijkt er sprake van gedeelde principes, visies en idealen. Zo kreeg Privacy First dit jaar onder meer het podium bij GroenLinks, maar ook bij de SGP Jongeren. Hieronder een voorbeeld van een toespraak die Privacy First voorzitter Bas Filippini eerder dit jaar gaf bij het D66-symposium "Privacy van de 19de naar de 21ste eeuw":


"Een definitie van privacy is niet eenvoudig te geven. Privacy First ziet de definitie van privacy vanuit een democratische rechtsstaat. Voor ons is privacy persoonlijke vrijheid en zodoende de basis van de democratische rechtsstaat. Als het in het klein al niet goed gaat met onze vrijheid, wat is dan het resultaat in het groot?

Tijdens de voorbereidingen voor deze presentatie waren twee zaken belangrijk. Ten eerste is daar de recente Big Brother-brief van minister Van der Steur. Dat is precies de richting waarop het volgens ons niet op moet gaan, want die brief is ingegeven door incidenten en de politieke waan van de dag. Er vond in Brussel een aanslag plaats en vervolgens komt de minister met allerlei voorstellen om de vrijheid nog verder te beknotten en in te perken. Deze brief is op 24 juni naar de Tweede Kamer gestuurd. Eerder dit jaar vergeleek Alexander Pechtold bij Nieuwsuur de privacy-beweging met de anti-houtzagerijbeweging uit de 17de eeuw. Ik dacht dat D66 juist pro privacy was, dan verwacht je zo’n vergelijking niet van de voorman. En voor privacy zijn is dus niet tegen vooruitgang zijn!

Discussies kunnen wel degelijk voor de privacy en voor de vooruitgang worden gevoerd, want dat kan prima samengaan. Sterker nog, als je er goed over nadenkt, dan kun je de rechtsstaat enorm versterken met behulp van technologie. Privacy First pleit voor eigen keuzes in een vrije omgeving. Het is zodoende belangrijk dat die omgeving ook vrij blijft.

De burger nemen wij als zelfstandig individu serieus. 47% van onze bevolking heeft inmiddels minimaal een HBO-opleiding en ook zonder opleiding kunnen burgers grote verantwoordelijkheid aan.

Wij hebben enorme verkeersstromen in Nederland en dat gaat vrijwel altijd goed, omdat wij daaraan meedoen vanuit vertrouwen in elkaar. Wij gaan dus niet uit van wantrouwen. Met vertrouwen gaat het altijd wel goed en valt veel uiteindelijk ook wel mee. Als je de hele dag naar incidenten gaat kijken, bijvoorbeeld als je werkt in een ziekenhuis, dan zie je de hele dag patiënten en wat er mis gaat. Zo werkt dat bij politie en justitie ook een beetje, is onze ervaring. Vervolgens komt er een leverancier van nieuwe technologie en we gaan prachtige speeltjes implementeren en daar moeten we ook nog wat voor organiseren. Dan komt men erachter dat er ook nog wetgeving is of dat sommige technologie helemaal niet voldoet aan de principes van de rechtsstaat. Om dan vervolgens de wetgeving maar aan te passen! Bas Filippini

In een rechtsstaat zoals ik ernaar kijk, zou je eerst moeten kijken naar de principes, dan naar wetgeving, daarna naar de uitvoering en dan pas kijk je naar wat je kunt ondersteunen met slimme technologie. Aansluitend bij Alexander Pechtold, het internet is bij uitstek het platform waar vraag en aanbod bij elkaar kunnen komen. Gebruik als overheid daarom het internet om de actieve participatie van burgers te gaan vergroten. En niet met het platgeslagen uitgangspunt dat een referendum slechts bestaat uit ‘ja’ of nee’. Hebben wij weleens een goede discussie met z’n allen gevoerd over welke typen referenda er zouden kunnen zijn? Welke typen van elektronische burgerparticipatie zouden er mogelijk kunnen zijn? En met welke technieken? Wat zijn de voors en tegens ervan? Als je een ideeënbus hiervoor opent bij een willekeurige krant, dan komen er ook ontzettend veel ideeën van burgers. Hoe vergroot je burgerparticipatie? Kijk ook naar andere landen, kijk ook naar Zwitserland. Daar wordt burgerparticipatie serieus genomen. Daar krijgen de burgers aan het begin van het jaar een hele waslijst om keuzes te maken. Ik zeg niet dat dat het Walhalla is, maar ik vind wel dat je naar alle mogelijkheden moet kijken hoe je informatietechnologie kunt gaan inzetten ter versterking van onze democratie die eigenlijk pas honderd jaar een beetje op ons huidige niveau functioneert. Daarvoor hebben we elkaar tweeduizend jaar de koppen ingeslagen.

