donatieknop english

Privacy First voorzitter Bas Filippini begint deze maand een rechtszaak tegen trajectcontroles. Radio 1 (NPO) en Radio Veronica (WeekendRick) vroegen onze voorzitter om een toelichting. Beluister hieronder beide interviews:

Radio 1:


Radio Veronica:



Bronnen: http://www.radio1.nl/popup/terugluisteren-uren/2015-04-06/07:00 (vanaf 15m27s) & https://soundcloud.com/radioveronica/belletje-met-bas-filippini-over-zijn-rechtszaak-tegen-de-trajectcontroles-6-april-2015.

Gepubliceerd in Privacy First in de media
dinsdag, 07 april 2015 16:46

Van trajectcontrole naar total control?

Column door Bas Filippini,
voorzitter Privacy First 

Rechtszaak tegen trajectcontrole

Op 28 april as. dient mijn rechtszaak tegen trajectcontroles boven de Nederlandse snelwegen en wellicht in de toekomst alle openbare wegen en weggetjes in Nederland. Trajectcontrole is ooit ingevoerd onder een algemene bepaling in de Politiewet. De vereiste specifieke wetgeving met privacywaarborgen ontbreekt sindsdien nog steeds. Het volgen van alle automobilisten in de openbare ruimte over een langere periode zonder redelijke verdenking van een strafbaar feit is in de optiek van Privacy First een zware inbreuk op de privacy en disproportioneel. Reden waarom dit middel in Duitsland verboden is. Ik heb bewust te hard gereden omdat ik wil aantonen dat de overheid met mijn boete middels trajectcontrole, zonder specifieke wettelijke basis, gebruik heeft gemaakt van onwettig bewijs en dat ik en alle andere Nederlanders onze boete(s) om deze reden terug moeten krijgen.

De laatste jaren wordt de burger vanuit techniek geconfronteerd met steeds meer nieuwe maatregelen van de overheid om diezelfde burger te kunnen controleren. In breder verband wil ik daarom van de rechter weten hoe ver we mogen gaan in Nederland met de controle en spionage van burgers in de openbare ruimte. En, als dit plaatsvindt, onder welke voorwaarden, met welke waarborgen en met welke technologie? De overheid heeft immers tot taak de privacy van burgers te beschermen en hierop alléén inbreuk te maken als dit per doelomschrijving strikt gerechtvaardigd is.

Inmiddels zijn we aangekomen op een kantelpunt waarin technologie leidend is en alle burgers in plaats van potentiële (buitenlandse) spionnen onderwerp van spionage zijn geworden (zie de onthullingen van Edward Snowden). Inkomsten, efficiency en controle zijn daarbij leidend voor de overheid.

In het kort hieronder mijn argumenten tegen trajectcontroles op een rij:

Wettelijke basis ontbreekt

Navraag inzake trajectcontrole leert dat er geen specifieke wettelijke basis voor bestaat. Trajectcontroles zijn ingevoerd onder een algemene politiebepaling (art. 3 Politiewet). Hiermee gaat gepaard dat er geen privacywaarborgen zijn voor de uitvoering van trajectcontroles, tegen misbruik van gegevens, doelbinding etc. Duidelijk toezicht op de gegevens is niet geregeld en ook is het onduidelijk wie er allemaal toegang tot de gegevens heeft en wat ermee gebeurt. Het beheer is neergelegd bij private partijen, waaronder een Amerikaans bedrijf (CSC) dat onder de Patriot Act valt.

Omkering van het klassieke rechtsprincipe

Trajectcontrole is een systeem dat uitgaat van 100% controle, oftewel total control. Bij total control worden middels profiling potentiële verdachten uit de database gefilterd. Met andere woorden, iedereen is een verdachte en wordt gevolgd, ook niet-hardrijders, keurige belastingbetalers etc. Waarvan je verdacht wordt, wordt niet meegedeeld. In een fatsoenlijke rechtsstaat word je echter pas gecontroleerd en gevolgd als je met rede verdacht bent van een strafbaar feit.

Overheid heeft taak privacy te beschermen

Het wordt door de huidige overheidsdienaren volkomen vergeten, maar de overheid staat ten dienste van de burger en niet andersom. Miljoenenverspillende technische speeltjes en experimenten van ICT-bedrijven zijn nog geen reden om deze taak te verzaken en de privacy van de burger niet serieus te nemen noch te beschermen. De overheid is inmiddels de grootste privacyschender en belangrijk hierin is dat de burger geen keuze meer heeft. Privacyschendende systemen en regelgeving worden opgedrongen aan de burger, die middels belastingen voor zijn/haar eigen controle betaalt. Bij commerciële bedrijven is er tenminste nog enige mate van keuzevrijheid, al zal de overheid hierin strak moeten regisseren en optreden waar nodig (zie Google, Facebook etc). Trajectcontrole is naar mijn mening een disproportionele maatregel naar de burger die geen overtreding begaat. Er zijn voldoende privacyvriendelijke alternatieven om op snelheidsovertredingen te controleren.

