donatieknop english

Column door Bas Filippini, 
voorzitter Privacy First 

De Nationale Politie doet momenteel een proef met RFID-chips in kentekens. Op basis van een intern rapport zou er een groot probleem zijn inzake kentekenfraude. Een voor iedere automobilist verplichte, op afstand uitleesbare chip die op de openbare weg continu uitgelezen wordt middels een zogenaamde "uitlees portal" zou hierbij DE oplossing zijn. Privacy First ziet echter een groot gevaar in het optuigen van een landelijk controlesysteem om alle bewegingen in de openbare ruimte van alle 16 miljoen Nederlanders te kunnen volgen. Privacy First vindt een verplichte "spionagechip" disproportioneel en niet passen in een fatsoenlijke democratische rechtsstaat.

Een veelomvattend elektronisch controlesysteem

Navraag door Privacy First leert dat de kentekenchip onderdeel is van een veel groter plan om alle wegen in Nederland uit te rusten met zogenaamde "portals" met meetapparatuur. Deze portals registreren 24 uur per dag alle auto's en daarmee de bewegingen van alle 16 miljoen burgers in de openbare ruimte. De RAI Vereniging adviseert een dergelijke chip met klem in een recent uitgelekt rapport. Tevens wordt via een U-bocht, middels het Europese parlement, nieuwe regelgeving voorbereid die naast een dergelijke chip op het kenteken ook nog een chip in de auto zelf verplicht stelt. In de basisopzet worden dan meer dan 60 gegevens geregistreerd, die worden opgeslagen in de Europese databank EUCARIS. De chip moet startblokkering mogelijk maken, een digitale kentekenbank en online kentekenaanvraag, een Europese APK en zal uiteindelijk kunnen uitgroeien tot een Europees reis- en verblijfsrechten en belastingsysteem.

Voorlopig wordt het project verkocht als oplossing voor identiteitsfraude en criminaliteit met kentekens, om de burger "mee" te krijgen. Privacy First ziet het systeem als de zoveelste poging op rij om de burger volledig te kunnen registreren in de openbare ruimte, hetzij via de OV chipkaart hetzij via het kenteken en/of auto. Het kenteken als elektronische enkelband voor iedere burger is een hardnekkig principe binnen het huidige controledenken bij de overheid. Inmiddels dus ook bij het Europees parlement. Welke rol spelen Nederlandse lobbyisten (voorheen o.a. Toine Manders) buiten het Nederlandse parlement om deze chips van de Nederlandse fabrikant NXP via een politieke U-bocht als Europese maatregel in alle Europese kentekens te introduceren? Hoog tijd voor gedegen journalistiek onderzoek, vindt Privacy First.

Huidige kentekenproblematiek: feiten of suggesties?

Navraag inzake het feitelijke probleem geeft bij geen enkele instantie duidelijkheid over de veronderstelde "40.000 gevallen" van kentekenfraude. Het cijfer kan niet worden bevestigd. Toch belangrijk om duidelijkheid te krijgen als burger of er een probleem is en hoe groot dit probleem nu precies is. Vervolgens speelt de vraag of het juridisch gerechtvaardigd is om een dergelijk systeem op te tuigen. Zelfs bij een schatting van 40.000 kentekens (slechts 0,5 promille van het totaal) is de vraag of de privacy van de gehele samenleving hiervoor opgeofferd dient te worden. Ook is volstrekt onduidelijk wat de kosten van een dergelijk systeem gaan worden en wat de opbrengsten dan zijn ten opzichte van de huidige vermeende kosten van identiteitsfraude en criminaliteit. En zijn er geen alternatieve oplossingen voor "het probleem"? Uit een recente brief van minister Van der Steur blijkt juist dat kentekenfraude steeds minder voorkomt door andere maatregelen zoals het systeem Gecontroleerde Afgifte en Inname Kentekenplaten (GAIK) en eisen aan erkende fabrikanten en lamineerders (lamineercode) alsmede de meldingsplicht voor gestolen/vermiste blanco platen of nog niet toegekende kentekenplaten. Tevens is in 2000 de systematiek van duplicaatcodes op kentekenplaten geïntroduceerd. Verder worden kentekenplaten waar iets mee mis is in de database voor ANPR-controle opgenomen.

Privacy First ziet telkens hetzelfde patroon om totale registratie van reisgedrag van burgers te gaan invoeren. Van zwarte dozen, chips voor diefstalpreventie in (nu nog duurdere) auto's, eCall voor botsanalyses (ook NXP), dashcams en trajectcontrole tot het netwerk van ANPR-camera's, etc. En nu dan een nieuwe spionagechip in ieder kenteken en in iedere auto, via ondemocratische EU-wetgeving en de centrale databank EUCARIS. Via de industriële lobby van de ICT-branche bij enkele Europarlementariërs om de nationale parlementen te omzeilen.

Redenen om te kiezen voor vrije keuze en zeer selectieve inzet van mogelijk een passieve chip

Met het opzetten van een dergelijke controle-infrastructuur voorziet Privacy First een groot aantal redenen om niet te gaan voor dit systeem:

 Een gebrek aan noodzaak wegens het ontbreken van harde cijfers inzake het "vermeende probleem" en de beschikbaarheid van alternatieve (reeds ingevoerde) oplossingsrichtingen en maatregelen, zie hierboven.

Een volledig gebrek aan kosten-batenanalyse van een dergelijke controle-infrastructuur. De enige die baat heeft bij het systeem op korte termijn is de chipfabrikant: na de NSA spioneert in de toekomst chipfabrikant NXP met u mee! Onder Amerikaanse surveillance-wetgeving.

Het mogelijke probleem staat niet in verhouding tot de maatregel, is volstrekt disproportioneel en in strijd met artikel 8 EVRM. Voor het tegengaan van identiteitsfraude met kentekens zou de burger een vrije keuze moeten hebben om een RFID-kenteken te voeren en is een passieve registratiechip voldoende.

