donatieknop english
maandag, 29 juni 2020 10:30

Grondrechten van burgers op het spel

Opiniestuk Telegraaf

De noodwet die het kabinet wil invoeren ondermijnt de grondwettelijke rechten van burgers en is daardoor volledig buitensporig. Het zogenoemde dashboard, aangestuurd door technocraten in plaats van democraten, zet de maatregelen om in permanente noodwetgeving. Waar ging de lockdown ook al weer over? Over capaciteitsvergroting in de gezondheidszorg. Over 'samen'. Niet over dwang en controle.

Over de uitgangspunten is geen brede maatschappelijke discussie geweest en de basis is nog steeds het nieuwe abnormaal: social distancing en de anderhalvemetersamenleving. Tevens gaat de wet uit van gewenste of verplichte “sociale gedragsregels”. Welke gedragsregels zijn dat? En van wie? Alsof alle 17 miljoen Nederlanders hier consensus over hebben.

Willekeur

Door het ministerieel decreet is deze wet onderhevig aan totale willekeur, op elk moment. Als de “gedragsregel” morgen is dat wij in zwembroek naar ons werk moeten komen, dan moeten we morgen in zwembroek naar ons werk. Ook biedt het decreet aan de repressiekant een open einde voor machtsmisbruik.

Naast het uitschakelen van het democratisch proces geeft deze wet tevens ruim baan aan het RIVM, dat weer de lijn van wereldgezondheidsorganisatie WHO volgt. De WHO is veel legitimiteit kwijt vanwege agendakaping door roofkapitalisten en staatsregimes, het uittreden van de VS en het klakkeloos opvolgen van resultaten uit frauduleuze onderzoeken in de vakliteratuur. Er is nog maar één waarheid: die van de ongekozen WHO. Geen prettig vooruitzicht als dat de norm wordt, vastgelegd in wetgeving.

Het kabinet claimt dat de crisis alleen onder bedwang kan worden gehouden vanuit de toepassing van informatietechnologie en apps. Maar de corona-app kan uitmonden in een sociale deug-app, een toekomstig biometrisch paspoort dat bepaalt waar je wel en niet welkom bent. Het is de voorkant van een digitale controle-infrastructuur. De minister werkt nu samen met Apple, Google en de Belastingdienst. Worden er automatische 1,5-meterboetes voorbereid op basis van locatiegegevens van de grootste privacyschenders van de afgelopen jaren? En dat met de vervalbepaling van liefst een jaar?

Huisvrederecht

In de praktijk betekent deze voorgestelde wet dat het huisvrederecht wordt opgeheven en de bevoegdheden van ambtenaren (lees BOA’s) verder uitgebreid. Iedereen die niet de bewoner is, kan worden opgepakt, beboet of weggestuurd. Ook omstandigheden in het huis kunnen aanleiding zijn tot optreden.

De wet gaat verder uit van diverse verboden op samenkomsten, bezoeken afleggen, reizen, verblijven tot en met het verbieden van handen schudden! Verder zijn er tal van mogelijke eisen aan beschermende middelen en hygiëne, mogelijk uit te breiden naar (verplichte) quarantaine, behandelingen en vaccinatie.

Ondemocratisch

De noodverordeningen zijn al veel te lang van kracht, in strijd met de Grondwet en ondemocratisch. Zowel de gemeenteraden als het parlement staan buitenspel. Dus: hef alle noodverordeningen per direct op, analyseer de tekortkomingen, maak er beleid op en democratiseer dat. En maak een eventuele nieuwe lockdown wettelijk alleen mogelijk als 75% van de Kamer ermee instemt.

Uitstel moet afstel worden.

Wie gaat slapen in een democratie, kan wakker worden in een dictatuur.

Bas Filippini,
voorzitter Privacy First

Gepubliceerd in de zaterdageditie van De Telegraaf, 27 juni 2020: https://www.telegraaf.nl/watuzegt/2035082270/grondrechten-van-burgers-op-het-spel.

Gepubliceerd in Columns

Op zondag 21 juni 2020 werd op het Malieveld in Den Haag door de groepering Viruswaanzin.nl een grootschalig protest tegen de Corona-noodwetgeving georganiseerd. Vele duizenden mensen waren van plan om hier vreedzaam voor hun vrijheid te komen demonstreren. Ondanks een onterecht verbod op deze demonstratie gaven diverse sprekers die voor deze gelegenheid waren uitgenodigd alsnog acte de présence, waaronder Privacy First voorzitter Bas Filippini. Bekijk hieronder zijn gehele toespraak. In de aanloop naar deze demonstratie verscheen Privacy First tevens in het NOS Journaal.

Privacy First zal zich met alle politieke en juridische middelen blijven verzetten tegen totalitaire noodwetgeving, waaronder de Corona-spoedwet. Steunt u ons hierin? Wordt dan donateur van Privacy First!

Gepubliceerd in Wetgeving

Column

In een eerdere column heb ik aangegeven dat deze draconische noodwet de grondwettelijke rechten van burgers ondermijnt en middels een dashboard, aangestuurd door technocraten in plaats van democraten, omgezet wordt in permanente noodwetgeving.

Nederland na 1 juli conform het kabinet:

Jan heeft een verjaardagspartijtje en nodigt zijn ouders, vrienden en bekenden uit. In de supermarkt maakt hij een praatje met een bekende, die zijn app wil checken alvorens het gesprek aan te gaan. Jan voelt zich sociaal onder druk gezet om ook een app te installeren. Buitengekomen krijgt hij van een BOA twee bekeuringen: één voor het schenden van de 1,5 meter en de andere voor het geven van een hand aan een andere bekende die hij tegenkwam. Tevens wordt hem gewezen op zijn leeftijd: hij valt in een risico-categorie.

Hij moet in quarantaine want er verschijnt een rood signaal op zijn net geïnstalleerde app. Hij mag niet meer reizen op straffe van een boete. Hij gaat toch nog even naar het verzorgingstehuis waar zijn ouders zitten maar daar wordt hem de toegang geweigerd. 's Avonds op de borrel thuis wordt aangebeld door twee BOA’s, die uitgerust met wapenstok en pepperspray zijn woning ingaan om te controleren of iedereen zich aan de regels houdt. Aangezien dat niet het geval is krijgen alle aanwezigen een bekeuring en Jan als organisator op de besloten plaats (zijn eigen huis) een zwaardere boete of 2 maanden celstraf. Allen hebben nu een strafblad. Iedereen die geen bewoner is moet vertrekken. Ook zijn nieuwe vriendin, die immers niet in het huis woont en zijn kinderen die bij zijn ex staan ingeschreven.

Heerlijk! Allemaal bij wet geregeld. Wat een geruststelling. Staatsterrorisme.

De eerste opzet van de nieuwe noodwet is schokkend. Enerzijds vanwege het amateurisme in de wetgevingsteksten (afgelopen 10 jaar heb ik niet eerder dergelijk broddelwerk gezien) en anderzijds vanwege de uitgangspunten en inhoud. Het start al met de uitgangspunten, welke veelal gebaseerd zijn op de waan van de dag en niet in het licht staan van onze democratische staatsinrichting:

  • Het classificeren van de huidige epidemie als klasse A epidemie. Wellicht gold dat een aantal maanden geleden. Inmiddels is dit op basis van de huidige ervaringscijfers en ontwikkelingen totaal geen proportionele stelling. Gezien het feit dat de besluitvorming in de Taskforce geheim is en er geen Wob-verzoeken worden ingewilligd is er sprake van willekeur in de aanpak en classificatie.
  • De Orwelliaanse framing inzake social distancing als basis voor “sociale (gewenste) gedragsregels”. Notabene social responsibility onder de burgers heeft de uitbraak onder controle gebracht. Deze wet gaat dus nog steeds uit van de Newspeak anderhalve-meter-samenleving die extreme beperking van de bewegingsvrijheid in onze samenleving tot gevolg heeft.
  • De mogelijkheid inzake flexibel meebewegen en aanpassen aan de situatie onder ministerieel decreet, dus buiten de parlementaire checks en balances. Dit biedt aan de repressiekant een carte blanche voor machtsmisbruik en “function creep”, met andere woorden het steeds verder oprekken van de bevoegdheden en repressie.
  • De centrale en benoemde rol van het RIVM in deze wet en indirect de WHO. De WHO, die meerdere foute inschattingen heeft gemaakt en waarvan de legitimiteit steeds meer ontbreekt door de invloed van enkele grote geldschieters uit dictatoriale regimes en de industrie alsmede de uittreding van de VS. Met als gevolg richtlijnen gebaseerd op bijvoorbeeld een frauduleuze en teruggetrokken publicatie in The Lancet inzake mogelijke goedkope medicijnen. De WHO richtlijnen, door enkelen bepaald, worden op deze wijze direct omgezet in onze wetgeving.
  • De claim dat de crisis vooral onder bedwang is vanuit de toepassing en inzet van digitale (ondersteunende) middelen in plaats van de social responsibility van de burger en de capaciteitsvergroting in de zorg.
  • In de memorie van toelichting vele pagina’s over de Corona-app die er blijkbaar MOET komen. Vanuit de politiek geïnspireerde uitgangspunten is dit de start van een social credit app en dito systeem met uiteindelijk biometrische identificatie als toegangspaspoort naar de maatschappij. Vooral voor reizen en verblijven. Tevens is de app de voorkant van een digitale surveillance infrastructuur.
  • Een vervalbepaling van 1 jaar (!) zodat de noodwetgeving structurele wetgeving wordt.

