donatieknop english

"Het Europese "nee" tegen de opslag van vingerafdrukken in databases kan leiden tot het onwettig verklaren van artikel 4b in de Nederlandse Paspoortwet, dat een centrale database juist wettelijk probeert te borgen. Eind deze maand is hierover een rechtszaak in Den Haag.

In de nieuwe Nederlandse paspoortwet, die onlangs in de Tweede Kamer is behandeld en nu ter stemming ligt bij de Eerste Kamer, is artikel 4b, dat voorziet in de oprichting van een centrale reisdocumentenadministratie, nog steeds opgenomen. Het gaat hier om een "slapend artikel", dat later nog geactiveerd kan worden maar niet direct ingaat als het wetsvoorstel van minister Plasterk wordt aangenomen. In dat artikel staat tevens dat de vingerafdrukkendatabase toegankelijk is voor de Officier van Justitie als het gaat om het opsporen van mensen die strafbare feiten plegen.

"Het Europese "nee" tegen de opslag van vingerafdrukken in databases kan leiden tot het onwettig verklaren van artikel 4b in de Nederlandse Paspoortwet, dat een centrale database juist wettelijk probeert te borgen. Eind deze maand is hierover een rechtszaak in Den Haag.

In de nieuwe Nederlandse paspoortwet, die onlangs in de Tweede Kamer is behandeld en nu ter stemming ligt bij de Eerste Kamer, is artikel 4b, dat voorziet in de oprichting van een centrale reisdocumentenadministratie, nog steeds opgenomen. Het gaat hier om een "slapend artikel", dat later nog geactiveerd kan worden maar niet direct ingaat als het wetsvoorstel van minister Plasterk wordt aangenomen. In dat artikel staat tevens dat de vingerafdrukkendatabase toegankelijk is voor de Officier van Justitie als het gaat om het opsporen van mensen die strafbare feiten plegen.

En dat is nu keihard onderuit gehaald door het Europese Hof van Justitie, die stelt dat de richtlijn die Europese lidstaten verplicht twee vingerafdrukken moeten laten opnemen in paspoorten geen wettelijke basis geeft voor de opname van die vingerafdrukken in databases. Daarnaast mogen vingerafdrukken die door burgers zijn afgegeven niet worden gebruikt voor onderzoeken van Justitie naar criminaliteit, zegt het EU Hof spijkerhard.

Eind oktober uitspraak Nederlands Hof

Dat is munitie voor privacyorganisatie Privacy First, dat op 29 oktober een uitspraak verwacht in een hoger beroep. Privacy First en 19 burgers hebben een rechtszaak aangespannen om opslag van vingerafdrukken in een centrale database illegaal te laten verklaren. De rechtbank in Den Haag oordeelde twee en een half jaar geleden dat Privacy First en de burgers niet ontvankelijk waren in deze zaak, waarop Privacy First in hoger beroep ging. Dat komt 29 oktober voor.

"Ik hoop dat we dan in ieder geval ontvankelijk worden verklaard. De tijden zijn inmiddels veranderd en het Hof zou gezien de gevoeligheid van het onderwerp in de maatschappij tot een ander oordeel kunnen komen dan de rechtbank", zegt Vincent Böhre van Privacy First. Mocht de burgerrechtenorganisatie ontvankelijk worden verklaard, kan de zaak inhoudelijk worden behandeld. "Ik hoop dat het Hof direct besluit dat artikel 4b onrechtmatig is, maar de inhoudelijke behandeling kan ook nog later plaatsvinden."

Tweede Kamer keurt centrale opslag goed

Dat het onderwerp nog steeds actueel is, wijt Böhre min of meer aan de Tweede Kamer. "Dat heeft zich tijdens de behandeling van de laatste wijziging van de Paspoortwet in september vooral laten leiden door het vingerafdrukkenvrij maken van de ID-kaart. Daar ben ik blij mee, maar artikel 4b dat de centrale opslag regelt, hebben ze over het hoofd gezien. "Mocht het Hof besluiten tot het niet ontvankelijk verklaren van Privacy First, gaat de organisatie naar de Hoge Raad. "We gaan desnoods door tot aan het Europese Hof voor de Rechten van de Mens."

Böhre hoopt verder dat de uitspraak van het EU Hof van Justitie aanleiding is voor de Eerste Kamer om alsnog artikel 4b te schrappen uit de nieuwe Paspoortwet. "Het is op dit moment een slapend artikel maar kan op elk moment door de minister worden geactiveerd. Ik weet dat het parlement op dit moment niet voor een centrale database is, dus het zou voor de minister op dit moment niet een geschikt tijdstip zijn om dat artikel te gebruiken. Maar dat kan in de toekomst anders zijn."

PvdA: centrale database al verdwenen

Opvallend is dat Tweede Kamer-lid Astrid Oosenbrug (PvdA) in de stelligste overtuiging is dat de centrale database uit de nieuwe Paspoortwet is verdwenen. "Ik vraag me ook werkelijk af waarom we ooit daarop ja hebben gezegd. Maar gelukkig kan je dergelijke beslissingen ook weer terugdraaien.""

Bron: http://webwereld.nl/beveiliging/79721-eu-hof-torpedeert-nederlandse-wet-vingerafdrukken.

Gepubliceerd in Privacy First in de media

"De opslag van vingerafdrukken in een centrale database is in strijd met Europese regels. Dat heeft het Europese Hof van Justitie donderdag bepaald. Het bewaren van vingerafdrukgegevens op het identiteitsbewijs zelf mag wel. Weliswaar is dat een inbreuk op de privacy, maar het doel - het voorkomen van fraude - is belangrijker.

In Nederland worden identiteitskaarten en paspoorten sinds 2009 voorzien van vingerafdrukken van de houder. Tot 2011 werden die gegevens ook centraal bewaard. Sindsdien worden de vingerafdrukken alleen opgeslagen op de identiteitskaart of het paspoort zelf. De eerder centraal opgeslagen gegevens zijn vernietigd.

