donatieknop english
zaterdag, 10 maart 2012 16:37

Ophef over identificatieplicht

Het Openbaar Ministerie (OM) tekende onlangs beroep aan tegen de vrijspraak van een orthodox-joodse man die zich niet terstond kon identificeren. De man werd op 8 oktober jl. staande gehouden en verzocht zich te identificeren. De man vertelde de agenten dat hij geen ID-kaart bij zich had omdat het sabbat was. De religieuze regels die hij volgt, verbieden het om tijdens de sabbat iets bij zich te dragen. Wel gaf hij de politie toestemming om zijn rijbewijs thuis op te halen om zo zijn identiteit vast te stellen. Daarmee heeft hij in tegenstelling tot wat het OM beweert, aan de identificatieplicht voldaan. De kantonrechter ontsloeg de betreffende man op 17 februari jl. van rechtsvervolging.

Sinds januari 2005 geldt in Nederland de Wet op de Uitgebreide Identificatieplicht. Burgers moeten op verzoek van een daartoe bevoegd ambtenaar een identificatiebewijs kunnen tonen; er is sprake van een toonplicht. De plicht tot het dragen van een identiteitsbewijs (draagplicht) staat niet in de wet. Dit verschil mag academisch lijken, maar heeft belangrijke consequenties voor de dagelijkse praktijk. Het betekent niets meer en minder dan dat iemand die geen identiteitsbewijs draagt op zich niet in overtreding is. En dat geldt niet alleen voor mensen met een bepaald geloof.

In Nederland is er jaren veel weerstand geweest tegen de invoering van de identificatieplicht. Dat heeft ook te maken met het feit dat in de oorlog door het Nederlandse persoonsbewijs veel joden zijn afgevoerd.

In december 2003 werd de uitbreiding van de identificatieplicht in de Tweede Kamer besproken. Het wetsvoorstel kreeg veel kritiek van de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak, de Orde van Advocaten en het College Bescherming Persoonsgegevens, dat wees op het gebrek aan onderbouwing en de strijdigheid met art. 8 lid 2 EVRM. Privacy International wees er bovendien op dat de plicht tot het dragen van een identiteitsbewijs in strijd is met het VN-verdrag voor de rechten van het kind, art. 16. Kort voor het parlementaire debat werd de draagplicht dan ook uit het wetsvoorstel geschrapt. Minister Donner verklaarde alleen een toonplicht in te willen voeren. Voor de PvdA was deze verandering een argument om voor te stemmen. De ChristenUnie, SGP, GroenLinks en SP stemden tegen de wet. Toen de wet was aangenomen wilde de VVD alsnog een draagplicht. In 2007 deed Henk Kamp (VVD) als Kamerlid opnieuw een poging om via een boerkaverbod de plicht tot het dragen van een identiteitsbewijs in de wet te laten opnemen.

In andere landen met alleen een toonplicht, zoals bv. Duitsland of Luxemburg, betekent dit daadwerkelijk dat men niet verplicht is een identiteitsbewijs bij zich te dragen. Als daar een persoon wordt aangehouden en hij/zij heeft geen identiteitsbewijs bij zich, wordt hij of zij in de gelegenheid gesteld dat op te halen tenzij er een dringende reden is de persoon meteen mee te nemen. In België is er wel een draagplicht en wel vanaf 1919. In Frankrijk is er een toonplicht voor Franse staatsburgers en een draagplicht voor migranten.

In Nederland wordt de toonplicht in de praktijk ten onrechte uitgelegd als draagplicht. Om dit te bereiken spreekt de wet van "aanbieden bij de eerste vordering" en moeten we volgens de Postbus 51-folder altijd een identiteitsbewijs bij ons hebben. Een folder is echter niet hetzelfde als de letterlijke tekst van de wet. De Haagse kantonrechter heeft op dit punt dan ook een juiste uitspraak gedaan.

Het OM lijkt zich hier niet bij neer te leggen, en de plicht om een identiteitsbewijs te dragen alsnog op een oneigenlijke wijze af te willen dwingen. Een woordvoerder van het OM liet weten: "Het is daarom belangrijk dat een hogere rechter zich hierover buigt. Dan weten burgers ook in de toekomst waar ze aan toe zijn." GroenLinks en de PvdA hebben vragen gesteld over deze kwestie.

Update Privacy First 8 februari 2013: de rechtszitting in het hoger beroep in deze zaak vindt plaats op dinsdag 12 februari 2013 (10.00u) bij het Hof Den Haag.

Update Privacy First 12 februari 2013: zoals verwacht deed het OM het tijdens de rechtszitting vanochtend voorkomen alsof sprake zou zijn van een draagplicht. Door de advocaat van de 'verdachte' werd (onder meer) terecht beargumenteerd dat slechts sprake is van een toonplicht, waar in casu aan was voldaan. De meervoudige kamer van het Hof doet uitspraak op dinsdag 26 februari as. (9.00u).

Update Privacy First 26 februari 2013: in een teleurstellende uitspraak heeft het Hof Den Haag vandaag alsnog geoordeeld dat sprake was van overtreding van de identificatieplicht. Daarbij miskent het Hof echter het onderscheid tussen een draagplicht en een toonplicht:

"Uit de Memorie van Antwoord van de minister van justitie aan de Eerste Kamer, zoals deze staat weergegeven onder punt 18 van de pleitnotities, volgt niet dat in het geval de verdachte zijn identiteitsbewijs thuis heeft liggen, steeds van een politieambtenaar verwacht of zelfs geëist zou mogen worden dat hij de verdachte vergezelt naar zijn woonhuis. Dat iets dergelijks in het onderhavige geval uiteindelijk wel is gebeurd, doordat politieambtenaren met verdachtes toestemming en met behulp van een buurvrouw van verdachte, die over zijn huissleutels beschikte, zich de toegang tot zijn huis hebben verschaft om aan de hand van de in verdachtes portemonnee aangetroffen rijbewijs zijn identiteit te kunnen vaststellen, levert naar het oordeel van het hof in de onderhavige zaak in redelijkheid geen grond op voor het openbaar ministerie om niet tot vervolging over te gaan. (...) Het hof is voorts van oordeel dat het feit dat de verdachte zich bereidwillig heeft opgesteld om, met behulp van zijn buurvrouw en de verbalisanten, zijn identiteitsbewijs alsnog ter inzage aan te bieden niet af doet aan het feit dat uit de wet noch uit de onder punt 42 van de pleitnotities genoemde Memorie van Antwoord volgt dat onder deze gegeven omstandigheden geen sprake is van een overtreding van artikel 447e van het Wetboek van Strafrecht."

Het is te hopen dat de Hoge Raad deze uitspraak spoedig zal corrigeren.

Update 11 december 2015: lees ook NOS op 3, 'Geen ID-kaart bij je? Vraag agent even mee te lopen', met naschrift Privacy First.

Gepubliceerd in Columns

Kerst- en Nieuwjaarscolumn 2011 

Stichting Privacy First bestaat dit jaar 3 jaar en heeft als doelstelling "eigen keuzes in een vrije omgeving", gebaseerd op de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens uit 1948. Privacy First staat voor "Het Nieuwe Actievoeren", te weten een zakelijke en professionele benadering naar de overheid en het bedrijfsleven, waar nodig langs juridische weg. Vanuit het principe van goede wetgeving toetsbaar aan de Grondwet, goede uitvoering (privacy by design) en goede ondersteuning door technologie (met privacy enhanced technology).

Van alle mensenrechten staat het recht op privacy in deze tijd het meest onder druk. De overheid, die van ons belastinggeld verantwoordelijk is voor het beschermen van onze persoonlijke levenssfeer en lichamelijke integriteit, is verworden tot de grootste privacyschender ooit. In haar ongekende controlewaanzin zijn de afgelopen 10 jaar middels wetgeving veel van de fundamentele verworvenheden van onze democratische rechtsstaat geëlimineerd, jaar in, jaar uit. Vanuit het principe "veiligheid voor privacy" en "als je niets te verbergen hebt, heb je niets te vrezen". De verantwoordelijke ministers Donner en Hirsch Ballin hebben beiden nieuwe banen gekregen om ons rechtssysteem te vertegenwoordigen. Hoe cynisch kan het zijn.