Het systeem zal real-time identificatie, registratie en volgen mogelijk maken van alle burgers, een uiterst grove privacyschending, denk ook aan advocaten, journalisten, politici, activisten etc.

Een dergelijke centrale infrastructuur en centrale data-opslag is zeer fraudegevoelig. Indien criminelen toegang hebben tot een dergelijke database met alle reis- en verblijfsgegevens van auto's en personen in Nederland en Europa is het hek helemaal van de dam.

Een groot gevaar van doelverschuiving, de zogenaamde "function creep". Nu al kijkt de Belastingdienst, politie en justitie real-time mee in systemen die voor een heel ander doel waren opgezet, denk aan parkeergarages en trajectcontroles.

Uiteindelijk zal een dergelijk systeem ingezet kunnen worden om de burger op diverse wijzen extra te belasten middels rekeningrijden en andere reis- en verblijfsbelastingen en boetesystemen, iets wat wellicht zelfs de achterliggende gedachte van deze draconische maatregel is. Inmiddels worden ANPR-camera's ingezet om oude dieselauto's te beboeten in binnensteden, wat volgt hierna?

Het permanent registreren van burgers in de openbare ruimte leidt tot zelfscensuur en een excuusmaatschappij waarin iedere burger als het ware continu een alibi moet hebben wat hij/zij op welk moment op een locatie deed en waarom hij/zij daar was. Nu al worden burgers zonder toestemming lastiggevallen door politie en overheden naar aanleiding van hun reisgedrag, een klacht die steeds vaker binnenkomt bij Privacy First.

Tot slot tast een dergelijke infrastructuur de basis van onze democratische rechtsstaat aan door omkering van het rechtsprincipe dat een burger met rede verdacht moet zijn voor een strafbaar feit om gevolgd te kunnen worden, door iedere burger als potentiële verdachte continu te bespioneren.

Doorgeslagen controledenken van een wantrouwende overheid

Het patroon van de overheid blijft hardnekkig dezelfde kant opgaan. Nieuwe technische speeltjes die centrale systemen voor registratie van alle burgers verplicht stellen en vervolgens aan elkaar gekoppeld worden. Vervolgens wordt een gebrekkige wet en uitvoering voorgesteld en als laatste wordt er met burgers zelf of met privacy-organisaties gepraat, de argeloze burger achterlatend in een elektronische gevangenis. Met Big Data, datamining en profiling als toverwoorden in alle departementen momenteel. Van OPD, other people's data, wel zo gemakkelijk. Vanuit het financiële belang van de ICT-industrie, niet dat van de burger. Het gaat in dit geval over een potentiële markt van een paar miljard euro om alle auto's van 3 chips te voorzien en een allesomvattend ICT-netwerk op alle wegen te implementeren en te onderhouden. Met de overheid als wantrouwende partner in een relatie, die wil weten met wie de partner communiceert, wat zijn/haar reisbewegingen zijn, systemen wil hebben om altijd op fouten te kunnen controleren en tevens ook nog eens al deze data op straat laat liggen in het slechtste geval. Zo'n relatie, gebaseerd op wantrouwen, is zeker niet duurzaam.

Nederland Privacy Gidsland

Het wordt continu vergeten: de overheid heeft als wettelijke taak de privacy van haar burgers te beschermen en te bevorderen! Privacy First streeft naar de status van Nederland als wereldwijd Privacy Gidsland. Met de inzet van vooruitstrevende technologie, gebaseerd op de principes van onze democratische rechtsstaat, onafhankelijk van de politieke waan van de dag en ons incidentgedreven politieke bestel. Het gaat hier immers om een fundamentele kentering in de relatie met de burger, waar wij geen voorstander van zijn. Wij dagen de politiek, het bedrijfsleven en de wetenschap dan ook uit om van Nederland HET Privacy Gidsland te maken, met behoud van veiligheid, en niet andersom!

 

Gepubliceerd in Columns

"Er zijn grenzen aan de technieken die de overheid mag gebruiken om de burger te controleren. Dat vindt zeventig procent van de deelnemers aan de Stelling van de Dag. U meent dat de controle met waarborgen moet worden omgeven.

Een ruime meerderheid vindt het dan ook een goede zaak dat privacywaakhond Privacy First een rechtszaak tegen trajectcontroles heeft aangespannen omdat de camera's niet alleen hardrijders registreren maar ook alle andere automobilisten die langsrijden en zich netjes aan de snelheidslimiet houden. Volgens Privacy First, dat een nationaal debat over controletechnieken wil houden, is dit onrechtmatig. "De goeden mogen niet onder de kwaden lijden", aldus een lezer. U vindt dat trajectcontrole net als in Duitsland verboden zou moeten worden.

Ook andere technische systemen vindt u onaanvaardbaar, zoals het opslaan van telefoon- en internetgegevens van burgers en het invoeren van het kenteken in parkeermeters, waar de rechter overigens al een stokje voor heeft gestoken. Over het met camera's registreren van kentekens en het opslaan van passagiersgegevens verschilt u van mening. De helft is ervoor, de andere helft is tegen.

Camera's op straat, in winkelcentra, tunnels en dergelijke vindt u echter geen bezwaar. "Het is goed voor onze veiligheid", schrijft iemand. Een ander tekent echter aan dat het niet de bedoeling is dat de camera's registreren "wat voor brood ik koop bij de bakker".

Aanvaardbaar
Zeventig procent van de lezers vindt opslaan van persoonsgegevens en camerabeelden alleen aanvaardbaar als er duidelijke waarborgen zijn, bijvoorbeeld dat ze niet worden misbruikt en dat ze maar kort worden bewaard. "Alleen toestaan indien er duidelijke garanties zijn dat de gegevens alleen voor dat ene doel beschikbaar zijn en alleen voor de juiste dienst", schrijft een lezer.

U bent het er niet mee eens dat dit soort controlepraktijken een noodzakelijk kwaad is en dus zonder meer moet worden aanvaard. Een flinke minderheid van bijna 40 procent vindt echter van wel: "Met alle terreur is het hard nodig, deze controle." Een ander schrijft: "Als er ook maar één zaak wordt opgelost omdat een persoon per ongeluk ergens op een camera staat, vind ik het prima."