De stichting Privacy First is blij met de uitspraak van het hof en ziet het als een steun in de rug voor het paspoortproces van de stichting. Zij vinden dat de Paspoortwet in strijd is met het recht op privacy, omdat de centrale databank nog steeds in de wet staat.

Minister van Binnenlandse Zaken Ronald Plasterk (PvdA) werkt aan een wetswijziging, waardoor principiële weigeraars ook een identiteitskaart kunnen krijgen zonder dat ze hun vingerafdruk moeten afstaan. Voor paspoorten blijft de vingerafdruk wel vereist."

Bron: http://www.nieuws.nl/algemeen/20131017/Database-met-vingerafdrukken-paspoort-is-illegaal.

Gepubliceerd in Privacy First in de media
donderdag, 17 oktober 2013 13:48

EU Hof verbiedt centrale opslag vingerafdrukken

In een belangrijke uitspraak heeft het Europese Hof van Justitie vandaag korte metten gemaakt met de wens van sommige EU-lidstaten (waaronder Nederland) om via paspoorten de vingerafdrukken van burgers voor allerlei doeleinden op te slaan in centrale of gemeentelijke databanken. Het Hof oordeelde onder meer als volgt:

"Op dit punt moet worden opgemerkt dat, enerzijds, [de Europese Paspoortverordening] uitdrukkelijk preciseert dat vingerafdrukken alleen mogen worden gebruikt voor het verifiëren van de authenticiteit van het paspoort en de identiteit van de houder ervan.
(...)
In dit verband zij opgemerkt dat vingerafdrukken zeker een bijzondere rol vervullen op het gebied van de identificatie van personen in het algemeen. Zo maken de technieken van identificatie door vergelijking van op een bepaalde plaats afgenomen vingerafdrukken met die welke worden bewaard in een database, het mogelijk om, hetzij in het kader van een crimineel onderzoek, hetzij met het oog op de uitoefening van indirect toezicht op een bepaalde persoon, de aanwezigheid van deze persoon op die plaats vast te stellen.

Er zij evenwel aan herinnerd dat [de Europese Paspoortverordening] bepaalt dat vingerafdrukken enkel mogen worden bewaard in het paspoort zelf, dat exclusief in het bezit blijft van de houder ervan.

Aangezien voornoemde verordening niet voorziet in een andere vorm, noch in een ander middel van bewaring van deze afdrukken, kan deze (…) niet aldus worden uitgelegd dat zij, als zodanig, een rechtsgrondslag biedt voor een eventuele centralisatie van verzamelde gegevens, of voor het gebruik van deze gegevens voor andere doeleinden dan dat van voorkoming van de illegale binnenkomst van personen op het grondgebied van de Unie.

In deze omstandigheden kunnen de (…) aangehaalde argumenten inzake de risico’s die zijn verbonden aan een mogelijke centralisatie in ieder geval de geldigheid van die verordening niet aantasten. Deze argumenten kunnen in voorkomend geval aan de orde komen in het kader van een bij de bevoegde rechterlijke instanties ingesteld beroep tegen een wettelijke regeling die voorziet in een gecentraliseerde database van vingerafdrukken.” (EU Hof van Justitie, zaak C-291/12 (Schwarz), 17 oktober 2013, par. 56-62, cursivering Privacy First).

Het arrest van het EU Hof vormt hiermee een krachtige steun in de rug voor het civielrechtelijke Paspoortproces van Privacy First en 19 mede-eisers (burgers) tegen de Nederlandse Staat ter onrechtmatigverklaring van de Nederlandse Paspoortwet. In artikel 4b van de Paspoortwet is immers nog steeds een centrale biometrische databank voorzien met ieders vingerafdrukken ten behoeve van opsporing en vervolging, terrorismebestrijding, rampenbestrijding, inlichtingenwerk etc. Ondanks een actuele wetswijziging ter invoering van een identiteitskaart zónder vingerafdrukken blijven de huidige én herziene Paspoortwet daarmee lijnrecht in strijd met het recht op privacy, zo bleek vandaag uit de uitspraak van het EU Hof. Privacy First ziet een spoedige uitspraak van het Hof Den Haag in ons Paspoortproces dan ook met vertrouwen tegemoet.

Tegelijkertijd stelt Privacy First met teleurstelling vast dat het EU Hof de verplichte afname van vingerafdrukken onder de Europese Paspoortverordening niet onrechtmatig acht. In de oorspronkelijke versie van deze verordening had de afname van vingerafdrukken terecht een vrijwillig karakter. Na de bomaanslagen in Madrid werd deze vrijwilligheid door de Europese Raad van ministers echter alsnog gewijzigd in een verplichting. Daarbij werd het Europees Parlement niet (opnieuw) geraadpleegd, en dus onrechtmatig gepasseerd in de Europese besluitvorming. Het EU Hof acht deze procedurefout echter ‘gerepareerd’ door een latere wijziging (in 2009) van de Paspoortverordening met instemming van het Europees Parlement. Tevens acht het Hof de verplichte afname van vingerafdrukken gerechtvaardigd ter bestrijding van paspoortfraude bij illegale immigratie naar de Europese Unie, echter zonder enig onderzoek te hebben gedaan naar de precieze omvang van dit type fraude. Het gaat hierbij in het bijzonder om zogeheten look-alike fraude met paspoorten. Uit recente overheidsstatistieken in het bezit van Privacy First blijkt dat dit type fraude dusdanig kleinschalig is dat het de massale afname van vingerafdrukken onder de Europese Paspoortverordening onmogelijk kan rechtvaardigen: in Nederland ging het de laatste jaren om geconstateerde gevallen in de orde van grootte van enkele tientallen per jaar (voornamelijk asielzoekers). Om ter bestrijding daarvan de vingerafdrukken van de hele Nederlandse bevolking af te nemen acht Privacy First volstrekt disproportioneel en dus onrechtmatig. Dit nog afgezien van de torenhoge kosten van de bijbehorende biometrische infrastructuur. Deze infrastructuur blijkt bovendien niet te werken: minister Donner en staatssecretaris Teeven noemden de laatste jaren desgevraagd foutenpercentages van, respectievelijk, maar liefst 21-25% en 30%. Privacy First kan dan ook niet anders dan concluderen dat het EU Hof deze fundamentele vragen bewust links heeft laten liggen en de Europese Paspoortverordening bij voorbaat van een groen stempel heeft willen voorzien. Het is aan andere, nationale rechters (waaronder de Nederlandse Raad van State en het Hof Den Haag) om deze vragen alsnog te beantwoorden en de Nederlandse Paspoortwet in strijd met het recht op privacy te verklaren.