Alle mogelijke incidenten worden aangegrepen om angst te creëren bij de burger voor veelal fictieve problemen, om vervolgens met een voor iedereen verplichte privacybeperkende maatregel (verankerd in een wet!) te komen. Enkele belangrijke ontwikkelingen wil ik hieronder toch even op een rijtje zetten:

Real-time controle in onze openbare ruimte

Spionagekastjes in de auto. Waar waren ze de afgelopen drie jaar ook alweer voor bedoeld? Voor filebestrijding? Privégebruik van leasebusjes? Kilometerregistratie bij leaseauto's? Spitsmijden? Fraude met kentekenplaten? En nu weer voor autocrashes? (Voor de zeer zeldzame gevallen dat de politie de oorzaak van een aanrijding niet kan achterhalen?) Het maakt eigenlijk niet uit, ze MOETEN er blijkbaar komen, dan weer via Rijkswaterstaat en de ANWB, dan weer via de Belastingdienst, en dan maar weer eens de route via de politie. Werkt probleem A  niet, dan verzinnen we gewoon probleem B. De contracten met de grote IT-bedrijven zijn immers al getekend en er volgen boetes als we deze niet nakomen.

Elektronisch concentratiekamp

De nieuwste variant op dit thema is automatische nummerplaatherkenning (ANPR), elektronische slotgrachten om steden en onze grote nieuwe vriend @migo-Boras: een camerasysteem op alle grensovergangen dat in je auto mee kan kijken met gezichtsherkenningscamera's. De overheid moet en zal gedwongen toezicht krijgen in jouw privédomein, om te beginnen je auto. Om alles van je te weten en real-time controle uit te oefenen op waar je bent, met wie, hoe hard je rijdt, welke boetes je krijgt en zelfs of je je auto wel kan starten als je zaken doet die de overheid niet bevallen. Bekend fenomeen hierbij is function creep (doelverschuiving): we beginnen met een elektronisch alcoholslot, wat uiteindelijk leidt tot een elektronisch discriminatieslot in je auto. Oftewel: ik ben het niet met je eens, dus ik ontneem je je mobiliteit. Teeven en Opstelten verstaan daarbij onder privacybescherming: als iets tegen de wet is, dan veranderen we gewoon de wet. Mensen die voor hun rechten opkomen en het niet met ons eens zijn, dat zijn vervelende en verdachte mensen, zogenaamde privacy fetisjisten. Die moeten we maar eens in de gaten gaan houden. Dit vanuit de zogenaamde profiling-gedachte: continue controle van de gehele doelgroep, bijvoorbeeld autorijders, in de hoop de outliers (afwijkingen van "normaal") eruit te kunnen filteren die eventueel strafbare feiten hebben uitstaan. Dit in navolging van Amerikaanse Law & Order tv-series, het grote copy-voorbeeld bij gebrek aan een eigen, originele invulling van de samenleving.

Politiest(r)aat

Ook op straat is de overheid steeds meer aanwezig en worden specifieke maatregelen voor initieel onze voetbalhooligans en illegale criminelen aangegrepen om nu uit te breiden naar alle burgers tot een zogenaamde politiest(r)aat. Jawel hoor, met cameratoezicht en identiteitscontrole. De incidenten met hulpverleners worden dankbaar aangegrepen om een totalitair optreden van de politie mogelijk te maken. De belediging van ambtenaar in functie wordt misbruikt en onschuldige burgers met vermeende beledigingen, of (kinderen) zonder identiteitsbewijs worden als criminelen uit hun auto's gesleurd, van hun fiets getrokken en in de cel gegooid. Als diezelfde politie vervolgens niet meer wordt vertrouwd komt de oplossing: een nationaal verkliksysteem genaamd Burgernet, Meld Misdaad Anoniem en andere aangeefsystemen. Waar is die vriendelijke wijkagent gebleven die iedereen bij naam kende? In de meldkamer en achter het bureau, aan het managen... en de bekeuring voor claxoneren aan het verhogen naar € 350,- per incident.

Over de grenzen gaan

De rellen in Engeland deze zomer zijn inmiddels aangegrepen door de Britse politiewaakhond om nu ook met scherp te gaan schieten op zogenaamde "relschoppers" (demonstranten?). Wij zijn natuurlijk benieuwd of de meest open rechtsstaat, Noorwegen, zijn rug recht kan houden of nu ook door de bocht gaat, geholpen (door wie eigenlijk?) met € 500 miljoen aan gelden om "betere controlesystemen" te gaan invoeren. Of België, waar de burger een gezonde afkeer heeft van de overheid en de controledrift nog niet goed op gang was gekomen na het treurige incident in Luik. Incidentenpolitiek, function creep! Meehuilen met de "lone wolves" is nog steeds de teneur. Dat diezelfde "lone wolves" wapenvergunningen hebben en bekend zijn bij (maar niet opgepakt door) de politie en vooral veiligheidsdiensten wordt in de hitte van de verslaggeving maar even vergeten.

Spaceship Amerika

De Verenigde Staten voeren de controledrijfjacht aan, vanuit het terrorismesyndroom. En verplicht andere landen om te volgen: "you are either with us or against us". Bodyscanners op vliegvelden stuiten op weerstand bij de bevolking. Geen probleem: het incident "vloeistofbom" wordt aangegrepen om dit toch in te voeren. De apparaten stonden al klaar notabene. Hoe kan dat nu toch, waren de contracten wellicht al getekend met de bekende boeteclausules? Dat er in de VS gewerkt wordt met röntgenscanners (in plaats van ultrasone scanners) die schadelijk voor de gezondheid zijn, wordt even vergeten. Wat wordt de software-upgrade van de volgende generatie scanners?

De eerste mobiele scanapparaten zijn al gesignaleerd, voor vingerafdrukken, DNA en wat nog meer. Wat het nut hiervan is en wat het de laatste jaren allemaal heeft opgeleverd is totaal onduidelijk, wat het kost aan geld en het inleveren van persoonlijke vrijheid des te meer. De laatste loot aan de stam is Amerikaanse wetgeving waarmee iedere potentiële terrorist wereldwijd door het Amerikaanse leger kan worden opgepakt en in militaire detentie à la Guantanamo kan worden geplaatst. Zonder proces en voor onbepaalde tijd. Zo zie je maar, goed voorbeeld doet goed volgen... door onze immer lachende president Obama. What's the difference?

Cameraterreur

De cameraterreur breidt zich maar uit en uit, sterk gestimuleerd door incidentgedreven angstkrampen waarvan het bedrijfsleven dankbaar gebruik maakt. De overheid, met Opstelten voorop, is volledig cameraverslaafd in plaats van werkelijk in contact te staan met de eigen burgers. Metrostations, treinen, bussen, trams, alle centra in steden, politiehelmen en zelfs parkeerautomaten (!) in Amsterdam worden onverdroten uitgerust met camera's. Deze zijn gekoppeld aan centrale meldkamers en waar mogelijk uitgerust met identificatie- en patroonherkenningssoftware om alle "verdachte" zaken direct te kunnen waarnemen. Van registratie naar real-time identificatie, zonder enig respect voor het fundamentele recht van anonimiteit van de burger en het waarborgen daarvan door de overheid.