Vervolgens de zaken die deze wet onder dwang wil afdwingen (gevangenisstraf 1 tot 6 maanden en geldboetes en strafblad):

  • Huisvredebreuk opheffen. Het huis en erf als besloten plaats. Iedereen die niet de bewoner is kan opgepakt en weggestuurd worden. Ook omstandigheden in het huis kunnen aanleiding zijn tot optreden.
  • Uitbreiding en vastlegging bijzondere opsporingsbevoegdheid ambtenaren in de wet geregeld.
  • De risico-inschatting welke nu al tot willekeur en discriminatie leidt, te beginnen met leeftijd met later toevoegingen van andere kenmerken van “gevaar”.
  • Groepsbijeenkomsten waarvan ingeschat wordt dat de “sociale norm” niet gehandhaafd kan worden.
  • Mate en tijdsduur van contact tussen burgers, handen schudden verboden.
  • Reisverbod middels personenvervoer, wellicht uit te breiden met gebruik eigen auto?
  • Bezoekverbod zieken en behoeftigen.
  • Eisen aan beschermende middelen en hygiëne, uit te breiden naar (verplichte) quarantaine, behandelingen en vaccinatie.

Deze wet is een belediging naar alle burgers die vanuit social responsibility weken thuis hebben gezeten om het capaciteitsprobleem in de gezondheidszorg op te lossen (weet u het nog, de reden voor dit alles?). Tevens een belediging naar alle professionele beleidsmakers en rechtswetenschappers die onze rechtsstaat dagelijks vertegenwoordigen en vormgeven. Het bewust aanpassen van wetgeving om structureel de vrijheden van burgers te onderdrukken is staatsterreur en niets anders. Dat is deze wet van dit kabinet: staatsterreur. Ondoordacht en onverantwoordelijk naar de toekomst. Deze wet is fout en stuurt van samen-leving naar apart-leving. Een dergelijke noodwet mag er nooit komen. Dit gaat alleen maar over dwang en controle conform het Chinese model en de afbraak van onze rechtsstaat.

Vanuit deze wet wordt de burger onder andere voor de volgende zaken beboet:

1 maand / geldboete categorie 1

  • 1,5 meter verbod
  • Groepsvorming
  • Publieke plaatsen betreden die niet geopend zijn
  • Deelname aan verboden evenementen.

2 maanden / geldboete categorie 2

  • Overtreding organisatoren in publieke plaatsen
  • Overtreding houders van evenementen
  • Hygiëne/beschermingsovertredingen
  • Overtreding op aanvullende beperkende regels die gesteld worden
  • Overtredingen achter de voordeur indien vrees voor besmetting
  • Overtreding van niet-bewoners en uithuiszetting
  • Overtreding woonzorg bezoek
  • Overtreding toegang kinderopvang
  • Overtreding scholensluiting
  • Specifieke bedrijfssluitingen
  • Diverse overtredingen van bedrijven die zich niet aan de regels houden.

3 maanden / geldboete categorie 3

  • Het (onder druk) verplichten van apps die tracen en tracken buiten de GGD om.


Bas Filippini,
voorzitter Privacy First

Gepubliceerd in Columns

Deze week behandelt de Tweede Kamer een "tijdelijke" Corona-noodwet waardoor de bewegingen van iedereen in Nederland voortaan "anoniem" in kaart gebracht kunnen worden. Eerder uitte Privacy First reeds kritiek op dit plan in een uitzending van Nieuwsuur. In vervolg hierop verzond Privacy First vandaag onderstaande brief aan de Tweede Kamer:


Geachte Kamerleden,

Met grote zorg heeft Stichting Privacy First kennisgenomen van het “tijdelijke” wetsvoorstel informatieverstrekking RIVM i.v.m. COVID-19. Privacy First adviseert u om dit wetsvoorstel te verwerpen wegens de volgende fundamentele bezwaren en risico’s:

Strijdig met fundamentele bestuurlijke en privacy principes

- De maatschappelijke noodzaak voor dit wetsvoorstel ontbreekt. Het Corona-virus ebt momenteel immers weg uit de Nederlandse samenleving. Andere vormen van monitoring zijn reeds voldoende effectief gebleken. De noodzaak voor dit wetsvoorstel is niet aangetoond, en net zomin bestaan er voorbeelden uit het buitenland waar toepassing van vergelijkbare technieken een wezenlijke bijdrage leverde.
- Het wetsvoorstel is volstrekt disproportioneel, want het omvat alle telecom-locatiedata in heel Nederland. Van enige differentiatie is geen sprake. Hetzelfde geldt voor dataminimalisatie: een steekproef zou kunnen volstaan.
- Het wetsvoorstel werkt met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2020. Dit is in strijd met de rechtszekerheid en het legaliteitsbeginsel, zeker omdat deze datum ver vóór de Nederlandse ‘start’ van de pandemie ligt (11 maart).
- De in het wetsvoorstel gekozen systematiek van nadere aanwijzingen door de Minister is ronduit ondemocratisch. Het holt de democratische rechtsstaat en toezicht door de volksvertegenwoordiging verder uit.
- In het wetsvoorstel wordt niet gerept over privacy-by-design of hoe dit toegepast zal worden, terwijl dat juist bij dit wetsvoorstel aan de orde zou moeten zijn.

Alternatieven zijn minder invasief: subsidiariteit

- Privacyvriendelijker alternatieven zijn door de staatssecretaris onvoldoende onderzocht. Heeft zij hierin wel interesse?
- Data bij telecomproviders worden gepseudonimiseerd met een uniek ID-nummer en als zodanig aangeleverd bij het CBS. Massale aantallen gevoelige persoonsgegevens worden hierdoor enorm kwetsbaar. Anonimisering door het CBS gebeurt pas in een later stadium.
- De data worden bij gebruik gefilterd op geografische herkomst. Dit creëert een risico van verboden discriminatie naar nationaliteit.
- Onduidelijk is of men de gebruikte data bij CBS of RIVM zal willen “verrijken” met andere data, met function creep (doelverschuiving) en mogelijk data-misbruik tot gevolg.

Transparantie en onafhankelijk toezicht ontbreken

- De Privacy Impact Assessment (PIA) bij het wetsvoorstel is vooralsnog niet openbaar.
- Onafhankelijk toezicht op de maatregelen en effecten (door een rechter of onafhankelijke commissie) ontbreekt.
- De AVG is wellicht slechts deels op het wetsvoorstel van toepassing, aangezien anonieme data en statistieken van de werking van de AVG uitgezonderd zijn. Dit veroorzaakt nieuwe risico’s op data-misbruik, slechte beveiliging, datalekken etc. Algemene privacy-beginselen zouden daarom in elk geval van toepassing verklaard moeten worden.

Structurele wijzigingen en chilling effect

- Dit wetsvoorstel lijkt nu formeel tijdelijk, maar de geschiedenis rond dergelijke wetgeving leert dat het hoogstwaarschijnlijk permanent zal worden.
- Ongeacht de “anonimiteit” van e.e.a. zullen veel mensen zich door dit wetsvoorstel gemonitord gaan wanen en zich onnatuurlijk gaan gedragen. Het risico van een maatschappelijk chilling effect is enorm.

Gebrekkige methode met grote impact

- De effectiviteit van het wetsvoorstel is onbekend. Het wetsvoorstel vormt in wezen dus een massaal experiment. De Nederlandse maatschappij is echter niet bedoeld als levend laboratorium.
- Anonieme data kunnen middels koppeling alsnog herleidbaar blijken. Ook bij de gekozen drempelwaarde van minimaal 15 eenheden per datapunt is het risico van unieke “singling out” en identificatie waarschijnlijk nog steeds te groot.
- Het wetsvoorstel leidt tot valse signalen en blinde vlekken door mensen met meerdere telefoons, kwetsbare groepen zonder telefoon etc.
- Er is een groot risico op function creep (doelverschuiving), heimelijk gebruik en misbruik van data door andere overheidsdiensten (waaronder AIVD), toekomstige overheden, internationale uitwisseling etc.
- Naast het recht op privacy komen ook andere mensenrechten door dit wetsvoorstel onder druk te staan, waaronder de vrijheid van beweging en het recht op demonstratie. Dit wetsvoorstel kan gemakkelijk leiden tot structurele crowd control die niet past in een democratische samenleving.