Update: lees ook http://webwereld.nl/beveiliging/79721-eu-hof-torpedeert-nederlandse-wet-vingerafdrukken.

Zie tevens de recente gastcolumn "Vingerafdrukken, wel of niet essentieel".

Gepubliceerd in Biometrie
zaterdag, 21 september 2013 12:33

Vingerafdrukken, wel of niet essentieel

Momenteel buigt het Europese Hof van Justitie zich in een Duitse zaak over de vraag of de verplichte afname van vingerafdrukken onder de Europese Paspoortverordening wel of niet rechtmatig is. In dat kader bracht de advocaat-generaal van het Hof (Paolo Mengozzi) onlangs een 'positief' advies uit. Op dat advies valt echter het nodige af te dingen...

Gastcolumn door Johan van Someren (Stichting Meldpunt Misbruik Identificatieplicht)

'De beslissing om in een informatiesysteem biometrische gegevens op te slaan kan nooit als onbelangrijk worden afgedaan, vooral niet als dat systeem zo ontzaglijk veel mensen raakt. Biometrische informatie brengt onherroepelijk een verandering teweeg in de relatie tussen lichaam en identiteit, omdat de eigenschappen van het menselijk lichaam 'leesbaar' worden gemaakt voor de machine en vatbaar zijn voor verder gebruik. Ook al zijn biometrische kenmerken niet zichtbaar voor het menselijk oog, met de juiste instrumenten kunnen zij altijd en overal zichtbaar en bruikbaar worden gemaakt (waar de betrokken persoon zich ook bevindt).' [1]

Bevoegdheid of verplichting

Bestaat er een verschil tussen mogen en moeten? Of tussen een bevoegdheid en een verplichting? Is er een verschil of u iets mag doen of mag nalaten of dat u verplicht wordt iets te doen? En is het een essentieel verschil als zelfs de overheid door internationale regelgeving verplicht wordt iets te doen of alleen een bevoegdheid heeft? Het verschil tussen een verplichting en een bevoegdheid die in redelijkheid een bepaalde vrijblijvendheid impliceert, komt misschien pas goed tot het bewustzijn van mensen als het gaat om gevoelige controversiële kwesties, vooral als er grote belangen mee zijn gemoeid. Zo'n kwestie is de vingerafdruk op paspoort en identiteitskaart.

De Europese verordening voor reisdocumenten 2252/2004 stelt in artikel 1 lid 2 de opname van vingerafdrukken in paspoorten (reisdocumenten) verplicht.[2] Wat weinig mensen weten is dat in de oorspronkelijke tekst van die verordening niets stond over een verplichting waar het vingerafdrukken betreft. Er stond alleen iets over een bevoegdheid. Maar toen het Europees parlement in 2004 een advies zou uitbrengen over die verordening, werd er door de ministerraad (de verantwoordelijke ministers van de Europese lidstaten) iets veranderd en welnadat de verantwoordelijke commissie van het Europarlement (het Committee on Civil Liberties, Justice and Home Affairs, LIBE) over de oorspronkelijke versie had vergaderd. De ministerraad maakte van die bevoegdheid alsnog een verplichting en zo werd in feite het Europarlement gepasseerd. Ook de nationale parlementen hadden maar te accepteren wat vanuit Europa werd opgelegd. En sommige ministers kwam dat heel goed uit. Zo namen in Nederland de ministers Donner en Remkes de gelegenheid te baat om in de Paspoortwet gelijk een databank te regelen met de vingerafdrukken van alle Nederlanders. Die vingerafdrukken zouden ook gebruikt mogen worden door inlichtingendiensten en in het kader van opsporingsbevoegdheden van de officier van justitie.

Rechtszaken

In Nederland lopen nog steeds rechtszaken tegen de Paspoortwet. Ook in Duitsland was niet iedereen overtuigd van nut en noodzaak van het biometrisch paspoort. Als eerste diende schrijfster en juriste Juli Zeh een aanklacht in. Ook advocaat Michael Schwarz uit Bochum ging naar de rechter nadat in 2007 zijn aanvraag voor een paspoort zonder vingerafdrukken niet in behandeling werd genomen.[3] Schwarz stelt dat de afname van vingerafdrukken zoals voorgeschreven in artikel 1 lid 2 van de verordening in strijd is met het grondrecht op bescherming van persoonsgegevens zoals dat is bekrachtigd in het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie.[4] Bovendien trekt Schwarz de geldigheid van dit artikel in twijfel vanwege een procedurefout. Het Europese parlement had immers niet de gelegenheid gekregen zich uit te spreken over de gewijzigde verordening. Daarmee heeft de zaak Schwarz een sterke politieke lading gekregen en, zoals ook Nederlandse vingerafdrukweigeraars uit ondervinding weten, rechters bemoeien zich niet graag met politiek. Het Verwaltungsgericht Gelsenkirchen stelde daarom de volgende prejudiciële vraag aan het Europese Hof van Justitie in Luxemburg:

'Is artikel 1, lid 2, van verordening (nr. 2252/2004, zoals gewijzigd bij verordening nr. 444/2009) geldig?'