Niet veiligheid maar geld gaat voor privacy

In het grote voorbeeld van onze politici, Blablamerika, zijn onlangs de eerste camerasystemen in lantaarnpalen ingebouwd met emotie- en patroonherkenning en tweeweg-communicatie, om de burger continu te kunnen "waarschuwen" voor mogelijke incidenten. Dat het bij het onderdrukken van de privacy van burgers om veel geld gaat, waar de bekende ICT-bedrijven hun jaaromzet in de crisis mee kunnen goedmaken, hebben de OV-chipkaart, het EPD en het nieuwe paspoort wel laten zien. De belangenverstrengeling is op grote schaal aanwezig, bestuurders nemen totaal geen verantwoordelijkheid hierin en zijn alleen geïnteresseerd in op korte termijn snel geld verdienen. Dat hun eigen kinderen straks ook volledig in hun zelfgebouwde elektronische concentratiekamp gevangen zitten vergeten ze maar even voor hun eindejaarsbonus.

Voorbeelden van dergelijke bedrijven zijn Cisco en Intergraph, die zojuist voor € 1,7 miljard hun eerste 500.000 elektronische ogen in Tsjoenking (China) hebben geïmplementeerd, in een gebied dat 5 maal zo groot is als Amsterdam. In alle parken, openbare ruimten, volkswijken, kruispunten etc, dus overal. De particuliere camera's nog niet meegerekend. Uit onderzoek van de Privacy Barometer blijkt dat met het schrappen van alle Nederlandse anti-privacy maatregelen van de afgelopen jaren miljarden euro's te bezuinigen zijn. Een mooie kans voor ons kabinet in deze tijd!

Controleziektes en gezondheidszorg

De overheid sluit het net rondom de burger steeds strakker en daarom is het van belang een andere ontwikkeling rondom onze privacy in de gaten te houden die te maken heeft met de persoonlijke integriteit van het lichaam en de informatie hierover. De arts op de troon, betaald door grote farmaceutische bedrijven, geholpen door voor de burger verplicht gestelde wetgeving en medicatie via diagnose behandel combinaties (DBC's). Waan of werkelijkheid? Het zou zo maar kunnen zijn.

De laatste jaren wordt de burger overspoeld door allerlei (minder) goedbedoelde initiatieven die te maken hebben met zijn/haar eigen gezondheidsveiligheid. En allen gaan over het verplichtstellen van centrale systemen, afgifte van persoonlijke data en lichaamseigen kenmerken en -materiaal en het bouwen van grote databanken die met één druk op de knop uitwisselbaar zijn, liefst via internet. Hetzelfde internet waarvan de grote drijvende kracht achter de nieuwe opsporingsdatabase in de Paspoortwet, de heer Donner, al zei dat hij liever alles met de oude post doet vanwege de fundamentele onveiligheid van internet. Dat geldt helaas niet voor onze kinderen, die voortdurend via internet gecontroleerd worden in het Elektronisch Kind Dossier (EKD) en Elektronisch Leerling Dossier (ELD), een systeem dat wederom verplicht is en waarin kinderen gevolgd worden op bizarre persoonlijke kenmerken, hun voortgang en afwijkingen en waarin ook de ouders direct maar even meegenomen worden. Waarin het wonen in een buitengebied (lees: natuurlijke omgeving) als extra risicokenmerk is opgenomen. Wil je dat minnetje niet, verhuis dan direct naar de stad, dat is wel zo veilig voor je kind!

Controle-epidemieën

Een groot gevaar voor onze lichamelijke integriteit in 2012 zou de uitbraak van een nieuwe epidemie kunnen zijn. Zeker nu bekend is dat wetenschappers (?) van de Erasmus Universiteit (en waar nog meer in de wereld) erin "geslaagd" zijn om het vogelgriepvirus om te bouwen tot een door de mens overdraagbaar virus. In de eerste plaats schokkend om te zien dat men hier überhaupt mee bezig is, wat het doel van dergelijk onderzoek is en wie dit soort onderzoeken betaalt. Wat vastgesteld kan worden is dat deze onderzoekers niet op zichzelf staan en dat het wachten is op uitbraken uit laboratoria, hetzelfde als met centrale databanken is gebeurd. Het verschil met een cd-rom met bank- of persoonsgegevens is dat bij een epidemie de hysterie de toon voert en dat er supranationale krachten worden geactiveerd.

De WHO heeft de laatste jaren al proef kunnen draaien met de vogel- en varkensgriep en heeft een ongecontroleerde macht in dergelijke gevallen, ondersteund door het leger. Dit alles is in prachtige verdragen vastgelegd die de nationale soevereiniteit te boven gaan. Op hun website is exact te lezen in dollars per land hoeveel geld hierin omgaat. En wat de penetratiegraden van "zorg" en vaccinatie zijn. Per land en regio in detail opgeslagen in databases van de meewerkende overheden, op persoonsniveau. Hoezo EPD, de WHO wil graag uw gegevens wereldwijd in een database, wel zo gemakkelijk. Nu DNA-analyse gebruikt wordt voor het al vroeg detecteren van ziekteaanleg en zelfs criminaliteitsaanleg, zal de overheid preventief (pre-emptive, op z'n "drones") ingrijpen om het risico op ziekte en vergrijp al in een vroeg stadium te elimineren. Voor een veilige samenleving wel te verstaan, dat moet toch duidelijk zijn!

De Europese Superstaat

De Europese Unie ontpopt zich de laatste jaren steeds meer als een privacyovertreder. Uitwisseling van persoonsgegevens, opslag van alle persoonlijke communicatie, verplichte vingerafdrukken in paspoorten, standaardisering van alle betaalgegevens bij drie creditcardmaatschappijen, voorbereiding tot verplichte slimme meters om onze bewegingen in huis real-time te registreren en nog veel meer nieuwigheidjes in 2012? Veelal vanuit onderzoekssubsidies waarin de oplossingen worden bedacht en getest en tevens onderzocht wordt hoe de bevolking erop zal reageren. Vervolgens via een Europese wetswijziging, aangevraagd door één van de lidstaten, dus zogenaamd vanuit de eigen vrije wil van de bevolking... Een zeer flagrant voorbeeld van industrielobby is het opheffen van het verbod op genetisch gemanipuleerd voedsel en het fenomeen van de door de EU verplichte "spaarlampen". Deze lampen zijn in uitgebreid onderzoek in Duitsland zwaar giftig bevonden en kapotte lampen moeten als chemisch afval worden behandeld vanwege de zeer gevaarlijke kwikdampen. Milieutechnisch worden al onze stortplaatsen momenteel volgegooid met kwik; een materiaal dat zeer moeilijk uit het milieu te verwijderen is. Gebruik die lampen dus niet meer: slecht voor je gezondheid en zeer slecht voor het milieu!

Privacy First staat voor vrijheid voor iedereen en privacy voor het individu. Vanuit het principe "wat u niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet". Alleen in het geval van een gerede verdenking van een strafbaar feit kan de privacy tijdelijk worden opgeofferd. Ieder mens is vrij en onschuldig totdat het tegendeel bewezen is. En niet andersom, iedereen als potentiële verdachte, zoals nu steeds meer het geval is. U heeft niets te verbergen, dus hoeft u ook niet gecontroleerd te worden. Onze democratische rechtsstaat is gebouwd op vertrouwen, de menselijke maat en het stimuleren van het nemen van eigen verantwoordelijkheid. Voor jezelf, voor anderen en voor het vormgeven van de samenleving. Idealisme hierin is van wezenlijk belang: zonder vrijwilligers en idealisme is een samenleving ten dode opgeschreven. Dus eerst goede wetgeving, dan goede uitvoering hiervan en tot slot goede invoering van privacy enhanced technologie.

Technologie is juist nu in staat om individuele vrijheid te vergroten en de democratie weer laagdrempelig terug te brengen naar de burger. Een groot voorbeeld van burgerparticipatie voor mij is het Zwitserse systeem, dat als basis zou kunnen dienen voor continue burgerreferenda via internet in plaats van het uitvoeren van dure marktonderzoeken waarbij de burger over de uitkomst niets te vertellen heeft. Het ontbreken van de menselijke maat en waardigheid in de op cijfers en geld gebaseerde samenleving is een groot gemis en de moeite waard om in een brede maatschappelijke discussie voortdurend te bespreken. De verdere juridisering van de samenleving leidt tot angst onder ambtenaren om eigen verantwoordelijkheid te nemen en met uitzonderingen de regel te bevestigen in plaats van de uitzondering tot regel te verheffen. Hierdoor staat de overheid steeds verder van de burger, die vervolgens tegen anonieme en amorfe "windmolens" moet vechten...