Laten wij weer eens kijken naar die waan van de dag. Terrorisme wordt inmiddels gelijkgesteld met criminaliteit in de Big Brother-brief van Van de Steur. Wij zien een enorm glijdende schaal in aanvullingen en uitbreidingen op ingevoerde wetgeving voor terrorisme, de zogenaamde ‘function creep’. Heel veel maatregelen worden in eerste instantie ingevoerd met een legitieme reden. Een crimineel doet iets, maar ik vraag me altijd af hoe vaak dat voorkomt en of alle processen van de organisatie daarvoor moeten worden aangepast. In het bedrijfsleven passen we ook niet de gehele organisatie aan op een enkele uitzondering. Daar zeggen wij dat uitzonderingen de regel bevestigen. Uitzonderingen bevestigen de regel dat wij in onze democratie uitgaan van liefde, vertrouwen en vrijheid in plaats van angst, haat en controle. Ik zie de laatste drie woorden als standaard-pandoer om de democratie aan te tasten.

Even praktisch, want wat staat onder andere in de Big Brother-brief van minister Van der Steur? Dat alle kentekens gedurende vier weken zullen worden opgeslagen. Het is een sleepnetverhaal. Big Data, Internet of Things, dat zijn zaken waar die ministeries blijkbaar toch enorm opgewonden van raken. Maar dat zijn enorme atoombommen voor onze persoonlijke vrijheid die tot gedragsveranderingen kunnen leiden en ‘chilling’ effecten kunnen veroorzaken in de maatschappij. Het lijkt soms net alsof mensen niet goed weten aan welk hendeltje zij eigenlijk trekken. Wij noemen dat ‘goedbedoeld amateurisme’ als je dit soort zaken gaat implementeren.

Verder hebben wij daar het registreren van negatief gedrag, het elimineren van anoniem bellen en nog veel meer. Op basis van allerlei wiskundige formules kunnen wij allerlei bewegingen zien, zoals energieverbruik gekoppeld aan de kentekens in Nederland, waardoor wij precies kunnen zien of jij in het gevarengebied valt. Oftewel of je de volgende bent in het rijtje fraudeurs, mogelijke fraudeurs etcetera. Deze tendens wordt ondersteund door campagnes van het bedrijfsleven dat het ‘cool’ is om met deze zaken bezig te zijn, namelijk het inruilen van je eigen privacy en integriteit voor diensten van de overheid en het bedrijfsleven. Ik vind dat principes die zo basaal voor onze maatschappij zijn, geen ruilmiddel mogen zijn om dienstverlening te krijgen.

Maar denk ook aan discriminatie. Mijn anonieme OV-chipkaart geeft namelijk geen recht op kortingen. Dat is eigenlijk discriminatie van mensen die voor privacy gaan. De drie basisprincipes van liefde, vrijheid en vertrouwen lijken hele softe begrippen, maar als je er goed naar kijkt, dan zijn die begrippen veel harder en veel basaler om juist harde uitvoering te garanderen. Denk ook aan de NSA en de minachting die zij hebben voor de burger, welke als ‘zombies’ uit 1984 worden neergezet. Dat ging niet over spionnen, maar over de eigen burgers. De burger is er dus voor de overheid, terwijl wij dachten dat de overheid er juist voor de burger was. D66 30juni2016 5

Je zult zodoende duidelijke ‘checks and balances’ moeten inzetten, omdat er sprake is van een ongelijk speelveld tussen enerzijds de individuele burger en anderzijds het bedrijfsleven en de overheid met heel veel geld. Wij hebben goede advocaten en voeren regelmatig rechtszaken die handen vol met geld kosten. En dan zie je dus hoe moeilijk het is om als individu zaken te veranderen in een rechtsstaat. Wij pleiten er zodoende ook voor om dat makkelijker te gaan maken.

Wij geloven in onze missie ‘Nederland Privacy Gidsland’. Ik maak graag een vergelijking tussen ‘straat-terrorisme’ en ‘staats-terrorisme’. Dat laatste wordt gerealiseerd door langdurige vrijheidsbeperking in telkens weer nieuwe wetgeving. Het gaat in ‘slices’ en tel je die allemaal bij elkaar op, dan krijg je een heel naar gevoel, een beetje een ongemakkelijk gevoel. Je ziet een elektronische gevangenis, een uitstekende elektronische gevangenis die prachtig is gemaakt en de meest efficiënte ter wereld is. Maar daar hebben wij niet om gevraagd. Mag dat óók?

Hoog tijd dus voor politieke actie. Het is nu tijd voor een echte maatschappelijke discussie over de inzet van hi-tech middelen en platformen én met privacyvriendelijke technologie. En ik denk dat wij daar als Nederland goede sier mee kunnen maken, ook economisch. Want net als bij duurzaamheid is aan privacy geld te verdienen.

Ik denk dus dat actievoeren nieuwe stijl ook bedrijfsmatig kan zijn. Het hoeft niet altijd een lampionnentocht in de Himalaya te zijn, want dat vergeet men vaak de volgende dag. Ik wil de middelen van onze rechtsstaat inzetten en dat zijn niet alleen rechtszaken, maar ook politieke lobby en informele gesprekken vanuit een positieve grondhouding. Wij gaan zodoende voor Nederland Privacy Gidsland in plaats van overal tegen te zijn!"