De zitting bij het Hof in Luxemburg heeft op 13 maart jl. plaatsgehad. Een uitspraak is er nog niet, maar er ligt inmiddels wel een advies van advocaat-generaal Paolo Mengozzi waarin geprobeerd wordt alle beweringen van Schwarz en de twijfel van de Duitse rechter te weerleggen.[5] Dat voorspelt weinig goeds voor vingerafdrukweigeraars omdat dit soort adviezen door het Hof van Justitie meestal worden overgenomen.

Wel of geen procedurefout

Volgens Mengozzi is er geen sprake van een procedurefout. Het klopt weliswaar dat de oorspronkelijke verordening alleen voorzag in een bevoegdheid, maar volgens Mengozzi is dat 'geen wezenlijk verschil'. En omdat het Europarlement de mogelijkheid heeft gekregen zijn oordeel uit te spreken over de gehele verordening conform de geldende regels is de verordening geldig. Een onnavolgbaar woordspelletje dus dat hangt op een detail dat wordt gebagatelliseerd. Stel, u wilt een auto kopen, u bekijkt deze en keurt hem goed. U komt de volgende dag terug en ontdekt dat de dealer er intussen een kastje heeft ingebouwd wat bijhoudt waar u geweest bent en hoeveel kilometers u rijdt. 'Ach, dat maakt toch geen verschil', zegt de dealer, 'ik mocht het toch al doen maar nu het er eenmaal inzit moet u dat kastje erbij nemen'. Waarschijnlijk zult u dat als koper niet accepteren, net zo min als de Europarlementariërs die plotselinge wijziging in de verordening accepteerden. Conform de procedure had het LIBE Commitee opnieuw moeten vergaderen. 'Niet waar', zegt Mengozzi, want hij vindt de verandering van vrijwillig naar verplicht niet wezenlijk en daarom is er volgens Mengozzi ook geen sprake van een procedurele fout. En omdat tezelfdertijd ook de visa-bepalingen werden gewijzigd wist het Europese parlement volgens Mengozzi heel goed wat de bedoeling was. Bovendien heeft het Europarlement geen bezwaar ingediend naar aanleiding van de wijziging.

Chantage

Dat laatste aspect is zeker vanuit Nederlands perspectief interessant, want Nederland was op dat moment voorzitter van de EU. De ministerraad had haast met het Anti-Terrorisme Actieplan waarvan het biometrisch paspoort deel uitmaakte en zette het Europarlement onder druk om het gewijzigde voorstel te accepteren alsof er niets was veranderd, zo niet dan zou de procedure voor medebesluitvorming aangaande immigratie en asielzaken worden vertraagd.[6] 'Pure chantage', oordeelde Kathalijne Buitenweg, Europarlementariër van GroenLinks. Minister Verdonk ontkende dat Nederland het Europees Parlement zou hebben gechanteerd, maar een dag later legde een vertegenwoordiger van de Nederlandse regering in Brussel zelf wel het verband tussen het biometrisch paspoort en het medebeslissingsrecht over asiel en migratie.[7] En wat Duitsland betreft had minister Schily nog voor de totstandkoming van de verordening al bepaald dat er vingerafdrukken in Europese paspoorten zouden worden opgenomen; tenslotte had hij dat zelf met Amerika afgesproken.

Juridische onderbouwing

Wat betreft de bescherming van persoonsgegevens zoals bekrachtigd in het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie is het jammer dat Schwarz zijn stelling niet voldoende juridisch onderbouwt onder verwijzing naar het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Het blijft bij de vermelding dat artikel 1 lid 2 van verordening nr. 2252/2004 in strijd zou zijn met 'het recht van vrij verkeer, met artikel 17 van het Internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (BUPO) en met meerdere beginselen van gelijkheid en non-discriminatie'. In plaats daarvan gooit Schwarz het juist op de onveiligheid van de chip in reisdocumenten en de foutmarge van vingerafdrukken waardoor deze methode niet zeker genoeg is om een betrouwbaar verband tussen houder en document te waarborgen. Bovendien kunnen vingerafdrukken gemakkelijk gekopieerd worden, bv. van een glas. Daarentegen stelt Schwarz dat de irisscan een veiliger en privacyvriendelijk alternatief zou zijn. Dat laatste is een ernstige misvatting die wijst op een gebrek aan technische kennis. Met een camera van 10 megapixel of meer is het eenvoudig om op redelijke afstand gedetailleerde informatie over iemands iris vast te leggen, net zo makkelijk als de vingerafdruk op een glas.

Mengozzi neemt dan ook de gelegenheid waar om zelf wel naar het EVRM te verwijzen en zelfs naar het arrest S. en Marper/Verenigd Koninkrijk[8] om de inbreuk op de privacy te rechtvaardigen. Dat het hier een inbreuk betreft wordt door niemand betwist, maar de wetgever acht deze inbreuk gerechtvaardigd vanwege het algemeen belang. Wel geeft Mengozzi toe dat biometrie geen identificatiemethode is met een betrouwbaarheid van 100% en dat de foutmarge dan ook hoger is dan 0%. Dat is een understatement als we kijken naar de bekende resultaten van de vingerafdrukken in reisdocumenten die een foutmarge hebben van 20%,[9] maar volgens Mengozzi is biometrie daarom nog niet ongeschikt voor het nagestreefde doel, dus artikel 1 lid 2 zou ook voldoen aan het evenredigheidsbeginsel. Het is misschien zowel Schwarz als Mengozzi ontgaan, maar het zou kunnen betekenen dat juist op grond van het in artikel 8 lid 2 Handvest gestelde 'Eenieder heeft recht op toegang tot de over hem verzamelde gegevens en op rectificatie daarvan' tenminste 20% van alle paspoorthouders in Europa recht heeft op rectificatie van zijn of haar vingerafdrukken! Dat is echter nog geen oplossing voor de weigeraars. Het enige lichtpuntje zit in de slotopmerkingen van Mengozzi's advies: 'Deze verordening kan niet – en dit is van wezenlijk belang – als rechtsgrondslag dienen voor de inrichting van gegevensbanken voor de opslag van deze informatie door de lidstaten.' Dus toch een wezenlijk belang, al werd dit laatste aan de lidstaten overgelaten.