Nu de onafhankelijke rechtspraak vermorzeld dreigt te worden in de technocratische houdgreep van het ministerie van Justitie, burgers fors meer moeten gaan betalen om een rechtszaak aan te spannen en stichtingen amper nog lijken te mogen optreden uit hoofde van (groepen) burgers is het hoog tijd weer eens de principiële discussie aan te gaan over hoe een westerse open democratische samenleving ingericht kan worden vanuit principes van vertrouwen, liefde en vrijheid, ondersteund door alle kennis en kunde van de afgelopen 2000 jaar die ons hierheen gebracht heeft!

Voor een vrij, open en levend 2012!

Bas Filippini,

voorzitter Stichting Privacy First

 

Gepubliceerd in Columns

Door onze gastcolumnist. 

Het zal u maar gebeuren, u heeft een vakantie gepland met uw gezin binnen de EU, in Bulgarije. Uw vakantie eindigt in een nachtmerrie. Eén van uw kinderen was in goed vertrouwen met de lokale jeugd gaan stappen. Vervolgens is uw kind in hechtenis genomen. Men geeft niet aan waarom uw kind wordt vastgehouden, een tolk is niet voorhanden en de gevangenisomstandigheden zijn slecht: de bezettingsgraad is 155 procent, vies eten, slechte hygiëne en geen medische zorg. Na maanden van voorarrest, en met hulp van een door u gefinancierde dure advocaat en tolk, heeft u het geluk dat uw kind naar Nederland mag; de rechter heeft een vonnis geveld. Het jaar erop besluit u naar Polen op vakantie te gaan, maar aan de grens wordt uw kind wederom opgepakt. Het Europees Arrestatiebevel (EAB) bleek nog steeds van kracht en men weigert om het EAB te laten vervallen. Fictie? Nee, het is realiteit. Tussen 2005 en 2010 zijn er in de EU 54.689 EAB's uitgevaardigd, waarvan 11.630 mensen zijn uitgeleverd.

Het EAB werd door de EU in het leven geroepen i.v.m. de terroristische dreiging en om het mogelijk te maken om EU-burgers te straffen voor zware vergrijpen binnen een EU-lidstaat. Inmiddels zijn zware vergrijpen als moord en terrorisme verworden tot rekbare begrippen als "corruptie" en "vreemdelingenhaat". Te pas en te onpas maken landen hier gebruik van. Koplopers in het indienen van een EAB-verzoek zijn in volgorde van hoogte van aantallen: Polen, gevolgd door Duitsland, Roemenië, Frankrijk en Hongarije.

Pogingen aan het adres van de Nederlandse Overheid lopen uit op niets. Minister Opstelten geeft geen krimp. Ook hogerop wil het niet lukken. Ondanks verzoeken aan de Europese Justitiecommissaris, Viviane Reding, ingediend door het Advocatencollectief, Fair Trial International, Amnesty International, Anti Folter Comité, en vele anderen, legt de Commissie alles naast zich neer. De enige aanpassing die zal worden gedaan, aldus mevrouw Reding in een toelichting in het Europees Parlement op 8 juni 2011, is het aanpassen van het bestaande Rapport. Deze aanpassingen voorzien erin dat de EU-landen niet te pas en te onpas een verzoek indienen. Het vergrijp moet straks proportioneel getoetst worden. Is het vergrijp klein en de kosten hoog, dan wordt een verzoek niet meer gehonoreerd. Verder moeten uitvoerende lidstaten informatie kunnen verzamelen om te checken of het bewijsmateriaal volgens de geldende rechtsnormen is verkregen en heeft men recht op juridische bijstand in beide landen.

Waar wringt dan nog de schoen? Wel, in Nederland kan een Nederlandse rechter niet toetsen of uw Nederlandse kind terecht of onterecht gevangen zit in een EU-lidstaat. Dat is vervelend, want in Nederland is in de Grondwet vastgelegd dat een onafhankelijke rechter toetst of er sprake is van een strafbaar feit, en zo ja, wat de straf is die hierop volgt. Ingeval van het EAB is dit niet van toepassing en mag alleen de Internationale Rechtshulpkamer (IRK) te Amsterdam het Arrestatiebevel inzien op inhoud, en verder niets. Er wordt dus niet getoetst of gecheckt of de inhoud klopt. Zodoende is de Nederlandse burger uitgeleverd aan de rechtspraak van het betreffende EU-land. Het moge duidelijk zijn dat zowel de rechtspraak alsook de wetgeving per land verschilt. Het blijft dan ook de vraag waarom minister Opstelten zich niet hard maakt voor de Nederlandse bevolking en paal en perkt stelt aan wat wij accepteren en wat niet. Ook is het onbegrijpelijk waarom de Tweede Kamer dit probleem niet tot één van haar eerste prioriteiten maakt.

Iedere Nederlandse burger wordt geacht de wet te kennen. Moeten we ons nu ook gaan verdiepen in de wetten van alle EU-lidstaten?

Het slechte nieuws is dat het dus allemaal helemaal niet meevalt. Net zomin dat dodelijke ziektes, ongelukken enz. alleen bij anderen voorkomen, wordt de kans dat iemand uit uw familie of kennissenkring straks gevangen zit binnen de EU jaarlijks groter. U kunt de ontwikkelingen over het EAB volgen via Google en via elke andere zoekmachine.

Gepubliceerd in Columns

Door onze gastcolumnist. 

Nederland is een land met molens, polders, dijken, sociale voorzieningen, goede wegen, hooggekwalificeerde zorg, democratie, een meerpartijenstelsel en er is plaats voor ca. 16,6 miljoen mensen. Wij hebben relatief weinig gedetineerden (1:1000 inwoners), dit in vergelijking met Amerika waar het percentage gevangenen ongeveer 1:100 inwoners is. Om een en ander leefbaar te houden hebben wij in Nederland wetten en regels die moeten worden nageleefd. Als u in de fout gaat en u wordt gepakt, krijgt u straf. Heel normaal. Dit zorgt ervoor dat wij plezierig naast elkaar leven en dat dankzij het Trias Politica beginsel.

Toch blijkt dit niet genoeg. De angst zit er goed in. Immers wij moeten ons tegen terrorisme wapenen, zo wordt ons verteld. Dus eigenen we ons het buitenlandse terrorisme toe. Nederland wil als wereldspeler en bondgenoot graag meedoen. Vanwege de terrorismedreiging hebben ijverige ambtenaren het razend druk met o.a. het inrichten van de nationale veiligheid. Het is een waar bureaucratisch gebeuren. De digitale controle is aangescherpt: overal camera's en ons doen en laten wordt geregistreerd, per openbaar vervoer of per auto en als het even tegenzit worden ook uw telefoongesprekken afgeluisterd. Al deze informatie wordt in databases opgeslagen.

Maar ook dat is niet genoeg! Nederland wordt te groot en het aantal inwoners is moeilijk te managen. Bestuurlijke maatregelen als wetten en regels moet sneller en efficiënter, dus keren we de bewijslast gewoon om. Scheelt voor de Overheid veel tijd en geld. De hele rijke burger (ca. 130.000 in 2010) met de beste contacten kan eventueel juridische stappen nemen, mits hij een lange adem heeft. De lage- en middeninkomens hebben weinig armslag. In het laatste geval is massaal demonstreren een uitweg; we leven immers in een democratie.