Onlangs verscheen in het D66-magazine 'Idee' tevens een uitgebreid interview met Privacy First directeur en jurist Vincent Böhre; klik HIER voor het hele interview (pdf).

Gepubliceerd in Columns

Column

Dit jaar in maart heeft de Eerste Kamer ingestemd met een wet om het gemeentelijke cameratoezicht sterk uit te breiden en tevens de burger buitenspel te zetten. De controledrang van de overheid begint hiermee absurde proporties aan te nemen. Gedreven vanuit niet te meten "veiligheidsargumenten" en nieuwe technologische speeltjes wordt de burger en samenleving steeds verder in haar persoonlijke levenssfeer aangetast. Onze brokkenpiloot en struikelende minister van Veiligheid en Justitie (Orwelliaanse naam waarin het veiligheidsdenken voorop staat voor het aloude ministerie van Justitie) heeft daarnaast afgelopen zomer een Big Brother-brief gestuurd aan de Tweede kamer met daarin een 8-tal extra maatregelen om onze samenleving verder in een elektronische dictatuur te duwen. Het eerste voorstel daarvan is inmiddels door de Tweede Kamer: het massaal en ongericht registreren en opslaan van alle kentekenbewegingen in de openbare ruimte. Privacy First bereidt juridische stappen tegen dit wetsvoorstel voor.

De trend vanuit de industrielobby naar sleepnettechnieken in al het elektronisch te registreren gedrag van burgers, in combinatie met het verplichten van burgers om alles via internet te doen, is puur ingegeven door omzetvergroting en angst voor de burger. Logisch, het is immers veel leuker om gefêteerd te worden door bedrijven dan met de burger in gesprek te gaan, laat staan de menselijke maat toe te passen in wetgeving en uitvoering. Waar de politie (over veiligheid gesproken) al jaren drukker bezig is met centralisatie en de daarbij behorende reorganisaties en de lokale vertegenwoordiging in kantoren en mensen beëindigt, wordt de burger steeds meer als bedreiging gezien. En dat is logisch: "onbekend maakt onbemind". De conclusie vanuit onze ambtenaren-managers is vervolgens dat er juist een verdere centralisatie en controle nodig is en zo gaat de cirkelredenering steeds verder de verkeerde kant op.

Nu dan de actuele discussie over verruiming van cameratoezicht in Amsterdam. Privacy First ziet hier helemaal niets in, om de volgende redenen:

1) De nieuwe wet zet de burger buitenspel: bezwaar en beroep tegen nieuwe camera’s is niet meer mogelijk. De burgermeester beslist uiteindelijk zelf.

2) De technologie zorgt voor het paard van Troje naar de toekomst. Met ongerichte dronecamera's en ‘slimme lantaarnpalen’ gaat de controle onzichtbaar door en is elke doelbinding laat staan proportionaliteit van de inbreuk in de persoonlijke levenssfeer zoek. Smart City concepten (populair verkocht door de industrie) worden Total Control concepten: voorbeelden daarvan zijn te vinden in het Midden Oosten en Azië, waar complete steden vanuit meldkamers in de gaten worden gehouden.

3) De sleepnet-filosofie binnen de overheid op diverse gebieden (waaronder cameratoezicht) maken van elke burger een potentiële verdachte en veroorzaken een omkering van het rechtsprincipe dat onschuldige burgers met rust gelaten dienen te worden. Nu de geschiedenis een dag oud is bij de impulsgedreven politici die volledig in de kaasstolp van Den Haag of hun omgeving verkeren, in combinatie met hun incidentgedreven waan-van-de-dag politiek, lijkt het alsof dit soort principes er niet meer toe doen. Dit zijn echter principes voor onze vrijheid, waarvoor honderden jaren is gevochten.

4) De menselijke maat ontbreekt in de relatie overheid - burger. Door de centralisatie van diensten en de enorme groei van de overheid wordt er vergeten waarom de overheid er is: als dienstverlener aan de burger en niet andersom. Er loopt geen politie meer op straat, wel veel managers en onderzoeksbureaus, dus moet iedereen gecontroleerd worden? Terwijl tal van onderzoeken hebben uitgewezen dat direct contact met de burger en preventie veel meer garantie bieden op veiligheid dan de put te dempen als het kalf allang verdronken is.

5) Over de "harde" aanpak door hardliners binnen de ministeries en overheden: in het overgrote deel van alle veiligheidsmaatregelen kunnen zij NIET aantonen wat het resultaat is, ontbreken harde cijfers over de effectiviteit en over de kostenverhoging kunnen we het maar beter helemaal niet hebben. Dat maakt ook niet uit, het is toch geen "eigen geld" en de burger betaalt het uiteindelijk zelf via belastingverhogingen.