Specifieke toestemming vooraf

Naast bovenstaande bezwaren en risico’s betwijfelt Privacy First of het gebruik van telecomdata zoals door dit wetsvoorstel beoogd voor telecom-providers überhaupt rechtmatig is. In de optiek van Privacy First zou daartoe tenminste sprake moeten zijn van expliciete, specifieke toestemming vooraf (opt-in) door de klant in kwestie, danwel van de mogelijkheid van een opt-out achteraf en het individuele recht op verwijdering van alle data.

Het is aan u als Kamerleden om onze maatschappij voor dit wetsvoorstel te behoeden. Bij gebreke daarvan behoudt Privacy First zich het recht voor om juridische stappen inzake deze wet te nemen.

Voor nadere informatie of vragen met betrekking tot bovenstaande is Privacy First te allen tijde bereikbaar op telefoonnummer 020-8100279 of per email: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

Hoogachtend,

Stichting Privacy First

Gepubliceerd in Wetgeving

Column

Het accepteren van de Orwelliaanse Newspeak “nieuwe normaal anderhalve meter samenleving” leidt automatisch tot het accepteren van de absurde handhaving ervan. Aangezien dit niet overeenstemt met de Grondwet is de Raad van State geraadpleegd. Talloze ongrondwettelijke maatregelen dreigen nu in een noodwet te worden verankerd. De wereld op zijn kop. Hoe voorkomen wij dat we in een onmenselijke en niet vrije, ondemocratische samenleving terechtkomen? Hieronder diverse ongrondwettelijke maatregelen die in een noodwet dreigen te worden opgenomen op een rij:

  • Implementatie van een surveillance infrastructuur:
    - Ondersteund door Corona- en andere apps
    - Tracking en tracing van burgers middels telecomdata en smartphones
    - BOA’s die onzinnige maatregelen moeten handhaven uitrusten met wapens
    - Reizen op basis van checks en gezondheidsverklaringen

  • Lichamelijke integriteit:
    - Ondermijning en afschaffen van het medisch (beroeps)geheim
    - Verplichte medische behandeling en vaccinatie / biometrische registratie

  • Anonimiteit in de openbare ruimte:
    - 1,5 meter controle met linten, strepen, cirkels etc
    - Scan-auto’s voor parkeren om burgers te traceren
    - Registratie van alle vrijetijdsbesteding in horeca, sport, theater, musea etc
    - Strafblad bij overtredingen
    - Gezichtsbedekking in openbare gelegenheden
    - Ongefundeerde ondermijning van het gebruik van cash geld

  • Recht van samenkomst beperkt en onder druk:
    - Demonstraties effectief onmogelijk
    - Grote politieke bijeenkomsten onmogelijk
    - Geloofsbelijding en sociale structuren onder druk

  • Huisvredebreuk:
    - Ingrijpen achter de voordeur middels kliklijnen, BOA’s en politie-controles
  • Functioneren van democratische rechtsstaat:
    - Weigering om Wob-verzoeken in behandeling te nemen
    - Beperking van rechten van verdachten en advocaten
    - Beperking van openbare rechtszittingen 
    - Functioneren Eerste en Tweede Kamer onder druk
    - Censuur door (sociale) media bij afwijking van officiële narratives.

En als uitsmijter: een onderzoek naar het uitstellen van de verkiezingen…

Dit is volgens mij niet wat wij als burgers willen: een semi-rechtsstaat op basis van een dashboard, aangestuurd door technocraten. Van lockdown naar lockdown onder structurele noodwetgeving. Voor wat nu blijkt een klein percentage sterfgevallen, vaak met een multiple cause. Waar zijn we in vredesnaam mee bezig?

Privacy First gaat uit van eigen keuzes in een vrije omgeving. Wij zijn voor social responsability, niet voor structurele social distancing. Weg met de noodwet en terug naar een menselijke, open en vrije samenleving!


Bas Filippini,
voorzitter Privacy First

Gepubliceerd in Columns
dinsdag, 05 mei 2020 10:00

Geef ons onze vrijheid terug!

Vandaag is het 5 mei en “vieren wij de vrijheid”. Vrijheid waarvoor onze voorouders hebben gevochten, maar die tijdens de Corona-crisis wereldwijd zwaar onder druk staat.

Ook in Nederland zijn de afgelopen weken talloze mensenrechten en democratische verworvenheden drastisch ingeperkt, waaronder:
- de vrijheid van beweging
- het recht op demonstratie
- de vrijheid van vereniging en vergadering
- het recht op privacy en het recht op huisvrede
- het recht op onderwijs, sport en recreatie
- het recht op contante betaling
- de toegang tot reguliere gezondheidszorg
- het medisch beroepsgeheim.

Aan de noodzaak, proportionaliteit en juridische houdbaarheid van veel van deze inperkingen kan inmiddels sterk worden getwijfeld. Bij de handhaving ervan is de kans op willekeur bovendien groot.

In plaats van intrekking van de tijdelijke noodverordeningen dreigen een aantal van deze vrijheidsbeperkende maatregelen nu in wetgeving te worden verankerd. Een “tijdelijke” spoedwet ligt daartoe inmiddels klaar voor parlementaire behandeling. De geschiedenis leert dat dergelijke spoedwetgeving in crisistijd vaak een permanent karakter krijgt. Opperste waakzaamheid in en buiten ons parlement is nu dus geboden.

Niet zelden worden crises door overheden misbruikt om hun macht tegenover de bevolking sterk te vergroten en eerdere agenda’s door te drukken. Draconische wetgeving dreigt nu versneld door het parlement te worden gejaagd, waaronder de opvolger van het illegale Systeem Risico Indicatie (SyRI): de nieuwe Wet Gegevensverwerking Samenwerkingsverbanden (WGS), oftewel “Super SyRI”. Onlangs zijn de medische dossiers van miljoenen Nederlanders, zonder hun toestemming, breed toegankelijk geworden in de zorg (“Corona opt-in”). Er wordt gewerkt aan de ontwikkeling van “Corona apps” die tot schijnveiligheid en massa-surveillance zullen leiden. Wob-verzoeken rond Corona worden niet langer door de overheid beantwoord.

Juist in crisistijd dient een bevolking op de overheid te kunnen vertrouwen. En juist in crisistijd dienen onze Grondwet en de mensenrechten te worden beschermd. De wijze waarop de overheid nu rigide maatregelen neemt onder het mom van crisisbeleid is zorgwekkend. Als deze houding een voorbode is van "het nieuwe normaal" dat onze regering voor ogen heeft, zullen we na de strijd tegen Corona direct een nieuwe strijd voor onze vrijheid moeten voeren.

De bevrijding 75 jaar geleden betekende de terugkeer van de open samenleving en de democratische rechtsstaat. Het is deze 5 mei meer dan ooit belangrijk om niet alleen te kijken naar vrijheden bevochten in het verleden, maar ons bewust te zijn van de slag om onze vrijheid die op dit moment wordt geleverd. Opdat we deze vrijheid kunnen doorgeven, en niet opnieuw hoeven te bevechten.

Stichting Privacy First
Platform Burgerrechten


Tevens gepubliceerd op https://platformburgerrechten.nl/2020/05/05/geef-ons-onze-vrijheid-terug/.

Gepubliceerd in Wetgeving

Op 1 en 2 juli as. wordt Nederland in Genève kritisch onder de loep genomen door het Mensenrechtencomité van de Verenigde Naties. Dit comité is het VN-orgaan dat toezicht houdt op de naleving van één van de oudste en belangrijkste mensenrechtenverdragen ter wereld: het Internationale Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten (IVBPR of BUPO-verdrag). Periodiek wordt ieder land dat partij is bij dit verdrag door het VN Mensenrechtencomité beoordeeld. Begin volgende week zal de Nederlandse regering zich bij het Comité moeten verantwoorden over diverse actuele privacykwesties die mede door Privacy First zijn geagendeerd.

De laatste Nederlandse sessie bij het VN Mensenrechtencomité dateert uit juli 2009, toen minister van Justitie Ernst Hirsch Ballin zich in Genève moest verantwoorden voor de destijds geplande centrale opslag van vingerafdrukken onder de nieuwe Paspoortwet. Dit kwam de Nederlandse regering op de nodige kritiek van het Comité te staan. Nu, 10 jaar later, is Nederland opnieuw 'aan de beurt'. In dit verband had Privacy First reeds eind 2016 een kritische rapportage (pdf) over Nederland bij het Comité ingediend en dit onlangs met een nieuwe rapportage (pdf) aangevuld. Kort samengevat heeft Privacy First bij het Comité onder meer de volgende actuele kwesties aangekaart:

- beperkte ontvankelijkheid van belangenorganisaties bij collectieve rechtszaken

- grondwettelijk toetsingsverbod

- profiling

- Automatische Nummerplaat Herkenning (ANPR)

- grenscontrole-camerasysteem @MIGO-BORAS

- OV-chipkaart

- digitale zorgcommunicatie (EPD)

- mogelijke herinvoering van telecom-bewaarplicht

- nieuwe wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten ('Sleepwet')

- PSD2

- Passenger Name Records (PNR)

- afschaffing raadgevend referendum

- verbod op oorlogspropaganda.