Noten

[1] Advies van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming d.d. 23 maart 2005 inzake het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het visuminformatiesysteem (VIS) en de uitwisseling tussen de lidstaten van informatie op het gebied van visa voor kort verblijf (Publicatieblad C 181, p. 13)

[2] Europese Paspoortverordening 2252/2004 http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2004:385:0001:0006:NL:PDF

[3] Zaak Schwarz http://www.zeit.de/digital/datenschutz/2013-03/fingerabdruck-klage-eugh en https://www.vrijbit.nl/rechtszaken-paspoortwet/zaak-schwarz.html

[4] Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie http://www.europarl.europa.eu/charter/pdf/text_nl.pdf

[5] Advies Mengozzi, Nederlandse vertaling http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=138362&pageIndex=0&doclang=NL&mode=req&dir=&occ=first&part=1&cid=311643

[6] Actie tegen EU biometrie databank, bron EDRI.org http://www.hetverzet.nl/index/eu-biometrie.htm

[7] Verdonk loog tegen Kamer, Algemeen Dagblad 04-12-2004, te vinden op http://www.hetverzet.nl/index/verdonk2.htm

Spoedstemming over biometrie in Europees Parlement, bron GroenLinks http://www.hetverzet.nl/index/verdonk.htm

[8] Het arrest S. en Marper/Verenigd Koninkrijk http://www.njcm.nl/site/jurisprudentie/show/51

[9] Foutmarge 20%: Tweede Kamer, verslag van een algemeen overleg van de vaste commissies voor Binnenlandse Zaken en Europese Zaken d.d. 27 april 2011 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25764-47.html

Eurocommissaris Cecilia Malmström heeft een onderzoek ingesteld naar de opname van vingerafdrukken in het paspoort http://www.vbds.nl/2012/04/20/biometrisch-paspoort-onderwerp-europees-onderzoek/

Ook in Nederland zijn in het kader van een viertal rechtszaken vanwege de Paspoortwet door de Raad van State prejudiciële vragen aan het Europese Hof van Justitie gesteld.

NB. In de Nederlandse vertaling van het advies van Mengozzi wordt gesproken over iriscopie. Iriscopie heeft niets te maken met de irisscan maar is een methode om aan de hand van de iris de gezondheid van iemand te bepalen en wordt door sceptici als pseudowetenschap gezien.

Gepubliceerd in Columns

"Alle vingerafdrukken en pasfoto's van alle vreemdelingen in Nederland moeten worden opgeslagen in een database, die het Openbaar Ministerie (OM) mag raadplegen als een strafrechtelijk onderzoek is vastgelopen. De Tweede Kamer stemde gisteren in met een verandering van de Vreemdelingenwet, waarmee de database wordt geïntroduceerd. Wel moet de Eerste Kamer nog akkoord gaan met de wijziging.

Het is de bedoeling dat het systeem tien vingerafdrukken en een pasfoto gaat bevatten van elke vreemdeling die in Nederland woont, en niet afkomstig is uit Europese landen. VVD, PvdA, CDA, PVV, 50Plus en de SGP stemden voor. Ook GroenLinks bracht per ongeluk een positieve stem uit, maar liet weten dit te zullen corrigeren naar een tegenstem. 'Met dit project maakt Nederland vreemdelingen collectief tot potentiële verdachten', reageert Vincent Böhre, jurist van de stichting Privacy First. Hij doelt daarmee op de mogelijkheid dat het OM - weliswaar met toestemming van de rechter-commissaris - de gegevens mag inzien als een onderzoek naar ernstige strafbare feiten is vastgelopen. 'Dit gaat niet alleen over asielzoekers, maar over alle vreemdelingen, dus ook studenten en medewerkers van bedrijven.' Volgens SP-Kamerlid Sharon Gesthuizen is de nieuwe wet om die reden 'stigmatiserend en discriminerend'. (...) Bij Nederlanders hoef je niet aan te komen met: u heeft niets met deze strafzaak te maken, maar wij gaan toch uw gegevens even nakijken.'

fraude bestrijden

Volgens staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justitie is de database nodig om de 'identiteit van vreemdelingen betrouwbaar vast te stellen' en om fraude te bestrijden. Met de gegevens zou het niet meer mogelijk zijn dat vreemdelingen zich uitgeven voor een ander. Er zijn echter geen rapporten over hoe vaak deze fraude voorkomt, melden diverse organisaties, waaronder stichting Vluchtelingenwerk. Naar verluidt zou dit in minder dan tien gevallen per jaar voorkomen. 'Wij vinden de wet daarom discriminerend, en vragen ons af of deze maatregel nodig is', aldus een woordvoerder. Vincent Böhre: 'Het gaat om schandalig kleine aantallen. Je kunt deze wet daar niet op baseren.'