6) Wat onderzoeken en de realiteit wel hebben uitgewezen is dat het vergroten van de hooiberg geen enkel effect heeft en eerder negatief werkt, zie ook alle aanslagen van de laatste jaren. Daarnaast is aangetoond dat centralisatie, sleepnetconstructies en andere technologische speeltjes leiden tot miljoenenverslindende uit de hand gelopen overheidsprojecten waar ICT-bedrijven hun kerstbonus mee betalen.

7) Wat we dus zien is eigenlijk een nieuwe vorm van staatsterrorisme. Daar bedoelt Privacy First mee dat het uithollen van de rechtstaat middels wetgeving door de politiek en overheid op termijn veel bedreigender is voor de burger en de samenleving dan de incidentele straatterrorist. Wij pleiten daarom al jaren voor zeer strakke toetsing aan de Grondwet en de principes van de democratische rechtsstaat bij invoering van nieuwe wetgeving. Een dictatuur is immers maar één verkiezing van ons weg en de rechtsstaat is geen gegeven.

We staan nu op een kantelpunt en hebben met veel goedbedoeld amateurisme van politici en overheden te maken waardoor onze rechtsstaat dagelijks verder wordt uitgehold. De incidentele waan-van-de-dag politiek regeert, rechters zijn onderdeel van het ministerie van Veiligheid, werken op managementtargets en kunnen moeilijk overweg met principiële zaken. Hoe ver gaan we door met veiligheid? 100% veiligheid is 0% vrijheid en een verstikkende samenleving. Privacy First staat voor eigen keuzes in een vrije omgeving. Onze missie is Nederland als Privacy Gidsland. Voor een vrije en veilige samenleving!

Bas Filippini
voorzitter Stichting Privacy First

 

Gepubliceerd in Columns

"Euromunten, tientjes en vijftigjes, Nederlanders gebruiken ze steeds minder. Er wordt vaker gepind en steeds minder contant betaald. Banken en winkeliers zijn er blij mee, want het is veiliger, goedkoper en overzichtelijker.

Maar er zijn ook bezwaren: alle pintransacties worden door de banken geregistreerd, en het pinnen - vooral contactloos - leidt tot minder bewust koopgedrag.

Tegenstanders

Voor het eerst is er dit jaar meer keren gepind dan contant betaald. Verreweg het meeste geld wordt giraal uitgegeven. De Betaalvereniging, die dit allemaal registreert, denkt dat over tien jaar het contant geld praktisch is verdwenen.

Directeur Gijs Boudewijn: "Wij verwachten dat het gebruik van contant geld dan beperkt blijft tot tien procent. Er is een kleine groep van mensen die het zal blijven gebruiken. Je moet dan denken aan principiële tegenstanders van het pinnen, en aan de zeer ouderen en de mensen uit kwetsbare groepen."

Hij benadrukt de voordelen van pinnen. "Als je kijkt naar alle kosten, zoals het risico van overvallen, diefstal door eigen personeel, en het tellen en afstorten van het geld, is contant geld ongeveer twee keer zo duur als pinnen."

Betaalpijn

"We moeten contant geld niet wegdoen", zegt Henriette Prast, hoogleraar consumenteneconomie aan de Universiteit Tilburg. Volgens haar mis je door het contactloos pinnen de broodnodige 'betaalpijn': "Je merkt niet dat je geld uitgeeft. Contant geld blijkt de consument sterker bewust te maken van zijn uitgaven. Er zijn mensen die moeten rondkomen van honderd of tweehonderd euro per week, voor hen is het heel prettig om precies te zien hoeveel geld ze nog hebben."

"Uit ons onderzoek blijkt dat mensen hun geld zorgvuldiger uitgeven als het contant is. Sterker nog: contante betalers kopen meer gezonde producten. Met name jongeren en scholieren kopen meer ongezonde dingen als ze mogen pinnen", aldus Prast.

Volgens Bas Filippini, voorzitter van de beweging Privacy First, mag het contant geld niet verdwijnen. De privacy is volgens hem in het geding. "Als je alles moet pinnen, kijken de banken en de overheid over je schouder mee. Uiteindelijk wil de overheid ook nog weten waar je het aan uitgeeft. Ze controleren je keuzepatronen. Geld wordt verdacht gemaakt."

De tegenargumenten zijn wat Filippini betreft beperkt geldig. "Er wordt gezegd dat het de criminaliteit omlaag zou brengen als we alle transacties in kaart brengen. Nu kom ik net uit Duitsland, er wordt daar veel meer dan hier contant betaald maar de criminaliteit is echt niet hoger. Ik zie niet in waarom het nu anders zou moeten gaan dan tien jaar geleden. Ik moet zelf weten waar ik mijn geld aan uitgeef.""

Klik HIER voor de televisie-reportage bij Nieuwsuur.