Al dit digitale werk en nieuwe maatregelen leveren wel iets op. Nederland heeft haar achterdeur hiermee op slot gezet. Immers zij weet nu veel over haar ingezetenen, hun doen en laten, hun voorkeuren en hun aversies. Er is een (schijn)veiligheid gecreëerd door de bureaucratie. Maar wat heeft dat in vredesnaam met terrorisme te maken en bondgenootschap? Het knelt. Wat de Overheid over het hoofd ziet is dat zij de voordeur helemaal open heeft gezet. Daar waar het gaan en staan en wel en wee van vele burgers bekend is bij onze Overheid, weten we weinig tot niets van buitenlandse burgers, regeringen en staatshoofden met hun intieme politieke agenda's. Toch zijn wij als land bijzonder goed van vertrouwen, daar waar het gaat om onze vrienden buiten de landsgrenzen, immers we minimaliseren ons leger. De vraag rijst echter: hoe kunnen wij eigenlijk een goed bondgenoot zijn met een minimaal leger? Is de bureaucratie als hierboven beschreven werkelijk een oplossing? Een piepklein leger blijkt voor Nederland geen probleem want wij zijn immers neutraal en dus is een leger niet echt nodig. Het kost bovendien veel geld en er moet bezuinigd worden. Het beschikbare geld stoppen we liever in het screenen van de Nederlandse burger. Deze situatie heeft zich al eerder voorgedaan. Bijvoorbeeld in de jaren veertig. Nederland was toen ook neutraal. De bittere realiteit is echter dat Nederland werd geannexeerd en deportaties verliepen vlot, dankzij de punctuele administratie van de Overheid.

Een zelfde soort probleem speelt zich momenteel op een ander vlak af, namelijk in de EU. De EU-landen zitten ogenschijnlijk samen in hetzelfde schuitje. Maar toch is/zijn er altijd een, of meerdere, hardste schreeuwer(s), en soms is er sprake van een land dat op dat moment het meeste geld heeft en dat daarom uiteindelijk aan het langste eind trekt. De vraag die wij ons iedere keer zullen moeten stellen is aan welke kant van het touw onze Nederlandse voortrekkers staan: het kortste einde of het langste eind.

Bondgenootschap zonder of met een zeer klein leger is een utopie, net zo goed als het volledig administreren van alle burgers. Dit komt neer op bestandsvervuiling. We zijn immers op zoek naar boefjes en terroristen. Boefjes zijn pas boefjes als hier Rechtspraak over is geweest waarna vervolgens een strafblad wordt opgemaakt. De rest is flauwekul.

Gepubliceerd in Columns

Als voorzitter van Privacy First ben ik aangenaam verrast door de titel en inhoud van het recente artikel in De Pers: "Privacy is het nieuwe groen". De Pers is één van de media die in Nederland de laatste jaren relatief veel aandacht hebben besteed aan onze privacy en het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer.

Heel belangrijk is ons inziens dat er eigen keuzes in een vrije omgeving mogelijk blijven voor burgers en bedrijven inzake privacy en het recht op lichamelijke integriteit. De afgelopen jaren zien we veel door de overheid gedwongen privacybeperkingen gekoppeld aan omgekeerde bewijslast, iedereen verdacht totdat het tegendeel bewezen is en ook nog eens voorstellen voor hoge boetes als je niet meewerkt. Zie de voorstellen voor spionagekastjes in de auto, boetes voor huisartsen die hun medisch geheim niet willen verbreken, de diagnose-behandelcombinatie bij psychiaters, verplichte ID en fouillering van onschuldige burgers en ga zo maar door. Veelal vanuit technologie als oplossing voor "het probleem". Een uit de hand gelopen controledrift van een overheid die haar eigen burgers niet meer vertrouwt, in plaats van als dienstverlener, betaald door de burger op te treden.

Privacy First staat voor privacy by design in de wetgeving (die het echte "probleem" oplost), getoetst aan de Grondwet van onze democratische rechtsstaat, gevolgd door een gedegen uitvoering en eventueel ondersteund door de inzet van privacy enhancing technology. Met altijd de vrije keuze van de burger indien het gaat om meedoen of niet, tenzij deze burger met rede verdachte is en als zodanig binnen de wet wordt opgespoord.

Nu de nieuwe Paspoortwet en bijbehorende biometrische opslag van onze eigen lichaamskenmerken langzamerhand onhoudbaar zijn geworden en wij verder gaan in hoger beroep, zullen wij ons verder gaan concentreren op nog veel andere zaken, zoals kentekenregistratie, camera's in de openbare ruimte, verplichte intelligente meetsystemen voor auto's, mensen (profiling) en in huis, het verbod op vrije keuze in voeding en andere zaken zoals gloeilampen, het verplichte uniforme systeem van betalen in Europa via drie wereldwijde creditcard-maatschappijen, de vrijheid op internet enzovoort...

Het is hard nodig dat er spelregels komen voor het beperken van burgerrechten bij elke crisis of toekomstige aanslag in de wereld en dat de burger niet meegesleept wordt in het emotionele moment om dan maar de vrijheid in te leveren voor veiligheid. Dan verdienen we beiden niet.

Bas Filippini

Voorzitter Privacy First

Gepubliceerd in Columns

Door onze gastcolumnist.

Marketing is het creëren van vraag naar een product en het verhogen van die vraag: zoveel mogelijk verkopen dus. Hiervoor maakt men gebruik van de elementen product, promotie van het product, de prijs en de plaats (afzetgebied). Hier vallen echter ook personen en profiling (lees registratie en matchen van gegevens) onder. Dit wordt weliswaar buiten de lesboekjes gehouden, maar in de praktijk veelvuldig toegepast. Zo wordt de markt niet alleen uitstekend beheerd, maar ook gecontroleerd en gemanipuleerd.

Ook onze Overheid doet graag aan marketing: gelikte tv-spotjes doen ons geloven dat het leuk is om naar het Casino te gaan, u wordt daar met een glimlach van uw geld afgeholpen. De Staatsloterij steunt met uw geld het goede doel in het buitenland (het zogenaamde feelgood-programma). Bordelen zijn gelegaliseerd en drugs worden gedoogd en indien mogelijk gelegaliseerd, denk bijvoorbeeld aan beperkt wietgebruik. Het doel heiligt de middelen, de Overheid heeft controle over de omzet en casht bovendien de belasting over deze “producten”. Het gaat om producten die veel geld genereren voor de Overheid. Het zorgt ervoor dat de Overheid als marketeer verandert in een marketing pooier: veel vraag creëren op verslavende producten en vervolgens veel cashen, immers de Overheid stuurt deze “vrije” markt middels promotie, inclusief een aangepaste regelgeving. De alom geprezen vrije markt benadering, die normaliter door de serieuze ondernemer wordt bedreven, geldt niet voor bovenstaande Staats(gebonden)bedrijven, want een goede melkkoe moet je houden. De droom van menig marketeer, een spel dat de Overheid als geen ander begrijpt en tot op de bodem uitspeelt.