De Nederlandse sessie bij het Comité zal op maandagmiddag 1 juli en dinsdagochtend 2 juli as. live te volgen zijn via UN Web TV. Naast diverse privacykwesties hebben meerdere Nederlandse organisaties ook talloze andere mensenrechtenkwesties bij het Comité geagendeerd; klik HIER voor een overzicht, inclusief de door het Comité reeds eerder vastgestelde List of Issues (waaronder de nieuwe wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten, mogelijke herinvoering van een telecom-bewaarplicht, camerasysteem @MIGO-BORAS en medische privacy bij zorgverzekeraars). De uiteindelijke conclusies ('Concluding Observations') van het Comité volgen waarschijnlijk over enkele weken. Privacy First ziet een kritisch oordeel met vertrouwen tegemoet.

Update 26 juli 2019: gistermiddag heeft het Comité haar oordeel (“Concluding Observations”) over de Nederlandse mensenrechtensituatie gepubliceerd, waaronder de volgende kritische adviezen met betrekking tot twee Nederlandse privacy-kwesties die mede door Privacy First bij het Comité waren aangekaart:

The Intelligence and Security Services Act

The Committee is concerned about the Intelligence and Security Act 2017, which provides intelligence and security services with broad surveillance and interception powers, including bulk data collection. It is particularly concerned that the Act does not seem to provide for a clear definition of bulk data collection for investigation related purpose; clear grounds for extending retention periods for information collected; and effective independent safeguards against bulk data hacking. It is also concerned by the limited practical possibilities for complaining, in the absence of a comprehensive notification regime to the Dutch Oversight Board for the Intelligence and Security Services (CTIVD) (art. 17).
The State party should review the Act with a view to bringing its definitions and the powers and limits on their exercise in line with the Covenant and strengthen the independence and effectiveness of CTIVD and Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB) that has been established by the Act.

The Market Healthcare Act

The Committee is concerned that the Act to amend the Market Regulation (Healthcare) Act allows health insurance company medical consultants access to individual records in the electronic patient registration without obtaining a prior, informed and specific consent of the insured and that such practice has been carried out by health insurance companies for many years (art. 17).
The State party should require insurance companies to refrain from consulting individual medical records without a consent of the insured and ensure that the Bill requires health insurance companies to obtain a prior and informed consent of the insured to consult their records in the electronic patient registration and provide for an opt-out option for patients that oppose access to their records.

Het Comité uit haar zorgen over de nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv of 'Sleepwet') en stelt dat deze wet dient te worden herzien. Het Comité is met name bezorgd over de nieuwe mogelijkheden voor grootschalige interceptie en hacking, de verlenging van bewaartermijnen en de gebrekkige mogelijkheden om klachten in te dienen. Tevens dienen de onafhankelijkheid en effectiviteit van de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) en de nieuwe Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB) te worden versterkt.

Met betrekking tot het (formeel reeds ingetrokken, maar in praktijk gecontinueerde) Wetsvoorstel inzage medische dossiers door zorgverzekeraars oordeelt het Comité dat dergelijke inzage slechts toegestaan is na toestemming van de patiënt. Tevens dient de wetgeving te voorzien in een opt-out voor patiënten die dergelijke inzage niet wensen. De huidige praktijk van inzage van medische dossiers door verzekeraars dient dan ook per direct te worden beëindigd.

Tijdens de sessie in Genève kwamen tevens de Nederlandse afschaffing van het referendum en het camerasysteem @MIGO-BORAS kritisch ter sprake. Privacy First betreurt het dat het Comité deze (evenals diverse andere actuele) onderwerpen in haar eindoordeel onbenoemd laat. Niettemin toont de rapportage van het Comité vandaag aan dat het thema privacy ook bij de Verenigde Naties steeds hoger en kritischer op de agenda staat. Privacy First juicht deze ontwikkeling toe en zal dit de komende jaren blijven aansporen. Tevens zal Privacy First erop toezien dat Nederland de diverse aanbevelingen van het Comité zal implementeren.

De volledige Nederlandse sessie bij het VN-Comité staat online bij UN Web TV (1 juli en 2 juli). Zie ook de uitgebreide VN-verslagen, deel 1 en deel 2 (pdf).

Gepubliceerd in Wetgeving
vrijdag, 03 mei 2019 09:40

Vaccinatie en zelfbeschikkingsrecht

Commentaar door Privacy First voorzitter Bas Filippini 

Momenteel speelt wereldwijd een media-campagne inzake vaccineren, ingezet in mei 2017. Zoals vaker op het gebied van privacy viert hierin de incidentgedreven (politieke) waan van de dag hoogtij. Het incident wordt telkens uitvergroot en aangevuld met doemscenario’s en onjuiste interpretaties van cijfers, nu weer leidend tot een oproep voor verplichte vaccinaties.

Ik heb hier al eerder een genuanceerd stuk over geschreven. Zelf ben ik voorstander van vaccineren en sta ik achter het principe van vaccinaties. Waar ik in deze discussie echter zeer veel moeite mee heb is de wijze waarop het debat (niet) gevoerd wordt. Feit is immers dat er binnen de bevolking zorgen en vragen bestaan inzake het Rijksvaccinatieprogramma, de verstrengeling met de vaccinatie-industrie en mogelijk negatieve gevolgen op korte en langere termijn.

Onder het recht op privacy valt ook het recht op lichamelijke integriteit en fysieke zelfbeschikking. Vanuit Privacy First staan wij daarbij voor eigen keuzes in een vrije omgeving. Ik zie beide principes in de vaccinatie-discussie onder vuur liggen. Laten we in de eerste plaats nu eens een open en kritische discussie voeren over de zorgen en vragen van kritische of bezorgde burgers. Het is immers altijd goed als oud beleid ter discussie wordt gesteld en mogelijk wordt bijgesteld. De “waarom”-vraag moet altijd gesteld kunnen worden, ook door een minderheid die er anders over denkt. De overheid zal in dit geval met argumenten en onafhankelijk bewijs en cijfers moeten komen. Niet met dwang en nieuwe wetgeving.

Het is dus interessant om te weten wat de zogenaamde “anti-vaxxers” aan vragen en zorgen hebben. Wat daarbij opvalt is dat een groot deel achter het principe van vaccineren staat maar zijn/haar vraagtekens heeft bij een aantal zaken, welke niet veel anders zijn dan bij andere onderwerpen in het medisch-ethische werkveld. Het gaat om de volgende vragen:

Inhoud van vaccins en combinaties van vaccins:

  • Wat is precies de inhoud van een specifiek vaccin of inenting?
  • Welke stoffen en conserveringsmiddelen worden toegevoegd?
  • Wat is de exacte lijst met ingrediënten alsmede de productiedetails?

Veiligheid & bijwerkingen:

  • Hoe veilig zijn vaccins en combinaties van vaccins?
  • Wat zijn de risico’s op het immuunsysteem en ziektes nu en op latere leeftijd?
  • Waarom is er geen openheid over risico’s en bijwerkingen van vaccins en wordt hier zo krampachtig over gedaan door overheid en industrie?
  • Ouders zien hun kinderen reageren op een vaccinatie en voelen zich niet erkend en serieus genomen. Hoe wordt het totaal aantal reacties en bijwerkingen gemeten en gepubliceerd?
  • Waarom vindt de discussie inzake vaccineren zo verschillend plaats ten opzichte van ander medicijngebruik, mogelijke bijwerkingen en onderlinge wisselwerking?
  • Waarom is er geen afstemming op de persoon (in overleg met de huisarts of consultatiebureau-arts) in plaats van one size fits all?

Het Rijksvaccinatieprogramma:

  • De leeftijdsgrenzen zijn verlaagd, de frequentie verhoogd, combinaties van vaccins uitgebreid en tevens worden er ineens vaccinaties toegevoegd welke niets met kinderen te maken hebben en in de calculaties meegenomen. Hoe komt dit beleid tot stand en wat is de invloed van een miljarden-industrie hierin?
  • Wat zijn de gevolgen van de vaccinatie-cocktail op het immuunsysteem van kinderen?
  • Is de huidige startleeftijd en opvolgende frequentie goed onderzocht en wat zou de meest optimale vorm zijn gezien ook de verschillen in de startleeftijd en frequentie in verschillende landen?
  • Waarom kunnen burgers niet kiezen voor specifieke vaccins, bijvoorbeeld polio en een eventueel gedifferentieerde vaccinatie frequentie per specifiek vaccin?
  • Waarom is er geen keuzevrijheid in het type toediening: intraveneus of oraal per specifiek vaccin?