Kamer wees database met autochtonen eerder af

(...) Een woordvoerder van de [Nederlandse Orde van Advocaten] laat weten teleurgesteld te zijn. 'Nu is onduidelijk wie er toegang heeft tot het systeem. Bovendien hoeft de noodzaak van die toegang niet te worden aangetoond, enkel en alleen omdat het een vreemdeling betreft. Dit hadden we graag duidelijker gezien, mede omdat er enkele jaren geleden een database om deze vragen niet doorging.' Dat betrof een soortgelijke database met gegevens van alle Nederlanders. Die maakte deel uit van de nieuwe Paspoortwet, die in 2009 werd aangenomen. Enkele jaren later, in 2011, rezen er echter twijfels over de betrouwbaarheid van de techniek en de bescherming van de gegevens. Nadat een meerderheid van de Tweede Kamer het vertrouwen in de database verloor, besloot minister Donner (Binnenlandse Zaken) het project voorlopig te stoppen. De ontwikkeling van de database gaat pas verder als het Europese Hof van Justitie in Luxemburg zich heeft gebogen over de vraag of het verzamelen van deze gegevens is toegestaan. Dat kan nog enkele jaren duren. Volgens jurist Vincent Böhre speelden deze bezwaren nauwelijks een rol in het debat over de verzameling gegevens van vreemdelingen. 'Kennelijk telt het belang van privacy voor hen minder zwaar mee. Ik hoop dat de Eerste Kamer deze ontwikkeling blokkeert.' Maar ook al zou de database volledig veilig zijn, dan nog heeft Böhre er problemen mee. 'Het gaat ons om het principe dat je een hele bevolkingsgroep criminaliseert.' (...)"

Bron: Nederlands Dagblad 31 januari 2013, pp. 1 & 10. Lees HIER het hele artikel bij het Nederlands Dagblad online.

Gepubliceerd in Privacy First in de media

"De Tweede Kamer stemt vandaag in met centrale opslag van vingerafdrukken, van vreemdelingen. Eerder wees ze zo'n database voor Nederlanders af.

De bezwaren waren groot, eind 2010. De apparatuur om vingerafdrukken te herkennen maakte fouten. Er leefden twijfels over privacy. Onduidelijk was welk probleem de overheid eigenlijk met centrale opslag van vingerafdrukken van alle Nederlanders zou oplossen.

En dus kwam die centrale opslag, onderdeel van de Paspoortwet, er niet. De Kamerleden zagen te veel problemen. Ook VVD en PvdA, inmiddels coalitiegenoten, waren behoorlijk kritisch. De PvdA noemde centrale opslag ,,dood en begraven", de VVD zag ,,aanzienlijke risico's".

En toch stemt de Tweede Kamer vandaag  opnieuw in met een wetsvoorstel dat zo'n centrale opslag regelt. Dit keer niet voor Nederlanders, maar voor vreemdelingen. VVD en PvdA zijn voor, net als CDA en PVV.

Volgens staatssecretaris Fred Teeven (Veiligheid en Justitie, VVD) is die database vooral nodig om identiteitsfraude te bestrijden. Opslag van vingerafdrukken van vreemdelingen moet een oplossing bieden voor fraude waarbij iemand zich voordoet als een persoon op wie hij of zij lijkt.

Hoe vaak dit soort lookalike-fraude precies voorkomt, is niet duidelijk, geeft Teeven toe. De Immigratie- en Naturalisatiedienst en de marechaussee registreren het aantal vervalste documenten, maar ,,het is niet altijd mogelijk om vast te stellen of sprake is van kwade opzet", zei Teeven vorige week.

Volgens de oppositie, SP en D66 onder andere, is het zonder die aantallen lastig vaststellen of de wet proportioneel is. En cijfers uit onderzoeken bevestigen hun twijfel.  Minder dan tien asielaanvragen worden jaarlijks afgewezen omdat een vreemdeling een paspoort bij zich heeft dat niet van hem is - dat is de lookalike-fraude die deze wet moet tegengaan.

In de wet over de opslag van vingerafdrukken voor vreemdelingen staat uitdrukkelijk dat die afdrukken gebruikt kunnen worden voor opsporing.  Bij de Paspoortwet was het risico dat politie en justitie die vingerafdrukken zouden kúnnen gebruiken, juist reden terughoudend te zijn.

,,Ongeoorloofd onderscheid", noemt SP-Kamerlid Sharon Gesthuizen dit. ,,Het is discriminerend. Deze maatregel was ondenkbaar als het om Nederlanders zou gaan." Ze krijgt bijval van Vincent Böhre, van belangenorganisatie Privacy First. ,,Een hele bevolkingsgroep, in dit geval vreemdelingen, is hiermee bij voorbaat potentiële verdachte."

Waarom stemmen VVD en PvdA nu wel in met zo'n opslag voor vreemdelingen, terwijl zij het voor Nederlanders niet wilden? Volgens PvdA-Kamerlid Khadija Arib omdat nu ,,echt goed is gekeken of dit technisch kan".   Staatssecretaris Teeven zegt dat binnen de vreemdelingendiensten veel meer expertise bestaat over het gebruik van vingerafdrukken dan bij de gemeentebalies die de paspoorten verstrekken.

De kans dat deze opslag alsnog stuit op bezwaren, zoals bij de Paspoortwet gebeurde, is klein, schat Vincent Böhre. ,,Kennelijk heeft de politiek er minder moeite mee om de privacy van vreemdelingen te schenden."

Vreemdelingen kunnen ook nog eens minder tegen die Nederlandse staat beginnen. Als ze een visum willen, zullen ze hun vingerafdrukken wel moeten geven. Nederlanders daagden de overheid voor de rechter, vóór ze hun vingerafdrukken afgaven. Böhre: ,,Iemand die hier wil werken of studeren, kan hooguit achteraf eisen dat zijn afdrukken weer uit die database verdwijnen."