Minister Van der Steur (Veiligheid) stelt dat de opsporing van misdrijven wordt bemoeilijk als bedrijven niet meer kunnen worden verplicht telefonie- en internetgegevens van burgers op te slaan. Ruim 60 procent van u is echter niet van deze argumentatie onder de indruk: "Onder het mom van veiligheid wordt een steeds meer totalitaire staat ingevoerd", aldus een lezer, die verwijst naar het boek '1984' over een futuristische dictatuur waarin 'Big Brother' elke burger via een beeldscherm in de gaten houdt.

Ruim zeventig procent van u vindt dat de overheid te veel en te vaak persoonsgegevens opslaat. "Ik vind het te ver gaan, mijn privacy wordt zo op vele terreinen geschonden," schrijft iemand. Meer dan de helft vindt dat bestrijding van misdaad en terreur ook wel zonder dit soort praktijken kan: "Het is nog nooit bewezen dat het opslaan van al deze data heeft geholpen tegen terreur.""
 
Bron: Telegraaf 8 april 2015, p. 18. Tevens gepubliceerd op http://www.telegraaf.nl/watuzegt/23898277/__Burger_ongebreideld_controleren__.html.

Gepubliceerd in Privacy First in de media

"Amsterdam wil de slimste stad van de wereld worden, door het gebruik van meta-data. Digitale sporen die we achterlaten als we bijvoorbeeld met onze ov-chipkaart inchecken voor de metro, of online kaartjes kopen voor een museum.

De gemeente wil met het project Amsterdam Smart City al deze digitale sporen gebruiken om de Amsterdammer slimmer te maken.

'Je laat de hele dag signalen achter als je met je telefoon over straat loopt', vertelt Ger Baron van Amsterdam Smart City. 'En al deze signalen zijn te gebruiken voor heel veel slimme toepassingen in de stad. Een mooi voorbeeld is een project wat nu op IJburg speelt. Traffic Link heet het. Met deze app kunnen bewoners van IJburg zien wat het ideale moment voor hen is om van huis te vertrekken naar werk of school'.

Privacy
Ja, dit klinkt natuurlijk prachtig. Maar heeft het gebruik van deze data niet allerhande gevolgen voor je privacy? Vincent Böhre, Privacy First, erkent dat iedereen constant sporen achterlaat. 'Het kan zijn dat gegevens uit die sporen worden gebruikt. Maar dan moet je daar wel vooraf toestemming voor hebben gegeven.'"

Klik HIER voor het hele item over dit onderwerp in het AT5 journaal van 12 januari 2015.

Gepubliceerd in Privacy First in de media
woensdag, 10 december 2014 09:30

DRINGENDE OPROEP OM DONATIES

 In mei 2010 begon Stichting Privacy First samen met 21 mede-eisers (burgers) een grootschalige rechtszaak tegen de centrale opslag van vingerafdrukken onder de nieuwe Paspoortwet. Deze vingerafdrukken zouden onder meer worden gebruikt voor opsporing en vervolging. Iedere Nederlander werd hierdoor een potentiële verdachte. In februari 2011 verklaarde de rechtbank Den Haag onze zaak echter – volkomen onterecht – niet-ontvankelijk en kwam daardoor niet aan een inhoudelijk oordeel over de Paspoortwet toe. Privacy First kondigde meteen hoger beroep aan. Mede onder druk hiervan gingen vervolgens zowel de Tweede Kamer als het kabinet overstag en werd de opslag van vingerafdrukken in de zomer van 2011 grotendeels stopgezet. Intussen liep het hoger beroep in ons Paspoortproces echter gewoon door; de opslag van vingerafdrukken zou in de toekomst immers alsnog kunnen worden voortgezet. Slechts een principiële rechterlijke uitspraak zou dit kunnen tegenhouden. Ons hoger beroep had succes: begin 2014 oordeelde het Gerechtshof Den Haag dat Privacy First alsnog ontvankelijk was en dat centrale opslag van vingerafdrukken onrechtmatig was wegens schending van het recht op privacy. Dit oordeel is tevens van belang voor alle andere Nederlandse stichtingen en verenigingen die in het algemeen belang willen kunnen procederen tegen onrechtmatige wetgeving. De zwaarbevochten overwinning in ons Paspoortproces heeft Privacy First de laatste jaren echter enorm veel geld gekost: minstens EUR 80.000 aan advocaatkosten, geheel betaald uit donaties aan Privacy First. Dit drukt al jarenlang verschrikkelijk zwaar op de beperkte middelen die een kleine stichting als Privacy First tot haar beschikking heeft. Tegen onze verwachting in (de opslag van vingerafdrukken was immers reeds stopgezet) stelde de Staat in mei 2014 bovendien cassatie tegen de uitspraak van het Gerechtshof in bij de Hoge Raad. De Staat wil dat Privacy First alsnog niet-ontvankelijk wordt verklaard en verzoekt de Hoge Raad tevens om de centrale opslag van vingerafdrukken alsnog rechtmatig te verklaren. Dit mag niet gebeuren.

Van alle mensenrechten staat het recht op privacy in Nederland de laatste jaren het meest onder druk. Eén van de grofste Nederlandse privacyschendingen sinds de Tweede Wereldoorlog was de massale opslag van ieders vingerafdrukken onder de nieuwe Paspoortwet. Begin dit jaar gaf het Gerechtshof Den Haag Privacy First hierin gelijk. Dit oordeel dient bij de Hoge Raad overeind te blijven. Daartoe heeft Privacy First dit jaar een cassatie-advocatenkantoor ingeschakeld aan wie deze taak bij uitstek kan worden toevertrouwd: Alt Kam Boer Advocaten in Den Haag. Ter financiering van de gehele cassatieprocedure komt Privacy First momenteel echter nog EUR 10.000 tekort. Vandaag, op de dag dat de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens exact 66 jaar bestaat, doet Privacy First dan ook een dringend beroep op uw financiële steun. Stort uw financiële bijdrage op IBAN: NL95ABNA0495527521 t.n.v. Stichting Privacy First te Amsterdam o.v.v. "Paspoortproces" of maak uw donatie rechtstreeks over via onze donatiemodule. Door de Belastingdienst is Privacy First erkend als Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI). Uw donaties aan Privacy First zijn daarom belastingaftrekbaar.