 

Gepubliceerd in Financiële privacy

Vandaag heeft het Nederlandse kabinet zijn langverwachte voorstel voor een nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv) bij de Tweede Kamer ingediend. Dit wetsvoorstel vormt een acute bedreiging voor de privacy van iedere Nederlander.

De voornaamste dreiging voor het recht op privacy in het wetsvoorstel bestaat uit de invoering van een massale internettap (sleepnet-bevoegdheid). De door het kabinet veronderstelde noodzaak hiervan is tot op heden echter niet aangetoond. Reeds hierom acht Privacy First het wetsvoorstel onrechtmatig. 

Daarnaast voorziet het wetsvoorstel onder meer in brede hack-bevoegdheden en bijbehorende decryptieverplichtingen (dit laatste zelfs op straffe van hechtenis), directe toegang tot databanken van overheid en bedrijfsleven, internationale uitwisseling van ongeëvalueerde bulk-data en eindeloze koppeling, datamining en profiling in massale hoeveelheden gegevens van voornamelijk onschuldige burgers. Deze excessieve uitbreiding van bevoegdheden gaat bovendien niet gepaard met bijbehorende waarborgen, zoals privacy by design. Ondanks het (eerder door Privacy First geadviseerde) versterkte toezicht op de diensten kan Privacy First dan ook niet anders concluderen dan dat het huidige wetsvoorstel in de kern ronduit totalitair is. In een wereld die in toenemende mate gekenmerkt zal worden door Big Data en het Internet of Things zal dit wetsvoorstel zich dan ook met name goed lenen voor toekomstig machtsmisbruik.

Privacy First herhaalt hierbij haar eerdere waarschuwing dat dit wetsvoorstel alsnog grondig ingeperkt danwel verworpen dient te worden. Bij gebreke hiervan behoudt Privacy First zich het recht voor om het wetsvoorstel, zodra van kracht, door de rechter te laten toetsen en onrechtmatig te laten verklaren.


Beluister tevens de reactie van Privacy First vanochtend bij BNR Nieuwsradio. Nader commentaar van Privacy First op het wetsvoorstel volgt binnenkort bij de parlementaire behandeling.

Gepubliceerd in Wetgeving

Op woensdagavond 2 november as. behandelt de Tweede Kamer een controversieel wetsvoorstel waardoor de reisbewegingen van iedere automobilist 4 weken in een politiedatabank zullen belanden. Indien beide Kamers dit wetsvoorstel aannemen zal Privacy First dit door de rechter ongedaan laten maken.

Massale privacyschending

Vast beleid van Privacy First is om massale privacyschendingen bij de rechter aan te vechten en onrechtmatig te laten verklaren. Privacy First deed dit de laatste jaren reeds met succes bij de centrale opslag van ieders vingerafdrukken onder de Paspoortwet en de opslag van ieders communicatiegegevens onder de Wet Bewaarplicht Telecommunicatie. Een actueel, vergelijkbaar wetsvoorstel dat zich bij uitstek voor een dergelijke megazaak leent is het huidige wetsvoorstel 33542 van minister Van der Steur inzake Automatic Number Plate Recognition (automatische nummerplaatherkenning, ANPR). Onder dit wetsvoorstel zullen de kentekens van alle auto's in Nederland (oftewel ieders reisbewegingen) door middel van cameratoezicht vier weken in politiedatabanken worden opgeslagen voor opsporing en vervolging. Iedere automobilist wordt hierdoor een potentiële verdachte. Dit is totaal niet noodzakelijk, volstrekt disproportioneel en bovendien ineffectief. Het wetsvoorstel is daarom in strijd met het recht op privacy en daarmee onrechtmatig.

Oud wetsvoorstel

Het huidige ANPR-wetsvoorstel werd reeds in februari 2013 bij de Tweede Kamer ingediend door voormalig minister Opstelten. Voorheen was ook minister van Justitie Hirsch Ballin al in 2010 van plan om een vergelijkbaar voorstel in te dienen met een bewaartermijn van 10 dagen. Vervolgens verklaarde de Tweede Kamer dit voorstel echter controversieel. De ministers Opstelten en Van der Steur deden er daarna met hun huidige wetsvoorstel echter alsnog drie scheppen bovenop. Wegens privacyzorgen lag de parlementaire behandeling van dit wetsvoorstel vervolgens enkele jaren stil, maar lijkt nu alsnog te worden gereactiveerd en zelfs te worden versterkt door een verzesvoudiging van de voorgestelde bewaartermijn door VVD en PvdA.

Data hooiberg

Volgens de huidige regels dienen de ANPR-gegevens van onschuldige burgers binnen 24 uur te worden gewist; in de optiek van de Autoriteit Persoonsgegevens dienen alle kentekens die niet verdacht zijn (zogenaamde “no-hits”) zelfs direct uit de databases te worden verwijderd. Minister Van der Steur gaat hier dus lijnrecht tegenin door ook de kentekens van niet-verdachte burgers vier weken te willen opslaan. VVD en PvdA willen deze bewaartermijn zelfs verhogen naar 6 maanden. Een dergelijke data-hooiberg vormt bij voorbaat een flagrante schending van het recht op privacy van iedere automobilist. Eventueel rechterlijk toezicht op het gebruik hiervan doet hier niets aan af.