Regels gaan verder

Asielzoekers die in Nederland aankomen, moeten nu twee vingerafdrukken afgeven. Die gaan in een EU-database, ter controle of iemand ook in een andere lidstaat asiel heeft aangevraagd. Met de nieuwe wet gaat Nederland verder. Vingerafdrukken van asielzoekers, maar ook van 'gewone' migranten die hier langer dan drie maanden willen werken of studeren, gaan in een centrale opslag. Die krijgt zo data van veel meer mensen: in 2011 vroegen  er 58.950 een gewone verblijfsvergunning aan, tegenover 11.300 asielzoekers. Ze moeten straks afdrukken van alle vingers plus pasfoto afgeven."

Bron: NRC Handelsblad 29 januari 2013, p. 8. Tevens gepubliceerd in NRC Next 30 januari 2013, p. 8, onder de titel "Nederland slaat weer vingerafdrukken op, nu van vreemdelingen".

Gepubliceerd in Privacy First in de media

"Stichting Privacy First wil dat de overheid opschiet met de invoering van een identiteitskaart zonder vingerafdrukken en dat er per direct een uitzondering wordt gemaakt voor biometrisch gewetensbezwaarden, bijvoorbeeld in de vorm van een tijdelijke identiteitskaart met een verkorte geldigheidsduur. Morgen wordt de herziening van de Paspoortwet besproken, die ervoor zorgt dat vingerafdrukken niet langer worden opgeslagen.

Volgens de privacywaakhond werd tijdens een rechtszitting bij de Raad van State in juli duidelijk dat de Nederlandse Staat geen enkel juridisch of feitelijk belang heeft bij de afname van vingerafdrukken voor Nederlandse identiteitskaarten met een geldigheidsduur van één jaar.

"Juridisch valt een dergelijk document immers niet onder de Europese Paspoortverordening. Tevens is feitelijk sprake van een biometrisch foutenpercentage van 21-25% en worden de in het document opgeslagen vingerafdrukken, mede om die reden, in het geheel niet gecontroleerd of gebruikt", aldus Privacy First.

Software
In september kwam de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties met het voorstel om de Paspoortwet aan te passen en niet meer om de vingerafdruk te vragen bij het aanvragen van een identiteitskaart.

Tijdens de zitting liet de landsadvocaat weten dat de gemeentelijke software nog niet op e.e.a. zou zijn toegerust. Privacy First wil nu weten of de software inmiddels is aangepast en vindt dat er een tijdelijke oplossing voor biometrisch gewetensbezwaarden moet komen."

Bron: security.nl, 28 november 2012.

Gepubliceerd in Privacy First in de media

"Courts are investigating the legality of a European Union regulation requiring biometric passports in Europe. Last month, the Dutch Council of State (Raad van State, the highest Dutch administrative court) asked the European Court of Justice (ECJ) to decide if the regulation requiring fingerprints in passports and travel documents violates citizens’ right to privacy. The case entered the courts when three Dutch citizens were denied passports and another citizen was denied an ID card for refusing to provide their fingerprints. The ECJ ruling will play an important role in determining the legality of including biometrics in passports and travel documents in the European Union.

The Dutch Council referred the question of legality to the ECJ, arguing that the restrictions on privacy do not outweigh the ostensible aim of fraud prevention, and questioning the RFID technique. The Council also questioned whether fingerprints could be safeguarded so that they would only be used in passports or identity cards and not in databases for other purposes (known as function creep). The four cases that prompted this challenge to the biometric passport regulation are suspended pending the ECJ’s response.

The Netherlands has mandated fingerprints in passports and ID-cards since 2009. The Dutch biometric Passport Act is the misshapen offspring of the European Regulation compelling security features and biometrics in passports. The Regulation mandates that passports include two fingerprints taken flat in interoperable formats.

The Netherlands' storage of a biometric database was suspended in 2011, following privacy concerns as well as questions over the reliability of biometric technology. The Mayor of the City of Roermond reported that 21 percent of fingerprints collected in the city could not be used to identify any individuals. In April 2011, the Dutch Minister of Interior, in a letter to the Dutch House of Representatives, asserted that the number of false rejections was too high to warrant using fingerprints for verification and identification. Currently, only fingerprints stored in Radio Frequency Identification (RFID) chips embedded in ID documents are being collected.

The Amsterdam-based Privacy First Foundation (Stichting Privacy First) appreciates the critical stance on biometrics taken by the Dutch Council of State in line with the position taken by a German court:
"We hope the ECJ will soon rule that the European Passport Regulation is invalid both in a formal, procedural sense (having been improperly adopted in 2004) and in a material sense (violating the human right to privacy and data protection). In the meantime, we hope the Dutch Parliament will scrap compulsory fingerprinting for Dutch ID cards as soon as possible."

A government proposal to this effect is currently before the Dutch House of Representatives.


The Dutch Council concerns echo questions raised by a German court earlier this year regarding the legality of the German biometric passports with RFID chips. The German court has questioned whether the EU regulation is compatible with the Charter of Fundamental Rights of the European Union (EU Charter) and the European Convention of Human Rights (ECHR). The German case was preempted when a German citizen, Michael Schwarz, refused to provide his fingerprints to obtain his new passport and the City of Bochum decided not to issue him one.

Mr. Schwarz argued that the regulation infringes privacy as protected under the ECHR and the EU Charter. In this case, the German court argued that the European Union has no legislative competence to enact rules on standards for security features and biometrics in passports as there is no direct relation of such rules to the protection and security of EU external frontiers.

The German court decided that the requirement of biometric data in passports is a “serious infringement” on privacy, arguing that the measure does not satisfy the proportionality test of being appropriate, necessary, or reasonable."

Lees HIER het hele artikel (inclusief bronnen) op de website van de Amerikaanse Electronic Frontier Foundation (EFF).

Gepubliceerd in Privacy First in de media

"Vingerafdruk op paspoort schendt mogelijk recht op privacy, vindt Raad van State. Pas over een à anderhalf jaar meer duidelijkheid.