Onafhankelijk beleid van de overheid:

  • Het is inmiddels duidelijk dat er een belangenverstrengeling mogelijk is en aangetoond in het verleden, waarbij de farmaceutische industrie en haar lobbyisten in veel gevallen het commerciële belang boven dat van het individu stellen. Wat is precies de rol van de farmaceutische industrie inzake lobby, deelname aan overheidswerkgroepen en het Rijksvaccinatieprogramma en de onafhankelijkheid van de overheid en vertegenwoordigers van de overheid hierin?
  • In hoeverre kunnen onafhankelijke onderzoeken worden opgestart naar het mogelijk voorkomen van ziektes bij kinderen en volwassenen in de gevaccineerde groep ten opzichte van niet-gevaccineerde bevolkingsgroepen, bijvoorbeeld de “Bible belt” of andere groepen over de laatste 80 jaar sinds de introductie van vaccins?
  • Hoe kan de overheid een echt onafhankelijk beleid voeren, gebaseerd op open en onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek waarbij criteria worden opgesteld welke ook weer ter discussie kunnen staan bij nieuwe data en feiten?
  • Hoe kan de farmaceutische industrie waarborgen dat er geen fouten worden gemaakt bij de productie van virussen en vaccins en voorkomen dat deze in de samenleving terechtkomen? Is hier een onafhankelijke controle op door overheden?
  • Hoe kan de lobby en de monopolistische macht en kennis van de farmaceutische industrie, buiten het zicht van de burger, beteugeld worden?

Informatievoorziening:

  • Loopt de vaccinatiegraad werkelijk terug en op welke cijfers is dat gebaseerd? Wordt de HPV Meidenprik ineens in de tellingen meegenomen, de ACWY voor meningokokken en het feit dat mogelijk veel vluchtelingen en immigranten niet zijn ingeënt?
  • Is er momenteel wel een probleem anders dan in de afgelopen 50 jaar waar eens in de zoveel tijd een epidemie uitgebroken is met een vele malen lager aantal slachtoffers dan verkeersdoden, drugs- en alcoholdoden?
  • Hoe kan het dat niet-gevaccineerden een risico zijn voor gevaccineerden, even los van de nog niet gevaccineerde zuigelingen?
  • Ook gevaccineerden kunnen altijd de betreffende ziekten krijgen, dus vaccinatie biedt geen garantie; zie bijvoorbeeld de recente bof-uitbraak onder studenten of de 93% bescherming bij een steward die vervolgens de mazelen krijgt en ineens onder-gevaccineerd zou zijn en bij 1 prik meer, 97% beschermd zou zijn geweest?
  • Wat is de rol van hygiëne en schoon water op het voorkomen van dergelijke ziekten, gezien de directe relatie met oorlogsgebieden en slechte hygiënische omstandigheden?
  • Waarom leest de website van de WHO als het jaarverslag van een multinational qua omzet en penetratiegraad van vaccins per regio met duidelijke omzet-uitschieters tijdens de vogel- en varkensgriep?

Dit zijn allemaal goede en reële vragen van onafhankelijk denkende burgers die antwoorden en voorlichting vereisen van de overheid. In het huidige waan-van-de-dag-denken zien we vaker op de achtergrond een hijgende (farmaceutische) industrie, bang voor het verlies of verkleining van hun door overheden voorgeschreven, risicoloze miljardenbusiness. Ik krijg sterk de indruk dat er een grote slag te winnen is bij veel meer transparantie, inspraak, betrokkenheid en communicatie tussen burgers en overheid. Zoals op vele maatschappelijke terreinen momenteel. Er wordt nog teveel uitgegaan van een domme, op nepnieuws reagerende burger die niet voor zichzelf kan denken. Dat dit irriteert bij een bevolking waarvan meer dan 50% op HBO-niveau functioneert zien we steeds meer terugkomen.

Bij mijn afwegingen inzake privacy-vraagstukken ga ik bij voorkeur eerst van de basisprincipes uit, in dit geval de integriteit en zelfbeschikkingsrecht over het eigen lichaam, wat een grondrecht is. Vervolgens wordt dit afgezet tegen andere rechten vanuit proportionaliteit, subsidiariteit en doelbinding. Daar wordt beleid op gemaakt, uitvoering op afgestemd en eventuele technologische ondersteuning in geboden. Afwijkingen op genuanceerd beleid dienen daarbij in zwaarwegende gevallen te worden onderbouwd vanuit onafhankelijke cijfers en voorzien van tijdelijkheid, in plaats van weer nieuwe structurele en vrijheidsbeperkende wetgeving.

Mogelijke oplossingsrichtingen zouden kunnen liggen in:

  • Duidelijke voorlichting en controle op de productie en samenstelling van vaccins;
  • Onafhankelijke effectstudies naar de risico’s en bijwerkingen van vaccins en onderzoek naar het bestaan van diverse ziekten op latere leeftijd, ook ten opzichte van niet-gevaccineerde populaties;
  • Een gedifferentieerde aanpak binnen een algemeen voorgesteld Rijksvaccinatieprogramma inzake aantal, type, wijze van toediening en frequentie van vaccinaties;
  • Een zeer duidelijke scheiding tussen overheid en industrie alsmede strikte controle op integriteit en belangenverstrengeling;
  • Een open en transparante informatievoorziening, ook inzake negatieve effecten en bijwerkingen, met participatie van belanghebbenden.

Verplichte vaccinatie heeft ook nog een andere nuance. Gaat het over een verplicht vaccin tijdens een epidemie met een tijdelijkheid of standaard een geheel verplicht vaccinatieprogramma? En hoe gaat dat in de toekomst als er nieuwe vaccins en vaccinfrequenties in het programma worden opgenomen, zonder enige democratische besluitvorming?

Zullen biochips en andere chips in een onbewaakt moment hier ook deel van gaan uitmaken en worden we dan als gehele bevolking verplicht gechipt door onze overheid? Hoe kunnen burgers dit soort zaken voorkomen in de politieke waan van de dag waarin bij elk uitvergroot incident wordt geroepen om een sterke man of vrouw die nu maar eens knopen moet doorhakken? Hoe wordt er met medisch-ethische zaken rekening gehouden en het zelfbeschikkingsrecht op het lichaam van elke burger? Een democratie is zo sterk en fatsoenlijk als zij omgaat met haar minderheden en zeker haar grondrechten.

Hoog tijd dus voor antwoorden in plaats van repressie en dwang en een open en transparant, onafhankelijk Rijksvaccinatieprogramma waarin alle gesprekspartners betrokken en serieus worden genomen. Slechte vragen bestaan alleen voor geloofsfanatici, niet voor wetenschappers!

Gepubliceerd in Columns

Hof Amsterdam wijst nieuwe zaak tegen kentekenparkeren desondanks af. Privacy First bezint zich op vervolgstappen.

In het hoger beroep van de voorzitter van Privacy First tegen kentekenparkeren heeft het Hof Amsterdam het helaas niet aangedurfd om kentekenparkeren en het gebrek aan contante (anonieme) betaalmogelijkheid onrechtmatig te verklaren, zo bleek eind vorige week (pdf). Weliswaar onderkent het Hof expliciet “het belang van handhaving van de mogelijkheid om contant te betalen” en verwijst het Hof daarbij ook naar instanties zoals de Nederlandsche Bank (DNB) die dit belang eveneens onderschrijven. Tegelijkertijd stelt het Hof echter dat de huidige wetgeving de (gemeentelijke) overheid niet zou verplichten om contante of anonieme betaling van parkeerbelasting mogelijk te maken. Het Hof verwijst hierbij o.a. naar een verouderde uitspraak van de Hoge Raad uit 2005 en naar oude, summiere Europese wetgeving. Het Hof Amsterdam oordeelt tevens dat het verouderde (nationale) Besluit gemeentelijke parkeerbelastingen (2001) geen recht op een anoniem betaalmiddel impliceert. Niettemin suggereert het Hof dat anonieme betaling mogelijk zou zijn middels een ongeregistreerde prepaid creditcard. Privacy First acht dit oordeel (inclusief laatstgenoemde suggestie) van het Hof Amsterdam onjuist en overweegt juridische vervolgstappen richting zowel de Hoge Raad als het Europees Hof van Justitie. Privacy First voelt zich hierbij gesterkt door de actuele maatschappelijke discussie en recente politieke oproepen om contant geld te handhaven en contante betalingsmogelijkheden te verbeteren, met name ook bij lokale overheden. Onlangs nam de Tweede Kamer hier unaniem een motie over aan. Verdere parlementaire moties en mogelijke wetswijzigingen ter behoud en versterking van contant geld liggen in het verschiet.