VN Mensenrechtenraad

De afgelopen jaren heeft Privacy First dit standpunt reeds diverse malen duidelijk kenbaar gemaakt aan zowel de Tweede Kamer (vaste commissie voor Veiligheid en Justitie) als geheel als aan relevante Kamerleden persoonlijk. Privacy First heeft dit eveneens gedaan in persoonlijke meetings met minister Opstelten (juli 2013) en minister Van der Steur (juli 2014, destijds nog VVD-Kamerlid). Tevens heeft Privacy First e.e.a. onlangs aangekaart bij de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties. In mei 2017 zal de Nederlandse regering zich hierover in Genève dienen te verantwoorden.

Rechtszaak

Indien de Tweede en Eerste Kamer het huidige ANPR-wetsvoorstel zullen aannemen zal Privacy First (in brede coalitie met andere maatschappelijke organisaties) de Nederlandse Staat direct dagvaarden en de wet buiten werking laten stellen wegens strijd met het recht op privacy. Indien nodig zullen Privacy First en mede-eisers hiertoe doorprocederen tot aan het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg. Gezien de Europese en Nederlandse jurisprudentie terzake acht Privacy First de kans op een succesvolle rechtsgang buitengewoon hoog.

Update 1 november 2016: de PvdA lijkt haar eerdere steun voor verlenging van de bewaartermijn naar 6 maanden inmiddels te hebben ingetrokken, getuige het feit dat het huidige amendement alleen nog door VVD wordt ingediend.

Update 2 november 2016: vanochtend was Privacy First live in de uitzending op Radio 1; klik HIER voor het hele interview.

Update 3 november 2016: gisteravond vond in de Tweede Kamer het debat over het wetsvoorstel plaats, klik HIER om het hele debat te bekijken en HIER voor het verslag. VVD, PvdA, CDA en PVV lijken voor het wetsvoorstel te gaan stemmen. GroenLinks, D66 en SP zijn tegen. "Met D66 vreest GroenLinks dat artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens in het gedrang komt. Het heeft er alle schijn van dat Privacy First nog weleens een heel stevige zaak in handen kan hebben bij de rechter, die te vergelijken valt met de nietigverklaring van de richtlijn dataretentie en de Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens", aldus Kamerlid Liesbeth van Tongeren (GroenLinks) tijdens het debat met minister Van der Steur. De stemming over het wetsvoorstel zal plaatsvinden op dinsdag 8 november as. Vervolgens is de Eerste Kamer aan zet.

Update 8 november 2016: vandaag heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel met een bewaartermijn van 4 weken aangenomen. VVD, PvdA, CDA, PVV, 50Plus en SGP stemden voor. D66, SP, GroenLinks, Partij voor de Dieren en ChristenUnie stemden tegen. Het voorstel van de VVD voor verlenging van de bewaartermijn naar 6 maanden werd verworpen. Lees ook de analyse door PrivacyBarometer. Volgende halte: Eerste Kamer, hopelijk tevens het eindstation. Zo niet, dan volgt een prachtige rechtszaak.

Gepubliceerd in Rechtszaken
woensdag, 23 december 2015 13:01

Van straat-terrorisme naar staats-terrorisme?

Kerstcolumn door Bas Filippini, 
voorzitter Privacy First  

Uitgangpunten democratische rechtsstaat nog steeds zeer actueel

Privacy First heeft als slogan "Eigen keuzes in een vrije omgeving". Privacy First heeft haar uitgangspunten geformuleerd op basis van de universele mensenrechten en onze Grondwet en staat voor zakelijke en waar nodig juridische actie conform de uitgangspunten van onze vrije rechtsstaat. Het feit dat Privacy First überhaupt bestaansrecht heeft, betekent dat de voornoemde uitgangspunten en principes daarachter de laatste jaren steeds meer onder druk staan. Wij baseren onze (juridische) acties en uitspraken zoveel mogelijk op gedegen feitenonderzoek, voor zover mogelijk in ons werkgebied.

Ons motto is 'Nederland als veilig Privacy Gidsland' en als voorbeeld hoe technologie te benutten met behoud van de principes van onze open, vrije samenleving. Dit kan middels wetgevende, uitvoerende en IT-infrastructuren vanuit "privacy by design" en met gebruikmaking van "privacy enhanced technology".

Zoals de industriële revolutie milieuvervuiling als negatief bijproduct heeft, zo heeft de informatierevolutie "privacy- en vrijheidsvervuiling" als negatief bijproduct.