Onze oud-premier zei het al: “we moeten de VOC-mentaliteit van vroeger navolgen”. Letterlijk genomen houdt dit in: handel drijven en opium exporteren. Tot de Boxer-opstand in China vervoerde de VOC o.a., als opium-monopolist, opium van Zeeuwse bodem naar China. Een niet meer in gebruik zijnd Zeeuws papaverveld (zie foto) is hier nog een stille getuige van. De Nederlandse Opiumbelangen op Java werden ondergebracht in de door ons koningshuis opgerichte NHM. Ook de Nederlandse Cocaïnefabriek deed het goed als grootste dealer van Europa, waarna men in 1972 besloot om de NCF in een Holding van AkzoNobel BV onder te brengen.

zeeland

Voorts ontstonden in de laatste decennia van de 20ste eeuw onder toeziend oog van de Overheid vele coffeeshops, en startte de Overheid een initiatief tot het kweken van medicinale wiet. Dat allemaal onder het mom om de drugsscene te decriminaliseren of omwille van gezondheidsredenen, met als gevolg medicinale Nederwiet. Een marketeer zou zeggen: uitbreiding van de markt. Nader onderzoek wijst uit dat omliggende landen het niet eens zijn met deze visie en de buurtbewoners van coffeeshops klagen over overlast omdat de politie niet ingrijpt, zogenaamd wegens onderbezetting. Feit is dat de politie niet kan ingrijpen, want het in bezit hebben van een paar gram wiet is niet strafbaar en gebruik ervan ook niet. Alleen het kweken is strafbaar. Dus komt de Overheid met de oplossing om spuithuizen in te richten waar men, na registratie, harddrugs krijgt. Ook coffeeshops zullen binnenkort alleen nog Nederlanders mogen binnenlaten die geregistreerd lid zijn en in het bezit zijn van een wietpasje. Zo houden we iedereen tevreden en denkt men buitenlanders te weren. Iedere burger weet dat het overleggen van een Nederlandse ID voldoende zou moeten zijn om niet-Nederlanders te weren uit coffeeshops. Supermarkten doen dit immers ook om alcoholverkoop aan minderjarigen te voorkomen. Deze methode kan volgens de Overheid niet worden toegepast bij coffeeshops. Bovendien wordt de coffeeshop straks een “besloten coffeeshop” met een gedoogdrempel van maximaal van 1500 leden per shop. De vraag rijst nu of deze registratiemaatregel een middel is om Europol een plezier te doen, zodat gebruikers makkelijker te traceren zijn met alle gevolgen van dien? Of gaat het erom dat de omzet van de coffeeshop tegelijkertijd beter inzichtelijk wordt en de belastinginkomsten veiliggesteld worden? Immers 1500 leden keer 3 gram wiet per dag (toegestane portie) is: kassa! Welke coffeeshop heeft 1500 bezoekers die dagelijks 3 gram wiet kopen? Ga uit van ca. 440 steden en dorpen in Nederland, maal 1500 gebruikers: dat is ca. 660.000 gebruikers die maximaal 3 gram wiet per dag kopen. Dagelijks is dat 1980 kg wiet ter waarde van ca. € 3500 p/kg (prijsindicatie volgens internet). Dit komt neer op € 6.930.000 omzet per dag. Daar verdient de Overheid lekker aan: 1.3 miljoen aan BTW per dag x 365 dagen, dat is ca. een half miljard op jaarbasis. Mooi meegenomen en dat dan alleen als er sprake is van één coffeeshop per gemeente.

We kunnen trots zijn: de VOC-mentaliteit is helemaal terug, en sterker nog, nooit weggeweest: handel drijven en geld verdienen aan verkoop en belastingheffing van handel en opiaten. Echte Nederwiet in een besloten coffeeshop met geregistreerde gebruikers. Gecontroleerde inkomstenbelasting met gegarandeerde afzet, immers men moet als lid wel een jaar lid blijven. En en passant, als het te moeilijk wordt, zijn de afnemers zo te vinden. Makkelijk toch? De marketingmachine werkt op volle kracht.

Gepubliceerd in Columns

Door onze gastcolumnist.  

Internet: de digitale snelweg waarvan niemand eigenaar is. En ondanks het feit dat er geen eigenaar is, gaan de ontwikkelingen van de technologie op Internet razendsnel. Dit komt doordat een aantal bedrijven intensief samenwerken. Het gaat om W3C (WorldWideWeb Consortium), IETF, IESG, IAB, ISOC en IANA. Ook de Amerikaanse overheid en bedrijven in telecommunicatie, satellieten, netwerken enz. dragen een steentje bij.

Dagelijks ervaart u het gemak van Internet. Mensen surfen, chatten, mailen en registreren er lustig op los. Men geneert zich niet om (alle) privégegevens op het Internet te zetten, soms inclusief foto’s of filmpjes die niets aan de verbeelding overlaten. Al deze vrije informatie-uitwisseling heeft helaas ook een keerzijde. Niet alles kan open en bloot op Internet gezet worden, immers grotere zakelijke instellingen surfen ook op Internet. Als blijkt dat uw op het .net geplaatste informatie schadelijk blijkt voor de onderneming waar u werkt, dan is dit reden voor ontslag. Ook ouders dienen hun kind beter te beschermen tegen - en te informeren over - Internet. Immers, alle gegevens blijven voor altijd circuleren op Internet. Weet u wat men in de toekomst doet met al die overvloed aan informatie en wie dat doet?

Het verloop van de ontwikkeling en de gevaren van Internet zijn de volgende:

  1. Toegang tot Internet is laagdrempelig en voor iedereen toegankelijk. Eerst (web 1.0) bepaalden de dotcom-bedrijven wat op het Internet gepubliceerd werd. De gegevens konden worden gecontroleerd en het desbetreffende bedrijf of de site- eigenaar was verantwoordelijk en dus ook aansprakelijk voor de inhoud.
  2. Tegenwoordig (web 2.0) is iedereen betrokken bij het proces. Men voegt zelf informatie toe en wisselt via zakelijke, vrienden- of andere sites en media als Twitter informatie uit. Soms gebeurt het dat iemand de identiteit van iemand anders aanmaakt en misbruikt op Facebook of Twitter met fictieve informatie. Dit valt niet recht te zetten en helaas, de informatie blijft altijd circuleren. Een bijkomstigheid is bovendien ook nog dat de nationale en internationale wetgeving verschilt. Als veel kennis en informatie op een punt is gebundeld zoals het geval is op bijvoorbeeld LinkedIn en Hyves, dan wordt het al helemaal moeilijk. De vraag is hoe gaat het bedrijf met deze informatie om en wat gaat men ermee doen en hoe betrouwbaar is de informatie eigenlijk die op Internet staat?
  3. De toekomstige stap (web 3.0) zou kunnen zijn de mogelijkheid tot bijvoorbeeld profiling van data en beeldmateriaal. Dit wordt vergemakkelijkt door gebruik van één groot, centraal platform (door gebruik van cloudcomputing: een paar servers verspreid over de wereld) waarop veel websites samenkomen en waarbij het gebruik van lokale servers totaal overbodig wordt gemaakt. Alle op Internet bekende persoonsgegevens kunnen op een snelle en makkelijke manier aan elkaar worden gekoppeld zodat een aardig (doch incompleet) beeld ontstaat van personen. Selectie op kenmerken is een fluitje van een cent. Het Internet is genadeloos, alles blijft bewaard. Een keer fout is altijd fout. De individuele burger heeft geen zeggenschap over de vernietiging van de door hemzelf op het Internet ingevoerde privégegevens. Voorts is hier evenmin sprake van wetgeving die de argeloze burger beschermt. Een marketingmachine zou gegevens kunnen opkopen, waarna u wordt gebombardeerd met een overdaad aan aanbiedingen en kansen.
  4. De laatste stap is het tweede en ware gezicht van Internet: waar alle kennis is verzameld, daar ligt ook de macht. Nu zijn het een handvol toonaangevende bedrijven die zich gezamenlijk bezighouden met het ontwikkelen van het platform. Door de vrije markt economie zal dit aantal sterk verminderen. Daarom is het wenselijk, de belangen van de individuele burger en de problematiek rondom een centrale database wereldwijd op een wettelijke manier vast te leggen waarbij de privacy en de bescherming van de individuele burger prevaleert boven economische belangen.

Wederom stellen wij de vraag: wat is het doel en heiligt het doel de middelen? LinkedIn is inmiddels beursgenoteerd!

Gepubliceerd in Columns

Door onze gastcolumnist. 

Als u morgen een brief zou ontvangen, waarin u wordt opgeroepen door een daartoe bevoegde Instantie, dat u zich binnen een week verplicht moet laten chippen, dan zult u dit waarschijnlijk niet laten doen, tenzij u daartoe gedwongen wordt. Echter als het proces van chippen van de burger stap voor stap wordt doorlopen, dan wordt de kans dat uw weerstand wegebt snel kleiner. En daarin schuilt nu juist het gevaar.