Privacy First dankt u bij voorbaat voor uw support! Samen kunnen wij deze zaak winnen!!

Meer informatie:
- uitspraak Gerechtshof Den Haag 18 februari 2014
- procesdossier

Update 25 februari 2015: ter financiering van ons verweer in cassatie komt Privacy First nog steeds EUR 5.000 tekort. Privacy First doet hierbij dan ook nogmaals een dringend beroep op uw financiële steun!

Update 28 mei 2015:
in een onbegrijpelijke uitspraak heeft de Hoge Raad Privacy First en alle mede-eisers - tegen alle verwachtingen in - alsnog weer niet-ontvankelijk verklaard. Lees HIER de hele uitspraak en HIER ons commentaar. Tevens veroordeelt de Hoge Raad Privacy First tot betaling van EUR 5.088 aan proceskosten. Hierbij doet Privacy First dan ook andermaal een dringend beroep op uw financiële steun. Bij voorbaat dank voor uw hulp!

Gepubliceerd in Rechtszaken
donderdag, 20 november 2014 15:53

Pre-launch Privacy First Solutions

Stichting Privacy First neemt het initiatief voor de volgende stap om Nederland privacyvriendelijker te maken: met Privacy First Solutions willen we drempels om privacyvriendelijke oplossingen toe te passen verlagen en bedrijven motiveren om hun bijdrage te leveren. Zullen het recht op privacy en commerciële belangen elkaar kunnen vinden?

Op 2 december as. gaan we uitgebreid in op ons nieuwste initiatief. We laten het niet bij woorden:
- Internetprovider Greenhost vertelt hoe het privacy by design tot business model maakte.
- En we hebben een sneak preview van twee oplossingen van de Nationale Denktank rondom Big Data & Privacy.

Natuurlijk vergeten we twee van onze lopende rechtszaken niet: het Paspoortproces en het proces tegen kentekenparkeren. De avond sluiten we af met een borrel.

Programma:
19.00  Inloop en ontvangst met koffie
19.30  Opening door Bas Filippini
19.45  Privacy First Solutions: een noodzakelijk initiatief, door Martijn van der Veen
20.15  Best practices: door Sacha van Geffen, CEO en oprichter van Greenhost, de privacyvriendelijke internetprovider
20.50  Goed idee 1: 'Hack je hokje' door Anne Vos, Nationale Denktank
21.00  Goed idee 2: 'de Datawijzer' door Eva de Leede, Nationale Denktank
21.10  De laatste ontwikkelingen in lopende rechtszaken, door Vincent Böhre
21.30  Afsluiting en borrel

Datum & tijdstip: dinsdag 2 december 2014, 19.00-22.00u.

Locatie: Volkshotel (Petit Canvas, 7e etage), Wibautstraat 150 Amsterdam. Klik HIER voor een routebeschrijving. Het nieuwe Volkshotel (voormalige Volkskrantgebouw) is tevens onze kantoorlocatie.

Meer weten over het initiatief Privacy First Solutions, of meedoen als vrijwilliger? Neem dan contact met ons op.

De avond is bedoeld voor belangstellenden, donateurs en voor allen die een positieve bijdrage willen leveren aan een privacyvriendelijker Nederland. U en uw introducé zijn van harte welkom! Entree is gratis. Wilt u zich van tevoren aanmelden via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.? Er is een beperkt aantal plaatsen beschikbaar.

PS: via onze nieuwe LinkedIn-groep leest u de laatste informatie en meer over onze sprekers.

Gepubliceerd in Evenementen

"Op 8 juni 1949 publiceerde George Orwell zijn boek '1984' en introduceerde hij de term 'Big Brother is Watching You': de overheid die burgers continu in de gaten houdt, controleert en manipuleert. Vandaag, exact 65 jaar later, grijpen privacyvoorvechters deze datum aan om actie te voeren op de Big Brother Dag onder het motto '1984=nu'. We hebben nu nog de keuze: gaan we naar een controlestaat of kiezen we de vrijheid? 

Vingerafdrukken in paspoorten, commerciële bedrijven die alles over klanten bewaren, kentekenregistratie, op elke hoek van de straat een camera, drones en databanken die als paddenstoelen uit de grond schieten: ontkomen aan toezicht en registratie is nagenoeg onmogelijk geworden.

Lange tijd stonden mensen er niet bij stil en lieten ze het gebeuren vanuit de gedachte 'ik heb toch niets te verbergen?' Maar het dringt volgens privacyvoorvechters steeds meer door bij mensen dat privacy een belangrijk onderdeel van vrijheid is. En dat de gevolgen heel groot kunnen zijn als er iets misgaat in de gekoppelde systemen met persoonsgegevens. (...)

Het College Bescherming Persoonsgegevens krijgt het steeds drukker, het aantal vragen en meldingen nam het afgelopen jaar met veertien procent toe en er werd een kwart meer onderzoek gedaan naar overtredingen van de privacywetgeving. Het thema is meer dan ooit onderwerp van gesprek, concludeert de privacywaakhond.

Wat Orwell schreef in 1949 was sciencefiction. Anno nu zijn er veel dingen werkelijkheid geworden, zegt Miek Wijnberg van burgerrechtenvereniging Vrijbit, die de Big Brother-actiedag organiseert. Overheden en bedrijven bespieden burgers en gebruiken hun gegevens, terwijl het mensen bijna onmogelijk wordt gemaakt daar iets tegen te doen.