De vraag is dan ook hoe de basisprincipes van onze democratische rechtsstaat te behouden en nieuwe structuren en diensten te ondersteunen naar de toekomst toe. Deze basisprincipes zijn wat ons betreft niet onderhandelbaar noch uitruilbaar. Toch zien wij keer op keer dezelfde incidentgedreven waan-van-de-dag-politiek toeslaan op het moment dat de rechtsstaat het kwetsbaarst is en zich niet kan verdedigen vanwege de emoties van het moment.

Parijs als zoveelste excuus om "nieuwe" wetten door te drukken

De aanslagen in Parijs zijn voer voor Orwelliaanse stoere-mannentaal van diverse politici die over elkaar heen buitelen om er telkens nog een schepje bovenop te doen, hetzij in emotionele toespraken, hetzij in harde oorlogstaal en nieuwe wetsvoorstellen. Met telkens hetzelfde pandoer: het verder beperken van de bestaande vrijheden van alle burgers, in plaats van verdere focus op het groepje pubers (aanslagplegers zijn gemiddeld tussen de 18-30 jaar) dat reeds in het vizier van de inlichtingendiensten is. In plaats van de discussie te voeren hoe de inlichtingendiensten de reeds bestaande groep die gemonitord moet worden effectiever kunnen aanpakken en preventieve maatregelen te nemen in communicatie en educatie met deze doelgroep, wordt het accent al snel verlegd naar de bekende zaken waarvan noodzaak, proportionaliteit en subsidiariteit ver te zoeken zijn.

Zo kwamen inmiddels de verlengde noodtoestand in Frankrijk langs, verregaande uitbreiding van bevoegdheden van politie, justitie en inlichtingendiensten (ook jegens onschuldige burgers), extra controles in de openbare ruimte, opslag van passagiersgegevens, etc. etc. Op zich schijnbaar voor een legitieme reden in de emotie van het moment, maar desastreus voor onze vrijheid op korte en lange termijn. Opvallend hierin is vooral de definitievervaging die onder de term “terrorisme” wordt verstaan. Privacy First staat voor focus in overheidsbevoegdheden, vanuit de onschuldpresumptie van de burger. Voor burgers die daarentegen met rede verdacht worden van strafbare feiten en door haat en
geweld andermans rechten schenden mogen van ons speciale bevoegdheden gelden. En zo staat het precies in de wet. Laten we hier eerst eens goed uitvoering aan geven, in plaats van wetsvoorstellen te introduceren die het kind met het badwater weggooien.

Overheid streeft naar onmogelijke 100% oplossingen in veiligheid

Wat mij vaak opvalt in gesprekken met ambtenaren is het idee dat de overheid 100% oplossingen moet bieden voor de burger en hierin een risico-uitsluitingsbeginsel toepast. Dit leidt tot een enorme verkokering en verstarring in oplossingsrichtingen binnen de overheid op het terrein van veiligheid. Er wordt standaard uitgegaan van korte termijn quick fixes met techniek, zonder de oorzaak van het probleem eens goed te analyseren en naar de uitvoeringszaken binnen bestaande wetgeving te kijken.

Het overheidsdenken staat hierin ook los van de burger, die niet vertrouwd wordt in zelfstandig handelingsbekwaam te zijn en noodzakelijk kwaad, lastig en onhandig is in de taakuitvoering van de overheid. Het idee dat de overheid in dienst van de burger zoveel mogelijk maar zeker geen 100% veiligheid moet bieden (de laatste 10% zijn enerzijds zeer kostbaar en anderzijds verstikkend voor onze samenleving) leeft niet. Geen enkele ambtenaar noch politicus wil enig risico in te nemen beleid waarin een risicofactor blijft bestaan om de samenleving nu en ook over 50 jaar open te houden. In feite is de realiteit echter dat risico's in een open democratische samenleving altijd zullen bestaan en dat deze maatschappij geen gegeven is maar iets waar we zeer zorgvuldig mee moeten omgaan.

De andere staatsvormen hebben wij in onze cultuur allemaal al eens voorbij zien komen: van regeren per koninklijk decreet tot bourgoisie tot feitelijke oorlogsdictatuur. Telkens hebben wij ervoor gekozen dit geen prettige samenlevingen te vinden. Wat zou nu überhaupt de reden zijn om daar in enige vorm naar terug te willen en onze vrijheden in te ruilen in plaats van die te vergroten en te versterken met technologie? Zeker in een samenleving waarin een zeer hoog opleidingsniveau is en waar burgers bij tal van zaken laten zien prima in staat te zijn hun eigen beslissingen te nemen. Wij huren de overheid en de politiek in als vertegenwoordigers van ons en niet andersom. We zitten nu echter opgescheept met een overheid die ons niet vertrouwt, op basis van WOB-verzoeken pas met informatie over de brug komt en die ons vraagt alle informatie en communicatie over ons en ons diepste privéleven over te dragen als bij voorbaat verdachte burgers? Dat is de wereld en de rechtsstaat op zijn kop en vormt wat mij betreft een enkele reis naar Noord-Korea. Daar bent u van harte welkom!