De microchip is inmiddels een sluipende realiteit die al meer dan tien jaar wordt toegepast. Men is er nog niet aan toe, aldus een trendsettend continent, om gedetineerden te chippen. Dit project is in het eerste decennium van 2000 afgeblazen. De weerstand was nog te hoog.

Inmiddels chipt men wel patiënten (met goedkeuring van de patiënt), met als doel het druppelsgewijs toedienen van medicijnen op afstand. Het gaat om tienduizenden patiënten. Verder wordt promotie gemaakt via de media voor het chippen van bijvoorbeeld Alzheimer-patiënten, want de patiënt weet vaak niet meer hoe hij/zij heet. Middels een microchip kunnen naam, adres, maar ook andere gegevens heel gemakkelijk en efficiënt worden uitgelezen.

Dit product leent zich niet alleen voor medicijngebruik. De chip kan ook data bevatten die vervolgens op afstand worden bediend en uitgelezen. Achter de schermen wordt hard doorgewerkt. Zo wordt de PSID-microchip samen met Microsoft Health Vault (Nasdaq beursgenoteerd) en Google Health (Nasdaq beursgenoteerd) doorontwikkeld. Deze menselijke microchip is, ja u raadt het al, ook Nasdaq beursgenoteerd. En let wel: de ontwikkelingen gaan razendsnel! Ongetwijfeld zal straks het kosten-baten argument op tafel komen als verkoopargument om mensen ervan te overtuigen dat de samenleving te duur en te complex is geworden om iedereen adequaat te kunnen behandelen. Ziekenhuizen worden steeds groter, en dus ook veel logger en krijgen steeds meer mensen te “verwerken”. Dat kost tijd en tijd is geld. Maar dat is echt onzin, want binnen een minuut kunt u miljonair worden, als je de Staatsloterij zou moeten geloven. Op de beurs kunt u ook een klapper maken. Anderen (de meesten van ons) werken echter uren, dagen, maanden tegen een schamel loon en worden nooit rijk.

De overheid zit niet stil. Volgens de hondenchip-informatiesite wordt het per 2011 wettelijk verplicht om hondenpuppies te chippen. Het asiel werkt hier trouwens al aan mee. Als u een hond bij het asiel ophaalt is de kans zeer groot dat de hond gechipt is. Ervaring wijst uit, aldus de hondenchip-website, dat de chip slechts de grootte heeft van een rijstkorrel en dat deze verkleeft aan de huid, dus niet rondzwalkt in het lichaam. Je ziet er helemaal niets van. De chip kost ca. € 27,50 en gaat een hondenleven lang mee. De chip is fraudebestendig (wij wisten niet dat honden konden frauderen!), de chip is uniek en kan gemakkelijk uitgelezen worden. Saillant detail: ook dierenchips zijn Nasdaq beursgenoteerd.

Het is onze Overheid die het chippen van honden wettelijk verplicht. Hoe lang duurt het nog voordat de Overheid het chippen van mensen wettelijk verplicht? Immers de hondenproeftuin biedt onze Overheid interessante informatie over de haalbaarheid. Ingeval de medische sector geen adequaat middel blijkt om de burger collectief gechipt te krijgen is terrorisme vast een goed excuus om de burger alsnog wettelijk collectief te chippen.

Inmiddels is het aan de andere kant van de oceaan in twee staten wettelijk verboden om een menselijk chip, een sensor, transmitter of enig ander opsporingsobject te implanteren. Het zou sjiek zijn als onze Overheid verantwoordelijkheid neemt voor de Nederlandse burger en eenzelfde wet aanneemt als in bovengenoemde twee staten. Regeren is immers vooruitzien. Of zou de Overheid (groot)aandeelhouder zijn? Het zou bij wet verboden moeten worden dat alle chips t.b.v. levende wezens inclusief gerelateerde medische onderdelen beursgenoteerd zijn. Dit werkt prijsverhogend en maakt de Nederlandse maatschappij onbehandelbaar en dus nog zieker. Weet u wie straks de knoppen bedient en met uw informatie aan de haal gaat?

Gepubliceerd in Columns

Column voorzitter Privacy First, mei 2011 

Privacy First, opgericht begin 2009, gaat in hoger beroep tegen de niet-ontvankelijkverklaring door de rechtbank Den Haag in de rechtszaak voor een betere Paspoortwet. Sinds haar oprichting heeft de stichting een duidelijke lijn gevolgd tegen de schending van de privacy van Nederlandse burgers. Inmiddels zijn diverse verenigingen en stichtingen verenigd in het Platform Bescherming Burgerrechten en worden maandelijks alle thema’s besproken. De Paspoortwet staat helaas niet op zichzelf, maar is slechts één van de thema’s die spelen op het gebied van privacyschending. 

Steeds meer komen we te weten over de plannen van onze (semi)overheid om burgers te bestoken met privacybeperkende maatregelen. De overheid had toch niets te verbergen? In werkelijkheid hebben we anno 2011 te maken met een overheid die haar eigen burgers niet meer vertrouwt en twee klassieke rechtsprincipes volledig heeft omgedraaid in haar onbeperkte streven naar total control:

  • iedereen verdacht totdat het tegendeel bewezen is, en
  • het toepassen van een omgekeerde bewijslast, aanvullend een variant van de wet Bibop, oftewel financiële machtsmiddelen.

De rechtszekerheid voor de burger is in haar basis aangetast met “function creep by design” als uitgangspunt. Waar in eerste instantie criminelen getoetst werden en vervolgens de horeca, zijn nu ook tandartsen aan de beurt. Het paardenmiddel vanuit terrorisme- en criminaliteitsbestrijding wordt moeiteloos toegepast op elke doelgroep die in de toekomst ook maar even afwijkt van “normaal” . Dat laatste natuurlijk bepaald door ijverige ambtenaren achter een bureau. Ver weg van de dagelijkse praktijk, zonder menselijke maat. 

Privacy First staat voor eigen keuzes in een vrije omgeving, een principe dat de overheid volgens ons als uitgangspunt dient te hanteren in een vrije democratische rechtsstaat. Om vervolgens goede wetten te maken, de uitvoering hiervan te regelen naar een menselijke maat en daarna, ja echt daarna, te besluiten hoe en wat te automatiseren in dit proces. Privacy First streeft hierbij naar de oprichting van een toetsend orgaan voor het goedkeuren van alle nieuwe wetgeving aan de Nederlandse grondwet.

De werkelijkheid ten aanzien van onze wetgeving is echter compleet anders. Het patroon herhaalt zich de laatste jaren op telkens dezelfde wijze: zonder enig beleid ten aanzien van een gedegen probleemanalyse door de overheid wordt door grote ICT-bedrijven in Nederland bij elk sociaal-maatschappelijk probleem direct gelobbied voor een miljoenen- of zelfs miljardenverslindende ICT-oplossing. Altijd uitgaand van centrale registratie van een complete doelgroep en opslag van alle activiteiten en gegevens. Er wordt vervolgens niet gekeken naar de burger, de menselijke maat en eventuele betere oplossingen dan centralisatie in systemen, noch of de “oplossing” in proportionele verhouding staat tot het eigenlijke “probleem”.

In het WRR-rapport van maart dit jaar (iOverheid) wordt deze wijze van handelen uitstekend weergegeven en tevens in Europees perspectief geplaatst. Zeer pijnlijke gevallen van persoonsverwisseling in systemen, het uitleveren van Nederlandse burgers aan Oost-Europese EU-landen, het outsourcen van onze paspoortwetgeving aan een Frans defensiebedrijf en het vrijgeven van het complete betalingsverkeer aan de VS spreken boekdelen. Dit alles zonder enige instemming van de burger en zonder enige democratische grondslag. Bepaald door de lobby vanuit het bedrijfsleven.