Wijnberg spreekt van systeemdwang. De NS zorgt er bijvoorbeeld met de ov-chipkaart voor, dat ze van iedereen die in de trein stapt exact weet wie waar was op een bepaald tijdstip. En dan weet de NS ook wie er nog meer waren én waar die mensen naartoe zijn gegaan. De overheid maakt dankbaar gebruik van die gegevens. Het Openbaar Ministerie vraagt wekelijks data op van reizigers, die het systeem nodig hebben.
(...)
Volgens Bas Filippini, voorzitter van de stichting Privacy First, is de overheid bezig met de opbouw van een 'digitaal concentratiekamp'. Wat je ziet is dat er steeds systemen worden opgetuigd na incidenten. Is er een aanslag gepleegd? Dan gaan we niet alleen verdachten in de gaten houden, maar meteen iedereen. Hij pleit voor het houden van de menselijke maat. De techniek voor bijvoorbeeld digitale gezichtsherkenning is er, maar je moet je als samenleving eerst afvragen: wíllen we dat wel?

Privacy en persoonsgegevens worden beschermd in verschillende wetten. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, een belangrijk adviesorgaan van de regering, concludeerde eerder echter dat burgers ervan uit moeten gaan dat hun informatie in handen van de overheid onveilig is. Het Elektronisch Patiënten Dossier, de stemcomputer, de ov-chipkaart: allemaal bewijzen van falende ict-projecten. Vooral de opslag en het verwerken van medische gegevens baren zorgen. De WRR waarschuwt voor een 'datakluwen' waarin burgers verstrikt raken. (...)

Wat burgers zelf kunnen doen om hun privacy te beschermen? Deskundigen zijn het erover eens: wees kritisch en alert. Accepteer niet klakkeloos dat je wordt ingeschreven in een elektronisch patiëntendossier bijvoorbeeld. Weiger de slimme energiemeter in je huis , waarschuwt Vrijbit. (...)

Privacyvoorvechters schetsen een donker toekomstbeeld als er geen kentering in de samenleving ontstaat en mensen in het verweer komen tegen de massale controle en registratie. Nu ondervinden de meeste mensen er weinig hinder van, maar de overheid verandert. Je weet nooit wie straks de beschikking heeft over gevoelige gegevens die in een ander tijdperk met andere motieven zijn verzameld (...)."

Bron: Telegraaf op zondag 8 juni 2014, p. 10. Lees het volledige artikel online: http://www.telegraaf.nl/premium/reportage/22715721/__Gevangen_in__datakluwen___.html.
 

Gepubliceerd in Privacy First in de media

Drones worden tegenwoordig niet alleen door het leger en de politie gebruikt, maar ook steeds meer door burgers en bedrijven. Wat zijn hiervan de risico's? En welke regels gelden er eigenlijk? Bekijk hieronder een item van Omroep Gelderland over dit onderwerp met o.a. Vincent Böhre van Stichting Privacy First:

Gepubliceerd in Privacy First in de media

Deze maand buigt de Tweede Kamer zich over een wetsvoorstel van minister Opstelten inzake automatische nummerplaatherkenning (ANPR). Onder het wetsvoorstel van Opstelten zullen de kentekens van alle automobilisten voortaan vier weken worden opgeslagen voor opsporing en vervolging. In de optiek van Privacy First vormt dit een flagrante privacyschending. Een Kamerdebat over het wetsvoorstel werd gistermiddag tot nader order uitgesteld. Mocht het parlement het wetsvoorstel binnenkort alsnog aannemen, dan zal Stichting Privacy First de Nederlandse Staat voor de rechter dagen wegens collectieve privacyschending. Privacy First deed die toezegging reeds toen het wetsvoorstel in februari 2013 door Opstelten bij de Tweede Kamer werd ingediend. Hieronder volgt de volledige tekst van de brief die de voorzitter van Privacy First dinsdag 8 april jl. aan de Tweede Kamer verzond: (klik HIERpdf voor het origineel in pdf en HIER voor een media-overzicht)

Geachte leden van de Tweede Kamer,

U wordt gevraagd een wetsvoorstel te accorderen om de overheid het recht te geven alle kentekengegevens (oftewel reisgegevens) van automobilisten voor een periode van 4 weken op te slaan voor opsporing en vervolging. Iedere burger wordt hierdoor een potentiële verdachte. Let wel, de reisgegevens van 16 miljoen mensen over een periode van 4 weken om voornamelijk openstaande boetes te kunnen innen. Dit zal gebeuren middels uitbreiding van automatische kentekenregistratie (ANPR). In de huidige ANPR-praktijk worden alleen met rede verdachte kentekens (zogeheten "hits") bewaard en nagetrokken, overigens zonder dat hier reeds een specifieke, met privacywaarborgen omklede rechtsbasis voor bestaat. In plaats van de huidige praktijk alsnog van een degelijke rechtsbasis te voorzien, gaat minister Opstelten in zijn wetsvoorstel echter meteen 10 stappen verder door voortaan ieders kenteken in een politiedatabank op te slaan. Dit is zijn zoveelste centrale database ICT-project, startend met EUR 4 mln aan kosten, in werkelijkheid gaat dit richting EUR 50-100 mln. Privacy First herkent hierin het volgende patroon:

Technologie gedreven "oplossingen" voor een zogenaamd maatschappelijk probleem, gelobbyd door ICT-leveranciers;
Vervolgens lokaal de uitvoering testen en tijdelijk buiten de wet om proefdraaien (Rotterdam);
Wetgeving aanpassen zonder naar de principes van de rechtsstaat te kijken;
Tweede Kamer als stemvee gebruiken om wetsvoorstel er versneld doorheen te jagen;
Indien Eerste Kamer niet akkoord, dan voorstel voor afschaffen "lastige" Eerste Kamer.