Gebrekkig oordeel Hof Amsterdam over rechtmatigheid van kentekenparkeren

Over de rechtmatigheid van (het systeem van) kentekenparkeren oordeelt het Hof Amsterdam niet eenduidig: eerst oordeelt het Hof dat kentekenparkeren als zodanig een “niet-verboden inmenging” in het recht op privacy vormt, waarmee het Hof dus enerzijds erkent dat sprake is van een inmenging (inbreuk), maar dat deze niet verboden zou zijn. Vervolgens overweegt het Hof echter dat überhaupt geen sprake zou zijn van een inmenging, om vervolgens alsnog “hypothetisch” te oordelen dat de betreffende inmenging gerechtvaardigd zou zijn en dus geen schending (ongerechtvaardigde inbreuk) op het recht op privacy zou vormen. Privacy First acht deze argumentatie onbegrijpelijk en vooral ook onjuist. Het Hof toetst bovendien nauwelijks (en foutief) aan noodzaak, proportionaliteit en subsidiariteit, terwijl deze hele zaak daar nu juist om draait. Daarnaast laat het Hof talloze ingebrachte bezwaren tegen kentekenparkeren onbenoemd, waaronder het gebrek aan een specifieke, met privacywaarborgen omgeven rechtsbasis voor kentekenparkeren in nationale wetgeving, het feit dat parkeerdata voor andere doelen wordt gebruikt en kan worden misbruikt (function creep), het feit dat "efficiency" geen juridische rechtvaardiging kan vormen voor inperking van het recht op privacy, etc.

Invoering van kenteken bij parkeren blijft vrijwillig

In deze zaak staat een aantal nieuwe principiële rechtsvragen rond kentekenparkeren en het recht op contante betaling centraal. Door de huidige uitspraak van het Hof Amsterdam blijven dan ook de eerdere (door de Hoge Raad bevestigde) uitspraken dat invoering van het kenteken bij parkeren niet verplicht is, onaangetast. Kentekenparkeren is en blijft daarmee dus vrijwillig: een eventuele parkeerboete bij niet-invoering van een kenteken dient in bezwaar en beroep te worden vernietigd, mits de parkeerder kan aantonen dat voor het parkeren betaald is.

Recht op anonimiteit in openbare ruimte

Privacy First voert deze zaak ter behoud en versterking van het recht op anonimiteit in de openbare ruimte. Dit recht staat de laatste jaren in toenemende mate onder druk en dreigt inmiddels illusoir te worden. Indien nodig zal Privacy First deze zaak daarom voortzetten tot aan het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg.

Lees HIER de hele uitspraak van het Hof Amsterdam d.d. 5 februari jl. in geanonimiseerde pdf (op 8 februari jl. door Privacy First ontvangen).

Update 3 maart 2019: de uitspraak van het Hof is inmiddels ook gepubliceerd op rechtspraak.nl. Privacy First beraadt zich nog op mogelijke vervolgstappen.

Update 2 mei 2019: vandaag heeft de voorzitter van Privacy First beroep in cassatie ingesteld bij de Hoge Raad.

Update 22 september 2019: vandaag besteedden het NOS Journaal en Nieuwsuur uitgebreid aandacht aan het toenemende gebruik (en misbruik) van scanauto's, zie https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2302813-opsporingsdiensten-ontdekken-nieuw-wapen-de-scanauto.html.

Update 10 april 2020: vandaag heeft de Hoge Raad uitspraak gedaan. De Hoge Raad oordeelt dat kentekenparkeren een systematische inbreuk vormt op het recht op privacy. Volgens de Hoge Raad wordt dit echter gerechtvaardigd doordat sprake zou zijn van een wettelijke basis, namelijk een lokale parkeerverordening van de gemeente Amsterdam. Die wettelijke basis bevat echter geen enkele privacywaarborg zoals vereist door het Europese Mensenrechtenverdrag (art. 8 EVRM). Privacy First verwacht deze zaak daarom alsnog te zullen winnen bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg.

Hoge Raad zwijgt over recht op anonieme, contante betaling

In de uitspraak vandaag weigert de Hoge Raad grotendeels om de zaak inhoudelijk te behandelen. De Hoge Raad draait op diverse punten om de hete brij heen. Allereerst wil de Hoge Raad geen uitspraak doen over het eerste fundamentele aspect dat in deze zaak centraal stond: het recht op anonieme of contante betaling bij parkeren. Dit recht vloeit o.a. voort uit het recht op privacy in de zin van anonimiteit in de openbare ruimte. De Hoge Raad beargumenteert niet waarom het hierover geen uitspraak wil doen en verwijst slechts naar art. 81 van de Wet op de rechterlijke organisatie: verondersteld gebrek aan belang voor de rechtseenheid of de rechtsontwikkeling. Dit oordeel is onbegrijpelijk, aangezien dit nu juist een uiterst actuele kwestie betreft waarover veel rechtsonzekerheid bestaat.

Hoge Raad acht kentekenparkeren systematische inbreuk op privacy, maar weigert inhoudelijke toetsing

In lijn met het betoog van Privacy First oordeelt de Hoge Raad dat kentekenparkeren een systematische inbreuk vormt op het recht op privacy. Onder art. 10 Grondwet en art. 8 EVRM vereist dit een wettelijke basis. Volgens de Hoge Raad is een lokale parkeerverordening zonder wettelijke privacywaarborgen daartoe voldoende. Het gebrek aan wettelijke privacywaarborgen bij kentekenparkeren wordt door de Hoge Raad echter geheel niet getoetst. Ook op dit fundamentele aspect draait de Hoge Raad dus om de hete brij heen. Privacy First acht dit oordeel in strijd met het Europese privacyrecht en verwacht dit met succes te zullen aanvechten bij het Hof in Straatsburg.

Hoge Raad laat misbruik van scanauto’s onbenoemd

Een ander fundamenteel aspect waarover de Hoge Raad zich niet wil uitlaten betreft het misbruiken van scanauto’s bij kentekenparkeren voor andere doelen, waaronder de opsporing van verwarde personen, zwerfvuil en monumentenzorg. Dergelijke function creep (doelverschuiving) is in strijd met het recht op privacy en juist nu hoogst actueel, getuige bijvoorbeeld de berichtgeving vandaag over de nieuwe inzet van camera-auto’s in de Coronacrisis. Privacy First betreurt het dat de Hoge Raad over dergelijke buitenwettelijke inzet van scanauto’s liever zwijgt dan rechtspreekt.

Lees HIER de volledige uitspraak van de Hoge Raad op rechtspraak.nl.

Gepubliceerd in Kentekenparkeren
woensdag, 02 januari 2019 14:57

Nieuwjaarscolumn Privacy First

Stand van zaken 

Een Nieuwjaarscolumn schrijven over de stand van zaken met betrekking tot privacy en de bescherming van een ieders persoonlijke levenssfeer valt me dit jaar zwaar. Op enkele lichtpuntjes na is de privacy in Nederland en de rest van de wereld in zeer zwaar weer terecht gekomen. Na de onthullingen van Snowden in 2013 leek de wereld wakker te worden geschud inzake het gebruik en misbruik door geheime diensten van ieders bewegingen op internet en online in het algemeen. Ook het toenemend aantal datalekken, hacks bij overheden en bedrijven zouden tot inkeer leiden dat grootschalige en centrale opslag van data niet de oplossing is. De Arabische lente in 2015 zou een grootschalige verandering brengen door het vrije gebruik van (social) media welke nog niet eerder vertoond was.

De Europese Unie stemde met succes tegen uitwisseling van data en reisbewegingen, bereidde de huidige AVG-wetgeving voor en leek onder aanvoering van het privacy-alerte Duitsland het lichtende alternatief voor de wereld te kunnen worden. Helaas liep het anders. Onder Obama werd Snowden weggezet als verrader, klokkenluiders moesten voortaan harder worden aangepakt, Julian Assange moest onderduiken en het vermoorden van verdachten zonder vorm van proces met drone-aanvallen werd op grote schaal ingevoerd. Buitengerechtelijke executies met collateral damage... terwijl de discussie over waterboarding ging... Dergelijke side-way discussies zijn inmiddels gemeengoed in de politiek alsmede het framen en blamen (vaak op de persoon in plaats van de inhoud) van de gepolariseerde tegenstanders in het debat.

Als wij vanuit Privacy First terugkijken op 2018 zien we een groot aantal gebieden waarin de privacy-afbraak duidelijk zichtbaar is:

Overheid & privacy

Dit jaar is het referendum inzake de Sleepwet gehouden en is vervolgens het referendum direct afgeschaft. In een tijd van ongekende technische mogelijkheden om referenda op velerlei wijze in te zetten in een shared democracy. Ongekend. Met het referendum is verder niets gedaan, de Sleepwet werd gewoon ingevoerd en een belangrijk rapport inzake het functioneren van de AIVD werd achtergehouden door de minister. Dat vindt men anno 2018 niet meer iets om zich druk over te maken en kan zonder consequenties gebeuren. Ook het recente Staatscommissierapport van Remkes zal wellicht in de welbekende la verdwijnen.