Professor dr. Smalhout bood vorige week een interessante kijk op het huidige fatsoensniveau bij de overheid, welke met door de burgers betaald belastinggeld diezelfde burger in een stalinistische houtgreep wil krijgen om de criminaliteit en terrorismedreiging tegen te gaan. In het huidige kabinet zijn de voorvechters van deze filosofie weer in diverse uitrustingen te vinden, getuige het trio Donner - Opstelten - Teeven. En de privacybeweging maar denken dat het na Hirsch Ballin niet meer erger zou kunnen…

Het bijzondere van de overheid is dat er, eventueel met andere organisaties, ook na duidelijke afwijzing door burgers ten aanzien van wetten en maatregelen toch gewoon doorgegaan wordt met verder onderzoek, studies en varianten op hetzelfde thema. Een prachtig voorbeeld hiervan is de ANWB, waar de heer Van Woerkom onlangs weer de spionagekast in elke auto opnieuw als prachtige oplossing voor files (?) in Nederland presenteerde. Ditmaal via alle leaserijders in Nederland, afgedwongen via wetgeving. Leaserijders, dat is een gemakkelijker doelgroep, want de baas betaalt en de bedrijven moeten zich aan de wet houden, toch? Geen burgerlijke ongehoorzaamheid, maar via de hardwerkende burger, gestraft voor het nemen van initiatief om zaken te doen. De eigen tombstone voor de heer Van Woerkom: de invoering van de spionagekast. Fantastisch toch?

Hebben we niet een spionagekast in de auto, dan tapt de overheid TomTom’s af voor meer informatie en start de overheid nu met automatische nummerplaatherkenning, 3D-camera’s (met steun van onze EU) en totale-trajectcontroles. Met centrale databases, de bekende ICT-ondersteuning en function creep. Het gebruik van camera’s die gelaatsscans herkennen wordt hier moeiteloos aan toegevoegd, aangezien die inmiddels in bankpinautomaten en zelfs de nieuwe parkeerautomaten zijn ingebouwd. Als handig extraatje worden daar nu sensors aan toegevoegd die “onregelmatige” beelden en geluiden kunnen uitfilteren om eventele ongepaste zaken op straat te signaleren. Privacy First gaat ook hier juridisch actie op nemen. Duidelijke afspraken vanuit democratische rechtsprincipes zijn immers hard nodig op dit thema.

Een ander thema dat Privacy First aan het hart gaat is het zogeheten Elektronisch Patiënten Dossier (EPD) met als uitsmijter de Diagnose Behandel Combinatie (DBC). Liefst had Den Haag het EPD verplicht gesteld, de lobby vanuit de zorgverzekeraars vroeg daar toch zo duidelijk om. Ook hierin weer centrale databases, miljoenenverslindende ICT-projecten en geen enkele zorg om de vrije keuze van de burger en fundamentele rechtsprincipes, in dit geval het artsengeheim. Zowel “normale” als “abnormale” burgers zijn bekend in één bestand met daarin alle medische vragen, behandelingen, medicijnen etc., zelfs als die burgers hun eigen medische zorg helemaal zelf betalen! 

Terug naar Privacy First, voor goede wetgeving gebaseerd op democratische rechtsprincipes, goede uitvoering en goede inzet van technologie. Met als actievorm rechtszaken en claims voor gedupeerde burgers. Hetzij tegen de overheid, hetzij tegen bedrijven of instellingen die hun vingers niet kunnen thuishouden in het Privédomein van de burger.

Privacy First is voor goede inzet van technologie en stimuleert daarom privacy embedded of privacy enhanced technology (PET). Privacy First is van mening dat juist Nederland hierin voorop kan gaan lopen. Criminaliteit en terrorisme moeten voorkomen en bestreden worden volgens de juiste principes. Mensen die privacy en vrijheid hiervoor opgeven verdienen geen van beide. Staatscriminaliteit en staatsterrorisme zijn tenslotte een veel erger kwaal en al teveel gezien in de geschiedenis. Juist nu is het tijd om te kiezen voor een positieve en vrije toekomst, voor jezelf, je familie en je kinderen. 

Tijd voor een politieke beweging of partij? Wie zal het zeggen?

Bas Filippini

Voorzitter Privacy First

Gepubliceerd in Columns

Door onze gastcolumnist. 

Wie kent niet de serie White Collar, die onlangs werd uitgezonden op RTL 5. Een jonge gedetineerde, die is voorzien van een elektronische enkelband, wordt vrijgelaten in de maatschappij, waarbij de enkelband er voor zorgt dat deze jongeman binnen een beperkt gebied op ieder moment van de dag kan worden gecheckt door de FBI.

In Nederland is in de eerste helft van 2010 een dergelijke proef gestopt omdat elektronische detentie nog niet was vastgelegd in de wet. De gedetineerde mocht dagelijks een korte tijd zijn huis verlaten op vastgestelde tijden en onder bepaalde voorwaarden. Inmiddels is bekend dat het huidige kabinet in ieder geval elektronische detentie niet zal invoeren.

De ontwikkelingen binnen onze huidige maatschappij doen denken aan bovenstaande situatie.

Onschuldige, naïeve burgers worden zo langzamerhand 24 uur per dag gevolgd, of zo u wilt bewaakt. Allerlei concepten zijn in gang gezet door het Zakenleven en de Overheid om de bewegingsvrijheid van de burgers zoveel mogelijk te registreren, “voor het geval dat”.

Burgers worden consequent behandeld als zijnde verdachte objecten, die binnen een onveilige samenleving moeten worden gevolgd en geregistreerd. Dit gaat lijnrecht in tegen de burgerrechten die de Overheid decennialang heeft beheerd en bewaakt.

Burgers worden via satellieten middels verbindingscommunicatie 24 uur per dag gevolgd: via mobieltjes, de digitale politie, chips in plastic kaarten, vervoer via auto (denk bijvoorbeeld aan kentekenregistratie), het openbaar vervoer en ga zo maar door.

Via internet wordt uw surfgedrag vastgelegd en zodanig opgeslagen dat dit altijd is na te zoeken, maar ook nieuwe televisieaanbieders, zoals bijvoorbeeld Ziggo bieden de mogelijkheid tot inzage wanneer u, en ook hoe lang u naar bepaalde televisieprogramma’s kijkt.

Het is bijzonder vreemd dat gedetineerden blijkbaar meer rechten hebben dan de gewone burger. Immers het project “elektronische detentie” werd medio 2010 stopgezet omdat het in de wet nog niet compleet was vastgelegd.

Het bouwen van een digitale maatschappij en het registreren van alle handelingen en veranderingen daarentegen worden doorgevoerd zonder dat de wet hierin voorziet en zonder dat de burger in bescherming wordt genomen.

Daar waar e.e.a. wel wettelijk is/zal worden goedgekeurd is het nog maar de vraag of de Overheid het belang van het individu nog steeds hoger aanslaat dan het belang van de Overheid en het Zakenleven.

De maatschappij vraagt om een versnelde aanpak en een computer is bijna niet meer weg te denken uit deze complexe samenleving. De vraag is echter wel of het doel de middelen heiligt. Is het doel van een digitale maatschappij om de communicatie en zakelijke transacties te vergemakkelijken of is het doel de totale controle over alles wat leeft?

Het is geen optie om ons hoofd in het zand te steken en onszelf in slaap te sussen dat het allemaal wel meevalt. In dat geval geeft u uzelf minder bewegingsvrijheid dan een gedetineerde. Immers, de gedetineerde staat onder wettelijke bescherming maar u niet. Is dat de prijs die u gaat betalen u straks wel waard?

Gepubliceerd in Columns
Pagina 4 van 5

Onze Partners

logo Voys Privacyfirst
logo greenhost
logo platfrm
logo AKBA
logo boekx
logo brandeis
 
banner ned 1024px1
logo demomedia
 
 
 
 
 
Pro Bono Connect logo 100
Control Privacy
Procis

Volg ons via Twitter

twitter icon

Volg onze RSS-feed

rss icon

Volg ons op LinkedIn

linked in icon

Volg ons op Facebook

facebook icon