Privacy First verzoekt u met klem deze draconische wet, die lijnrecht ingaat tegen alle basisprincipes van onze rechtstaat NIET te accorderen en wel om de volgende redenen:

Wat is de noodzaak om alle 16 miljoen burgers te controleren voor een kleine "bijvangst" naast de reeds bestaande database voor "hits"?
Deze wet is volledig disproportioneel en leidt tot een maatschappelijk "chilling effect" en zelfcensuur bij burgers vanwege het feit dat de overheid continu over de schouder van de onschuldige burgers meekijkt.
Deze wet zal leiden tot function creep (doelverschuiving) met nieuwe doelstellingen zoals extra belastingheffing, uitbreiding van trajectcontroles, kilometerheffing, milieubelasting en ongeoorloofde en ongebreidelde analyses van het reisgedrag van individuele burgers en groepen (profiling).
De AIVD kan alle ANPR-gegevens opvragen. Navraag van Privacy First bij de AIVD leidt echter tot de conclusie dat de huidige wetgeving hen reeds voldoende ruimte geeft om hun werk te doen.
Als de NSA-affaire en Snowden ons iets geleerd hebben is het wel dat ANPR-gegevens direct gebruikt zullen worden door inlichtingendiensten, uitgewisseld worden en dus volledig oncontroleerbaar worden.
Indien deze wet wordt geaccordeerd is het hek van de dam, dan is met net zoveel reden een nieuw wetsvoorstel te maken waarin alle privébewegingen van alle 16 miljoen burgers in de openbare ruimte worden gemonitord en opgeslagen, eerst voor 4 weken en later onbeperkt, om wellicht ergens een "verdenking" te kunnen vinden.
Gezien de ervaringen in het verleden bieden dergelijke databases geen enkele garantie dat deze niet gehackt worden, dat de toegang en protocollen hierin gewaarborgd worden, dat er geen maandelijkse kopie door inlichtingendiensten wordt gemaakt, etc.
De uitvoering en borging van deze wet is in geen enkel opzicht geregeld, zie ook de onderstaande vragen van Privacy First aan de minister. Aan de Kamer wordt zelfs gevraagd om de wet te accorderen zonder dat reeds sprake is van de bijbehorende Algemene Maatregel van Bestuur.
Nu staan er al zo'n 500 ANPR-camera's, dit aantal zal snel verder groeien en leiden tot een wettelijk geregeld elektronisch concentratiekamp waarin iedere automobilist vanaf de voordeur tot en met alle bestemmingen de gehele dag gevolgd kan worden.
Zelfs in de huidige praktijk bestaan nog hiaten in het recht voor de burger om te weten of hij in een database met "hits" geregistreerd staat, en zo ja, hoe hier weer uit te komen en met welke waarborgen. In de praktijk blijkt vaak één intern telefoontje al voldoende om, zonder enig opsporingsbevel, een "nummertje" even te volgen op de snelweg...

Geachte leden van de Tweede Kamer, dit wetsvoorstel hoort slechts op twee plekken thuis: in een dictatuur of, in onze open democratische samenleving, in de prullenbak. Een minister die eerder in Rotterdam bewees het niet zo nauw met onze wetgeving te nemen en willens en wetens alle ANPR-gegevens 4 maanden op te laten slaan is in mijn ogen niet te vertrouwen. Zoals de waard is vertrouwt hij zijn gasten, logisch toch? Mijn advies aan de minister is zijn functie vacant te stellen en te solliciteren bij de NSA waar nog een mooie functie is vrijgekomen na het vertrek van Snowden. Bij aanname van dit wetsvoorstel zal Privacy First direct juridische actie nemen om de hoeksteen van ons rechtssysteem te waarborgen en onschuldige burgers uit de klauwen van de tot controlewaanzin verworden overheid te behoeden.

Hieronder vindt u een aantal vragen welke wij eerder aan de minister hebben gesteld en waarop naar onze mening geen (afdoende) antwoord is gegeven. Na één gesprek met enkele privacy organisaties pretendeert de minister dat er een consultatie op dit wetsvoorstel is geweest en dat er een "Privacy Impact Analyse" (PIA) is uitgevoerd. Niets is echter minder waar. Tevens heeft een niet-onafhankelijke PIA geen enkel nut voor een wetsvoorstel dat sowieso niet voldoet aan de basisprincipes van onze rechtsstaat. Dit hebben wij ook aangegeven. En over deze principes valt niet te onderhandelen, tenzij wordt afgestapt van een democratische rechtsstaat.

Vragenlijst van Privacy First aan de minister:

1) In hoeverre is 4 weken opslag van ANPR-gegevens strikt noodzakelijk (i.t.t. "misschien nuttig" of "wellicht handig") in een democratische, op vrijheid en vertrouwen gebaseerde samenleving (art. 8 EVRM)?

2) Op welke wijze voldoet dit wetsvoorstel aan de algemene mensenrechtelijke plicht van de Nederlandse Staat om het recht op privacy voortdurend te bevorderen i.p.v. dit recht uit te hollen?

3) Hoe versterkt dit wetsvoorstel de vertrouwensrelatie tussen de Nederlandse bevolking en de Nederlandse overheid?

4) Door wie is de Privacy Impact Assessment bij het wetsvoorstel opgesteld? Waarom is dit niet door een externe, onafhankelijke partij gedaan?

5) Hoe waarborgt dit wetsvoorstel het beginsel van dataminimalisatie?

6) Hoe waarborgt dit wetsvoorstel het beginsel van privacy by design?

7) Hoe worden de onschuldpresumptie en het verbod van zelfincriminatie (nemo tenetur) gewaarborgd in dit wetsvoorstel?

8) Hoe waarborgt dit wetsvoorstel het recht om in eigen land vrij en anoniem te kunnen reizen?

9) Hoe waarborgt dit wetsvoorstel de persvrijheid en journalistieke bronbescherming?

10) Hoe waarborgt dit wetsvoorstel de vrijheid van vereniging en de vrijheid van demonstratie?

11) Op welke wijze reguleert dit wetsvoorstel internationale uitwisseling van ANPR-data met buitenlandse overheden en (verdere) uitwisseling met derden?