Angst voor behoud van positie en de politieke waan van de dag regeert in de incidentgedreven cultuur om geen fouten te maken bij de heren en dames “beroepspolitici”. Het woord zegt het al: eerst je baan of beroep en dan pas de vertegenwoordiging van de burger. Incidenten worden telkens uitvergroot om dwingende en verruimde wetgeving door te drukken. Zonder toetsing aan uitgangspunten zoals noodzaak & doelbinding, subsidiariteit en proportionaliteit. De overheid staat steeds verder van de burger, deze wordt niet vertrouwd maar wordt wel geacht volledig transparant te zijn voor diezelfde overheid. Een overheid die ook telkens weer zaken te verbergen blijkt te hebben voor de burger. Een overheid die vanuit de wetgeving verplicht is privacy te beschermen en zelfs te promoten, maar helaas zelf nog steeds de grootste privacyschender is.

Medische wereld & privacy

In deze hoek was het echt raak in 2018. Middels verschillende gecoördineerde media offensieven worden wij vanuit de EU en in de lidstaten bestookt met de voordelen van het afstaan van ons recht op lichamelijke integriteit en onze menselijkheid. Het delen van biometrische gegevens met de VS gaat onverminderd door. Verder was er de roep om verplichte DNA-databanken vanuit de politie, het verplicht vaccineren, het nut van smart medicijnen met chips en het verder uitfaseren van alternatieve geneeswijzen. Vervolgens de voorzichtige start met genetische tests van verzekeringsmaatschappijen, het steeds verder opheffen van het medisch geheim door zorgverzekeraars, de wet op orgaandonatie en de popularisering van het chippen van mensen (de cyborg als hoogste ideaal in de Silicon Valley propaganda), om maar een aantal zaken te noemen.

Wanneer wordt de burger verplicht gechipt? Alle (huis)dieren in de EU zijn u al voorgegaan. En dan nu weer het Elektronisch Patiëntendossier, eerst afgeschoten in de Eerste Kamer en via een omweg weer terug op de agenda bij de minister met ferme taal. Het wordt gewoon vanuit commerciële belangen door de strot geduwd bij de huisartsen en alternatieven zoals Whitebox worden niet serieus genomen. De invloed van Big Pharma middels lobby in overheidslichamen en zitting in overheidswerkgroepen is sterk voelbaar. In nauwe samenwerking met enkele ICT-bedrijven met hun ideaal van grote en gecentraliseerde netwerken en systemen. Hun kerstbonus en groei over de rug van onze vrijheid en welzijn.

Media & privacy

We kunnen “fakenews” natuurlijk niet overslaan. Belangrijk voor het hebben van privacy is dat je je eigen mening kunt vormen en dat je de mening van anderen respecteert en daarvan kunt leren. Tevens is een onafhankelijke pers aan linker- en rechterzijde van het spectrum essentieel in een democratische rechtsstaat. Deze heeft als taak de gekozen en ongekozen vertegenwoordigers uit de politiek en overheid te controleren op hun functioneren. De journalistiek en pers moet daarom tot in de haarvaten van de samenleving kunnen doordringen, met andere woorden van lokaal nieuws t/m landelijk en globaal nieuws.

Sinds het ontstaan van onze nieuwsgaring is op feiten gebaseerd nieuws al een lastige opgave. Persdienst, PR of propaganda is niet altijd gemakkelijk uit elkaar te houden. Ook in deze tijd van snelle technologische veranderingen met nieuwe mogelijkheden zullen deze weer tegen het licht van de principes van de journalistiek gehouden moeten worden. Daarin niets nieuws. Wat wel nieuw is, is dat de Europese Unie en onze eigen minister denken zich bezig te moeten houden met uitbestede censurering van nieuws via feitelijk bewezen onbetrouwbare, globale social media bedrijven.

Waar Facebook & Google zich in de rechtszaal moeten verantwoorden voor het verspreiden van Nepnieuws en censurering van accounts wordt de controle daarop aan hen uit handen gegeven door onze eigen overheid. De privacyschenders en nepnieuwsverspreiders als hoeders van onze privacy en journalistiek. De wereld op zijn kop. Deze minister en overheid ondergraven de rechtsstaat met deze uitbesteding en dedain voor de zelfdenkende burger. Tijd voor een structurele verandering van onze media vanuit nieuwe technologie zoals blockchain en een door de overheid op te zetten Mediabureau dat alle media subsidieert middels een bijdrage van de burger, op basis van hun bereik en leden. Alle media dus, ook de zogenaamde alternatieve media. In plaats van deze media weg te censureren.

Finance & privacy

Ook op financieel vlak is de uitholling van je privacy steeds meer een feit. Feit is dat de Belastingdienst al in detail het uitgavenpatroon kent van alle bedrijven en burgers. En nu via de nieuwe Sleepwet real-time deze informatie wettelijk gedekt kan doorspelen aan de diensten (de AIVD kijkt met u mee). Daarnaast wordt de introductie van een goedbedoeld initiatief als PSD2 volkomen ondoordacht en privacy-onvriendelijk ingevoerd; aan de basisvoorwaarden inzake het eigenaarschap van de bankdata (van de burger / rekeninghouder) wordt geen invulling gegeven. Simpele principes als selectieve deling van bankgegevens in type betalingspost of per periode zijn niet mogelijk. Ook worden betalingsgegevens van derden die geen toestemming geven meegezonden.

De campagne “cash = crimineel” gaat onverminderd door. Het recht op cash en anoniem betalen verdwijnt, ondanks waarschuwingen van nu ook DNB dat de rol van cash cruciaal is in onze samenleving. Onze opinie in brede zin is reeds eerder in ons publieksdebat over dit thema weergegeven. Een laatste ontwikkeling is verdergaande koppeling middels Big Data en profiling in de incasso- en overheidswereld. Het financieel afsluiten van burgers van het elektronisch geldsysteem als nieuwe vorm van boete in plaats van boetes betalen ligt steeds meer op de loer. In China wordt hier al volop mee geëxperimenteerd en ook binnen Europa gaan er stemmen op in deze richting, vanuit (vermeend) terrorisme. Het zal met andere woorden in de toekomst steeds lastiger worden je stem te verheffen en je te organiseren tegen machtsmisbruik van overheden en bedrijven: met 1 druk op de knop kun je niet meer pinnen, reizen of enige online handeling verrichten en ben je als elektronische paria verbannen uit de maatschappij.

Openbare ruimte & privacy

In 2018 is de privacy in de openbare ruimte steeds verder bergafwaarts gegaan. Waar Nederland te klein was 20 jaar geleden met de ID-plicht zijn alle overheden en gemeenten in Europa momenteel bezig met zogenaamde “smart” city concepten. Als je vervolgens vraagt wat de voordelen en het nut hiervan zijn anders dan dat de burger permanent in het vizier komt, wordt er vaag wat over verkeersproblematiek geroepen en dat de killer-applicaties pas zichtbaar worden als het netwerk van beacons er ligt. Er is met andere woorden geen enkel hard cijfer te geven inzake de noodzaak, subsidiariteit en proportionaliteit en al zeker niet afgezet tegen basale burgerrechten als privacy.

Om een greep te noemen:

  • ANPR wetgeving per 1 januari 2019 (alle vervoersbewegingen op de openbare weg 4 weken in een centrale politiedatabank)
  • Reis- en verblijfsdatabase van alle vervoersbewegingen van Europese burgers en kilometerheffing per 2023
  • Noodchips verplicht in elk voertuig met 2-weg communicatievoorbereiding (afluister- en volgapparatuur in de volksmond) per 1 januari 2019
  • Camera’s & 2-weg communicatie in de openbare ruimte, onder andere ingebouwd in straatlantaarns via invoering “Smart City”
  • Besluit tot extra camera’s in het openbaar vervoer per 2019
  • Invoering Smart City en invoering van unlimited “beacons” (klinkt zoveel beter dan elektronische concentratiekamp-palen)
  • Het koppelen van alle verkeerscentrales en meldkamers (ook beveiligingsbedrijven voor privé).

De burger wordt permanent gecontroleerd en in de gaten gehouden door onzichtbare en onbekende ogen.

Privédomein & privacy

Dat overheid en bedrijven graag een kijkje achter de voordeur willen nemen weten we al lang, maar de mate waarmee dit afgelopen jaar werd gepromoot is buiten elke proportie. Om te beginnen met de energiebedrijven, welke verplicht “slimme meters” door de strot van burgers duwen. Via een “afspraak voor het plaatsen van een slimme meter” waar je niet om gevraagd hebt is het vrijwel onmogelijk om uit de handen van de paarse krokodil te blijven. Na meerdere afzeggingen van mijn kant en telefoontjes naar Nuon bleven ze gewoon doorduwen. Ik heb er nog steeds geen en daar zal het ook bij blijven.