De Raad van State twijfelt of de Nederlandse overheid burgers mag verplichten vingerafdrukken af te staan voor een paspoort of identiteitskaart.

De regel schendt mogelijk het recht op privacy en daarom vraagt Nederlands hoogste rechtscollege advies aan het Hof van Justitie in Luxemburg. Dat heeft de Raad van State gisteren besloten in vier zaken tegen gemeenten die burgers een paspoort hadden geweigerd omdat zij geen vingerafdrukken wilden geven.

De Raad is er niet van overtuigd dat de vingerafdrukken nodig zijn om misbruik van reisdocumenten te voorkomen. Bovendien moet duidelijk worden of de overheid de plicht heeft om te waarborgen dat de vingerafdrukken alléén voor paspoorten en id-kaarten worden gebruikt.

Het duurt een tot anderhalf jaar voordat het Hof met een antwoord komt en tot die tijd liggen de zaken in Nederland stil.

De stichting Privacy First is blij met de kritische houding van de Raad van State. "Dat is meer dan we hadden gehoopt, het kan spannend worden", zegt jurist Vincent Böhre. "Het lijkt erop dat de Europese verordening weleens onrechtmatig zou kunnen zijn."

Een Duitse rechter toonde zich in mei dit jaar ook kritisch over de regelgeving en stelde het Luxemburgse Hof soortgelijke vragen over de vingerafdrukken. De Europese regel uit 2009 verplicht burgers om een afdruk van een duim en een vinger af te geven als zij een paspoort aanvragen. Deze informatie wordt opgeslagen in een chip in het document en moet misbruik door criminelen en terroristen voorkomen. Maar Duitse juridische experts stelden dat de pasfoto én de vingerafdrukken een ernstige inbreuk waren op iemands rechten, omdat de maatregel zijn doel voorbij schiet. Ook zo'n zogeheten biometrisch paspoort is niet waterdicht, stelden de deskundigen. Bovendien zijn er volgens hen genoeg manieren om de controles te omzeilen, waardoor de verzameling van vingerafdrukken van alle burgers weinig zin heeft. De privacy van goedwillende mensen zou dan zwaarder moeten wegen.

Burgerrechtenvereniging Vrijbit is niet blij met het uitstel. De mensen die zij bijstaat, kunnen voorlopig geen paspoort aanvragen. Vrijbit stelt dat de overheid deze mensen zo lang een vingerafdrukvrije id-kaart moet geven. Dat weigert het Rijk nog, maar dat kan veranderen als de Tweede Kamer snel instemt met het plan van het kabinet om vingerafdrukken niet langer voor id-kaarten te verplichten."

Bronnen: BN/DeStem, De Stentor, Apeldoornse Courant, Deventer Dagblad, Dagblad Flevoland, Gelders Dagblad, Sallands Dagblad, Veluws Dagblad, Nieuw Kamper Dagblad, Zwolse Courant, Brabants Dagblad, Dagblad De Limburger, Zutphens Dagblad, Twentse Courant Tubantia, Eindhovens Dagblad, Noordhollands Dagblad, Enkhuizer Courant, Leeuwarder Courant, Dagblad Zaanstreek, Alkmaarsche Courant, De Gelderlander, Haarlems Dagblad, Limburgs Dagblad & Provinciale Zeeuwse Courant, 29 september 2012.

Gepubliceerd in Privacy First in de media

"De Raad van State twijfelt of de Nederlandse overheid burgers mag verplichten vingerafdrukken af te staan voor een paspoort of identiteitskaart. De regel schendt mogelijk het recht op privacy en daarom vraagt Nederlands hoogste rechtscollege advies aan het Hof van Justitie in Luxemburg. Dat heeft de Raad van State gisteren besloten in vier zaken tegen gemeenten die burgers een paspoort hadden geweigerd omdat zij geen vingerafdrukken wilden geven.

De Raad is er niet van overtuigd dat de vingerafdrukken nodig zijn om misbruik van reisdocumenten te voorkomen. Bovendien moet duidelijk worden of de overheid de plicht heeft om te waarborgen dat de vingerafdrukken alléén voor paspoorten en ID-kaarten worden gebruikt en niet voor andere doeleinden. Het duurt ongeveer een tot anderhalf jaar voordat het Hof met een antwoord komt en tot die tijd liggen de zaken in Nederland stil, laat een woordvoerster weten. De stichting Privacy First is blij met de kritische houding van het rechtsorgaan. 'Dat is meer dan we hadden gehoopt, het kan spannend worden', zegt jurist Vincent Böhre. 'Het lijkt er op dat de Europese verordening wel eens onrechtmatig zou kunnen zijn.' Een Duitse rechter toonde zich in mei dit jaar ook kritisch over de regelgeving en stelde het Luxemburgse Hof soortgelijke vragen over de vingerafdrukken. De Europese regel uit 2009 verplicht burgers om een afdruk van een duim en een vinger af te geven als zij een paspoort aanvragen. Deze informatie wordt opgeslagen in een chip in het document en moet misbruik door criminelen en terroristen voorkomen. Maar Duitse juridische experts stelden dat de pasfoto én de vingerafdrukken een ernstige inbreuk waren op iemands rechten, omdat de maatregel zijn doel voorbij schiet. Want ook zo'n zogeheten biometrisch paspoort is niet waterdicht."

Bron: Nederlands Dagblad, 29 september 2012 (Binnenland).

Gepubliceerd in Privacy First in de media
Pagina 5 van 7

Onze Partners

logo Voys Privacyfirst
logo greenhost
logo platfrm
logo AKBA
logo boekx
logo brandeis
 
banner ned 1024px1
logo demomedia
 
 
 
 
 
Pro Bono Connect logo 100
IIR banner

Volg ons via Twitter

twitter icon

Volg onze RSS-feed

rss icon

Volg ons op LinkedIn

linked in icon

Volg ons op Facebook

facebook icon