12) Op welke wijze worden in dit wetsvoorstel function creep en misbruik van ANPR-data op korte, middellange en lange termijn ingedamd? Op welke wijze zijn bijvoorbeeld ANPR-datamining en profiling uitgesloten?

13) Hoe garandeert dit wetsvoorstel dat de opgeslagen ANPR-data niet zullen worden misbruikt door ambtenaren, hackers, criminele organisaties, buitenlandse overheden etc.?

14) Voor welke doeleinden, op welke wijze en met welke bewaartermijnen beoogt de AIVD de opgeslagen ANPR-data te gebruiken?

15) Wanneer zal de beloofde Algemene Maatregel van Bestuur bij dit wetsvoorstel gereed zijn? Waarom wordt de Tweede Kamer bij de opstelling hiervan gepasseerd?

16) Welke stijging in valse nummerplaten en bijbehorende identiteitsfraude zal dit wetsvoorstel naar verwachting veroorzaken? Welke tegenmaatregelen zijn hierbij voorzien?

17) De Europese Commissie was eerder kritisch over het Nederlandse camerasysteem @MIGO-BORAS. Is de Europese Commissie reeds op de hoogte gesteld van de uitbreiding van @MIGO-BORAS met 4 weken ANPR-opslag? Zo ja, wat was de reactie van de Commissie?

18) Hoe draagt dit wetsvoorstel bij aan de herovering van de vroegere internationale positie van Nederland als mensenrechtelijk gidsland? Hoe waarborgt de Nederlandse overheid dat dit wetsvoorstel en bijbehorende technologie niet zullen worden overgenomen en misbruikt door minder democratische regimes in het buitenland? Heeft hierover afstemming plaatsgevonden met het ministerie van Buitenlandse Zaken?

19) Wat zijn de financiële kosten en baten van dit wetsvoorstel (inclusief bijbehorende neveneffecten) op korte en lange termijn?

20) Bestaan de ANPR-referentielijsten uit zwarte en witte lijsten? Zo ja, welke criteria gelden voor plaatsing op de witte lijsten?

Voor nadere informatie of vragen met betrekking tot bovenstaande punten is Privacy First te allen tijde bereikbaar op telefoonnummer 020-8100279 of per email: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

Hoogachtend,

drs. L.T.C. (Bas) Filippini,
voorzitter Stichting Privacy First


Update 13 mei 2014: het Kamerdebat over het wetsvoorstel is vandaag opnieuw tot nader order uitgesteld. De Tweede Kamer wacht eerst op nader advies van de Raad van State en het College bescherming persoonsgegevens (CBP).

Gepubliceerd in Wetgeving

"Duizenden camera's vergroten de slagkracht van de politie. Niet alleen op straat, maar overal. Wordt Nederland een politiestaat?

Jaar na jaar groeit het cameratoezicht in Nederland. Filmende burgers en bedrijven worden een potentieel verlengstuk van politie en justitie, zegt Vincent Böhre van stichting Privacy First die strijdt voor het recht op privacy. ,,Dat is een langzame ontwikkeling richting politiestaat.''

De opsporing van criminaliteit is bovenal een overheidstaak, beklemtoont Böhre. Dat burgers worden ingeschakeld bij de opsporing van zware misdrijven is niettemin legitiem, vindt hij. ,,Maar de geschiedenis leert dat nieuwe technologieën in de loop van de tijd ook voor andere zaken kunnen worden gebruikt.''

Leg eens uit?

,,Je kunt particuliere camerabeelden gebruiken voor het oplossen van zware criminaliteit zoals overvallen of andere geweldsmisdrijven. Iedereen zal het daarmee eens zijn. Maar mag je ze ook gebruiken voor bijvoorbeeld het controleren van een gebiedsverbod? Mag je ze gebruiken als je hangjongeren wilt aanpakken?''

,,Stel dat er een boerkaverbod komt. Wordt de burger dan geacht om zo'n verbod mee te handhaven? Is het de bedoeling dat we straks beelden van boerkadraagsters naar de politie sturen? Het is nog theorie, maar over twee, drie jaar misschien niet meer.''

De techniek is er nu eenmaal, hoor je vaak. Die houd je niet tegen.

,,Dat is een onzinargument. Je hoeft niet alle mogelijke technieken in de maatschappij toe te passen. We klonen bijvoorbeeld geen mensen. En in de defensie-industrie zijn bepaalde wapens verboden. We moeten scherp zijn op het gebruik van camerabeelden. We moeten oppassen voor doelverschuivingen.''

Wat zijn doelverschuivingen?

,,Stel je voor dat je in de bijstand zit, maar dagelijks in een dure winkel komt. De camerabeelden uit die zaak kunnen interessant zijn voor de Belastingdienst, of voor het UWV, dat uitkeringen verstrekt. De techniek van cameratoezicht vraagt goede regelgeving. Die vraagt zelfbeheersing van beleidsmakers en een ethisch besef.''

Hoeveel camera's zijn er eigenlijk in Nederland?

,,Dat weet niemand. En dat is storend. We krijgen een transparante samenleving, met een bestuur dat gegevens geheimhoudt.''

De website Sargasso concludeerde vorig jaar september dat er in Nederland 204.000 verifieerbare camera's hangen. ,,Het topje van de ijsberg'', aldus de onderzoekssite. En beelden van particuliere beveiligingscamera's worden bij calamiteiten live 'doorgeprikt' naar de politie. Die techniek staat nog in de kinderschoenen, maar het is de toekomst.

,,De groei van cameratoezicht is een sluipend proces en we zijn ons er amper van bewust. Als straks ook burgers beelden doorsturen naar de opsporingsautoriteiten heeft de politie 17 miljoen oren en ogen op straat. Dan ben je een politiestaat aan het creëren.''