Dit jaar was wederom het jaar van Silicon Valley, waar enkele ongekozen dictatoriale bestuurders met de macht van landen, hun utopieën aan de burger willen wegzetten als trendy en modern. Zelfrijdende auto’s halen de autonomie en plezier van de burger weg (op miljoenen verkeersbewegingen per dag is het aantal ongelukken zeer klein) terwijl ieder kind al kan zien dat een mengvorm de enige optie is. Uitermate enge 1984 implementaties zijn de zogenaamde Smart Speakers van deze social media bedrijven. Ook de speelgoed wereld duikt met Smart Toys in deze enorme behoefte die we allemaal schijnen te hebben. Wat deze ontwikkeling gaat betekenen voor onze privacy laat zich raden. Manipulatie en afpersing middels zaken uit het privéleven zullen sterk toenemen, in combinatie met gemanipuleerde feiten en beelden.

Kinderen & privacy

Kinderen hebben de toekomst en bovenstaande zaken beloven niet veel goeds voor onze kinderen en jeugd. Schermverslaving neemt sterk toe en opgevoed in propaganda en nepnieuws zou er veel meer aandacht aan het vormen van een eigen mening en eigen verantwoordelijkheid gegeven moeten worden. In het onderwijs worden gedachteloos centrale leerlingvolgsystemen ingevoerd, informatie uitgewisseld met ouders en staat het digibord en Ipad tegenwoordig centraal. Het eerste wat kinderen dagelijks zien is een scherm met Google erop... Big Brother.

De online afhankelijkheid van social media en internet leidt tot impulsgedreven, “waan van de dag” kinderen, los van enig historisch besef of onderliggende verbanden. Ook op universiteiten wordt steeds eenzijdiger gedacht en worden niet lekker liggende meningen geëxcommuniceerd. Oorzaken van problemen worden niet bestudeerd, het boek niet gelezen, maar wel een mening erover. Schreeuwen vanuit de geldende zelfcensuur, anders lig je niet lekker in de eigen groep. Hetzelfde patroon zie je in de huidige politieke meningsvorming inzake diverse onderwerpen waar een op feiten gebaseerde discussie niet meer mogelijk is. En waar de mening van de burger als irrelevant wordt gezien. Essentieel voor de ontwikkeling van een gezonde democratie is goed onderwijs met name gericht op eigen meningsvorming en een kritische en zelfreflecterende geest in plaats van volgend robotdenken.

Enkele positieve zaken?

Het is erg lastig aan te geven waar nu de positieve ontwikkelingen op het vlak van privacy liggen. Feit is dat door de invoering van de AVG met bijbehorende potentiële boetes privacy meer in het vizier van bedrijven en burgers is gekomen dan de onthullingen van Snowden. Het gevaar van de AVG daarentegen is dat het privacy beperkt tot databescherming en administratieve rompslomp.

Een andere positieve ontwikkeling is dat we steeds meer initiatieven zien (weliswaar nog kleinschalig) waar bedrijven en overheden privacybescherming als zakelijke of PR-kans zien, getuige ook het aantal inschrijvingen voor de Nederlandse Privacy Awards 2019. Thema’s die hierin terugkomen zijn tools voor anonieme communicatie (mail, search, browser), mogelijke alternatieven voor sociale netwerken (berichtendiensten à la Whatsapp, Facebook, Instagram en Twitter) op basis van abonnementen en blockchain en “privacy by design” projecten bij grote organisaties en bedrijven.

Privacy First heeft enkele top advocaten pro deo aan zich gebonden die bereid zijn op te treden in onze rechtszaken. Wat we daarbij wel zien is dat de rechterlijke macht het lastig vindt om buiten de gebaande paden vooruitstrevende uitspraken te doen in de verschillende rechtszaken, zoals kentekenparkeren, trajectcontrole, ANPR, Sleepwet etc. Privacy First wordt al jaren zwaar ondergefinancierd en veel van onze sympathisanten vinden het onderwerp toch ook een beetje eng, waardoor men ons wel moreel steunt maar niet durft te doneren. Je loopt toch in de kijker als je je bezighoudt met zaken als privacy. Zo erg is het dus al, angst en zelfcensuur... twee slechte raadgevers! Hoog tijd voor een overheid die serieus met privacy aan de slag gaat.

Staatkundige vernieuwing moet urgent op de agenda

Privacy First is groot voorstander van staatkundige vernieuwing (zie onze eerdere Nieuwjaarscolumn in 2017 inzake “shared democracy”), uitgaande van de principes van de democratische rechtsstaat en de universele verklaring van de rechten van de mens van de VN. Onze democratie is pas 150 jaar oud en moet aangepast worden aan deze tijd en daarmee moet de inrichting van de EU en lidstaten structureel veranderen. Met daarin een centrale en actieve rol voor de burger. Overheden moeten technologische ontwikkelingen centraal stellen in uitvoering en beleid ter versterking van de democratie en daarmee een antwoord formuleren op de centralisatie van de daarmee gepaarde macht bij grote multinationals en overheidsdiensten.

Privacy First stelt dat het opzetten van een ministerie van Technologie na industrie en landbouw de hoogste prioriteit geniet om bij te blijven bij de razendsnelle ontwikkelingen en hier adequaat beleid op te kunnen voeren. Vanuit een onafhankelijke rol en toetsing aan het EVRM en de Grondwet in de lidstaten. Zonder slachtoffer te worden van de toenemende lobby in deze sector. Het wordt tijd voor een minister van ICT & Privacy, die alle ontwikkelingen integraal volgt en optreedt met voldoende bevoegdheden, in combinatie met een Constitutioneel Hof ter toetsing van de kernwaarden van onze democratische samenleving en Grondwet.

De burger moet gefaciliteerd worden in privacybescherming en privacyvriendelijke alternatieven voor de huidige diensten van de techbedrijven. Privacy First heeft al een aantal tips voor 2019 voor de gewone burger:

  • Let op zogenaamde “Smart” initiatieven op basis van Big data & Profiling; ver van weg blijven!
  • Let op Cash = crimineel campagne; blijf minimaal 50% van alle uitgaven anoniem en in cash betalen!
  • Let op je communicatie via onder andere Google, Apple, Facebook en Microsoft. Zoek of ontwikkel nieuwe platformen, gebaseerd op Quantum AI encryptie en gebruik alternatieve (TOR) netwerken en zoekmachines
  • Let op je medische gegevens en lichamelijke integriteit. Gebruik je recht om geen medische informatie te laten uitwisselen anders dan met Whitebox-achtige initiatieven
  • Let op je recht om anoniem te kunnen zijn thuis en in de openbare ruimte. Voer campagne tegen kilometerheffing, chips in je kentekenplaat, ANPR en kentekenparkeren
  • Let op je juridische rechten om zelf rechtszaken te voeren bijvoorbeeld tegen persoonlijke afvalpassen, camera’s etc
  • Let op “slimme” meters, speakers, speelgoed en andere “slimme” zaken in je huis welke aangesloten zijn op internet. Koop alleen “privacy by design” oplossingen met “privacy enhanced” technologie!

Zomaar wat tips. Nederland en Europa als Privacy gidsland in de wereld, met baanbrekende initiatieven en oplossingen voor huidige schijnbare tegenstellingen inzake privacy en veiligheid, dat is het streven van Privacy First. We zijn er echter nog ver vandaan en raken steeds meer uit koers. Mede omdat een integrale visie op onze maatschappij en democratie 3.0 ontbreekt. Dus dobberen we stuurloos verder, stapje voor stapje in de manipulatiemachine van grote bedrijven en eigenbelang bij overheden. We hebben nog vele gele hesjes nodig voordat er iets verandert. Privacy First wil graag bijdragen aan het vormen en uitdragen van een integrale, positieve toekomstvisie. Vanuit de principes van onze samenleving en de verhoging van onze vrijheid in gebondenheid. We zullen het samen moeten doen. Steun Privacy First actief met een gulle donatie voor je eigen vrijheid en die van je kinderen in 2019!

Op een open en vrije samenleving! Ik wens iedereen veel privacy in 2019 en verder!


Bas Filippini,
voorzitter Privacy First

Gepubliceerd in Columns
Pagina 1 van 5

Onze Partners

logo Voys Privacyfirst
logo greenhost
logo platfrm
logo AKBA
logo boekx
logo brandeis
 
banner ned 1024px1
logo demomedia
 
 
 
 
 
Pro Bono Connect logo 100
Control Privacy
Procis

Volg ons via Twitter

twitter icon

Volg onze RSS-feed

rss icon

Volg ons op LinkedIn

linked in icon

Volg ons op Facebook

facebook icon