Politieke lobby van het bedrijfsleven

De hardnekkigheid van het bedrijfsleven in het volgooien van de overheid en burgers met ICT-oplossingen is ongekend. Telkens komen hierin weer dezelfde bedrijven naar boven die in ruil voor onze vrijheid hun producten willen slijten om hun kerstbonus op te strijken, hier en in Silicon Valley. Na enige luwte komen stemcomputers weer op de agenda, de diverse medische elektronische dossiers zoals het Kinddossier, het Orwelliaanse centrale Patiëntendossier, de allesomvattende SyRI database, reis- en verblijfsdossiers, rekeningrijden, chips in kentekens en auto's, de zogenaamde zelfrijdende auto (met illegale dataverzameling door autofabrikanten), kentekenparkeren en ANPR-camera's, gezichtsherkenning in openbare ruimtes, terughacken door de overheid, Big Data en het Internet of Things en zo meer.

Deze bedrijven promoten met enorme budgetten deze zogenaamde slimme oplossingen, zonder zich te bekommeren om de gevaren hiervan voor onze vrijheid. Het is bevreemdend te zien dat de omkering van rechtsprincipes er langzaam insluipt en wordt ondersteund door de diverse mantra's van de overheid en bedrijfsleven. Als een sluipwesp wordt de burger uitgehold in zijn/haar vrijheid: de buitenkant oogt nog heel maar de binnenkant is reeds leeg en rot.

Van straat-terrorisme naar staatsterrorisme

Zoals eerder aangegeven heeft de informatierevolutie vrijheidsbeperking als negatief bijproduct. Het is essentieel dat wij vanuit het besef van 4000 jaar strijd, ontwikkeling en evolutie tot onze verfijnde staatsvorm en uitgangsprincipes zijn gekomen die (redelijk) universeel zijn voor een vrije burger. Zoals de meesten van ons geboren worden uit liefde, vrijheid en vertrouwen zijn dit voor mij ook de beste uitgangspunten om een samenleving mee op te bouwen. De samenlevingen gebaseerd op haat, angst en controle kennen we nu wel en hebben we nog niet zo lang geleden afgezworen als desastreus en buitengewoon onprettig. Ten koste van heel veel opofferingen en levens zijn deze uitgangspunten vastgelegd in verdragen, handvesten en grondwetten en daarmee niet onderhandelbaar.

Het is hoog tijd om vanuit deze principes te blijven handelen en beleidsuitvoering en techniek hieraan ondergeschikt te maken vanuit de menselijke maat en de eigen verantwoordelijkheid van de burger. Een ambtenaar die in dienst van het volk de veiligheid boven alles stelt is in mijn ogen niet meer dan een staatsterrorist of witte-boorden terrorist die op lange termijn veel meer schade aanricht aan onze rechtsstaat en vrijheid dan een zogenaamde straat-terrorist. Hier zou per direct een integriteitsdiscussie over gevoerd moeten worden binnen de overheid en het bedrijfsleven, waarna duidelijke codes kunnen worden ingevoerd voor privacyduurzaam besturen en ondernemen.

Naar een veilig Privacy Gidsland

Privacy First ziet graag dat overheid en bedrijfsleven zelf hun eigen verantwoordelijkheid gaan nemen in het beschermen en promoten van de persoonlijke vrijheid van de burger en hierin de 80/20-regel hanteren als het gaat om veiligheid. Door de focus te leggen op risicogroepen kan veel geld worden bespaard en ellende worden voorkomen. Uitzonderingen bevestigen daarin de regel, wat in dit geval een vrije democratische rechtsstaat is en niet andersom! Voor een vrij en veilig Nederland Privacy Gidsland!

Gepubliceerd in Columns

Naar aanleiding van de recente aanslagen in Parijs werd Stichting Privacy First vandaag geïnterviewd door BNR Nieuwsradio. Hoe kan Nederland het beste op dit soort aanslagen reageren? Hoe kan terrorisme worden bestreden zonder dat de privacy van onschuldige burgers wordt opgeofferd? Beluister hieronder het hele interview met Vincent Böhre van Privacy First:



Bron: http://www.bnr.nl/?service=player&type=archief&fragment=20151120113610420 (deel 1) en http://www.bnr.nl/?service=player&type=archief&fragment=20151120114430300 (deel 2).

Gepubliceerd in Privacy First in de media
Pagina 1 van 3

Onze Partners

logo demomedia
logo greenhost
logo platfrm
logo AKBA
logo boekx
logo brandeis
 
 
 
banner ned 1024px1IIR banner
 
 
 
 
 
Pro Bono Connect logo 100logo CPDP 2017

Volg ons via Twitter

twitter icon

Volg onze RSS-feed

rss icon

Volg ons op LinkedIn

linked in icon

Volg ons op Facebook

facebook icon