,,Als je de situatie van nu vergelijkt met die van tien, twintig jaar geleden schrik je je rot. Maar het is nog niet echt een onderwerp in Nederland. Onze Duitse buren staan door de geschiedenis veel kritischer tegenover privacyschendingen. Wij lopen achter. Ik denk dat je de vergelijking moet maken met de discussie over het milieu. In de jaren zestig en zeventig zeiden cynici dat het milieu niet te redden was. Ze hebben grotendeels ongelijk gekregen. Milieu is nu een belangrijk onderwerp. Ik denk dat het met privacy ook zo zal gaan. Het recht op privacy is een mensenrecht. Dat moet door de overheid beschermd, bevorderd en gepromoot worden.''
(...)"

Bron: Leeuwarder Courant, 12 maart 2014, p. 30.

Gepubliceerd in Privacy First in de media
maandag, 27 januari 2014 11:56

Nieuwjaarstoespraak voorzitter Privacy First

Op donderdagavond 16 januari jl. hield Stichting Privacy First haar Nieuwjaarsborrel in het CREA Theater in Amsterdam met als gastsprekers Jacob Kohnstamm en Simon Davies. Hoofdonderwerpen van de avond waren de nieuwe EU-verordening voor gegevensbescherming en het NSA-afluisterschandaal. Hieronder het eerste deel van ons verslag: een samenvatting van de toespraak van Privacy First voorzitter Bas Filippini.

Video-boodschap Bas Filippini 16 januari 2014. Foto: Maarten Tromp

Profiling

Aan het begin van de avond hield Privacy First voorzitter Bas Filippini via een live videoverbinding vanuit Curacao een inleidende toespraak waarin hij waarschuwde voor actuele privacygevaren die iedereen bedreigen. Grootste gevaar is profiling: "total control van alle privécommunicatie van burgers, bedrijven en overheden, met daarin profiling d.m.v. keywords zodat je de 'anomalieën' eruit kan halen en kan kijken wie er 'in de pas loopt'. Ik vind dat een hele enge ontwikkeling", aldus Filippini.

Verkrampte overheid

De reactie van de overheid op het NSA-schandaal noemde Filippini verkrampt: "De overheid is niet in staat om in de eigen spiegel te kijken. Liegen, bedriegen, zaken omdraaien en verdraaien. Dat is de reactie van de overheid, in plaats van te reageren vanuit het vertrouwen waaruit onze samenleving is opgebouwd. Klokkenluiders worden staatsvijanden. Alles wordt omgedraaid. De houding van de overheid tegenover haar eigen burgers is volkomen respectloos. Binnen de NSA beschouwt men burgers als domme zombies die zelf betalen voor hun eigen controle, terwijl de NSA door diezelfde burgers betaald wordt en zichzelf niet wil laten controleren. Dat creëert wantrouwen bij burgers. Privacy First wil zeer strenge regels en handhaving om misstanden zoals bij de NSA te voorkomen."

Elektronisch concentratiekamp

Volgens Filippini is er ook een groot voordeel bij het NSA-schandaal: "Eindelijk beginnen burgers te beseffen in wat voor elektronisch concentratiekamp zij door de overheid worden gesponnen. Buiten dat concentratiekamp hangt een groot bord met als opschrift "IT macht frei". En dat is nou juist datgene waarvoor we IT niet willen inzetten. De overheid heeft een taak in het handhaven en verzorgen van de privécommunicatie en privacy van haar eigen burgers, en niet om technologie in te zetten om de burgers te beknotten en steeds verder te beperken in hun uitingsvormen. Dat leidt tot zelfcensuur en een kille, koude samenleving."

Nederland als gidsland

Filippini waarschuwde ook voor function creep: het steeds verder opschuiven van de doelen waarvoor IT wordt ingezet. Zo is de ring rond Amsterdam inmiddels een elektronische slotgracht geworden en kan iedere automobilist door kentekenparkeren continu worden gemonitord. Daarnaast drong Filippini aan op onafhankelijke en toegankelijke rechtspraak die niet gekoppeld is aan het ministerie van Veiligheid en Justitie, welk ministerie volgens Filippini overigens weer gewoon het ministerie van Justitie zou moeten gaan heten "zonder dat Orwelliaanse Veiligheid ervoor". In de visie van Privacy First zou een vrij land als Nederland een gidsland moeten worden op het terrein van privacy. Om dat te bereiken voert Privacy First juridische acties en gesprekken met verantwoordelijken binnen overheden en bedrijven, waarin bestuurders worden aangesproken op hun eigen morele verantwoordelijkheid en de inzet van privacy by design en privacy-enhanced technology. Filippini: "Dat zijn altijd positieve gesprekken waarin we vaak voor dezelfde zaken blijken te strijden. Privacy First doet dit met weinig middelen, de overheid doet het met miljoenen en miljarden. Toch geloof ik dat wij als kleine stichting het verschil kunnen maken. Je ziet dat bijvoorbeeld met de Paspoortwet: vingerafdrukken worden niet langer opgeslagen en er komt een identiteitskaart zonder vingerafdrukken."

Oproep

Privacy First gaat door met de rechtszaak tegen de Paspoortwet en is onlangs tevens een zaak begonnen tegen het gebruik van illegale buitenlandse inlichtingen door de AIVD. Daarnaast heeft Privacy First rechtszaken tegen kentekenparkeren en trajectcontroles in voorbereiding, "en zo zijn er nog veel meer onderwerpen waartegen wij rechtszaken willen beginnen," aldus Filippini. De voorzitter van Privacy First wenste iedereen vervolgens "een vrij 2014" en sloot af met een dringende oproep:  "Om onze rechtszaken te kunnen blijven financieren heeft Privacy First u hard nodig: steun ons, wordt donateur en praat erover met anderen!"

Gepubliceerd in Columns
Pagina 8 van 10

Onze Partners

logo Voys Privacyfirst
logo greenhost
logo platfrm
logo AKBA
logo boekx
logo brandeis
 
banner ned 1024px1
logo demomedia
 
 
 
 
 
Pro Bono Connect logo 100
IIR banner

Volg ons via Twitter

twitter icon

Volg onze RSS-feed

rss icon

Volg ons op LinkedIn

linked in icon

Volg ons op Facebook

facebook icon