Trajectcontroles als onderdeel van total control

Trajectcontroles staan niet op zichzelf en zijn inmiddels onderdeel van een enorm controle-apparaat dat zijn weerga niet kent, denk aan ANPR (automatische nummerplaatherkenning), @MIGO BORAS (vriend van wie?) grenscontrole, elektronische slotgrachten rond steden, kentekenparkeren, OV-chipkaarten, reisdatabases, etc. Er wordt als het ware een elektronische gevangenis zonder weerga opgetuigd, waarbij wettelijke waarborgen ontbreken en kentekens en OV-chipkaarten fungeren als elektronische enkelbanden.

Dit staatsapparaat geeft het doorgeslagen controle- een efficiencydenken binnen de overheid weer, waarin de burger geen rol speelt en gewantrouwd wordt. Zoals de waard is... De controlewaanzin in de openbare ruimte gaat steeds verder en zal eindigen achter de voordeur van die verschrikkelijke en lastige burgers, middels slimme energiemeters en 2-weg elektronische apparatuur, sympathiek "The Internet of Things" genoemd. In werkelijkheid een paard van Troje en een democratisch monster, zeker in combinatie met een ander nieuw speeltje binnen de overheid, "Big Data".

Inmiddels heeft de overheid het Orwelliaans genoemde "Servicehuis Parkeer- en Verblijfsrechten" opgericht (dit is geen grap) waarin alle kentekens van alle parkeerders en in de toekomst alle reis- en verblijfsgegevens kunnen worden opgeslagen. De overheid die gaat bepalen wat mijn reis- en verblijfsrechten zijn, met invoering van kilometerheffing via een sluwe omweg? Of op basis van je type auto,  je rechtsverleden etc? Een verdere stap in centralisering van de total control organisatie ten behoeve van de eindejaarscijfers van enkele grote ICT-leveranciers, dat mag duidelijk zijn. Hoe meer centralisatie, hoe groter en ingewikkelder de projecten, hoe meer verspilling, onduidelijkheid en hoe hoger de winsten. Als het vervolgens niet toegestaan is in Nederland, dan tuigen we gewoon een werkgroep op die in Brussel hiervoor gaat lobbyen. Mooi voorbeeld is de gedwongen chip in de auto voor zogenaamde "bots-analyse" (eCall), nadat alle andere redenen geen hout sneden. Na de verplichtstelling via de EU om alle huis-, tuin- en keukendieren in Europa verplicht te chippen (enorme omzet voor twee chipleveranciers) is nu de auto aan de beurt met het kenteken als chip aan je oor, een echte "melkkoe" dus.

Function creep, oftewel het oprekken van grenzen (van fatsoen)

De burger en maatschappij worden continu weer verrast met nieuwe feiten en toepassingen van eerder voor andere doelen ingestelde controlemaatregelen. Waren de camera's er in eerste instantie voor veilig rijden, inmiddels is trajectcontrole een ordinaire boetemachine waaruit niet te ontsnappen valt en worden alle ANPR-gegevens realtime door de Politie gedeeld met de Belastingdienst. Liefst via geheime convenanten en werkgroepen, denk aan de werkgroep uitwisseling gegevens naar de politie waarbij de directeur van Translink (OV chipkaart) gezellig aanschuift. Ja, die chipkaart waarvan vervoersgegevens absoluut niet voor andere doelen gebruikt zouden worden. Het is kortom niet duidelijk wie er van welke gegevens gebruik maakt en wat er verder mee gebeurt. Gaan reis- en verblijfsgegevens inmiddels ook naar Sociale Zaken en andere ministeries, naar "de NSA kijkt met u mee" uitwisselingsprogramma's, etc? Voor wie waren we er ook alweer? Voor onszelf of die lastige burger? Waar blijft de menselijke maat in de doorgekoppelde en door centrale meldkamers overgenomen Nationale Politie zonder regionale kantoren? Waar is die buurtagent die zelfstandige beslissingen kan nemen op basis van de lokale en bekende omgeving en daarmee ook een grote preventieve werking heeft?

Vorming van een excuusmaatschappij: heb jij wel een geldig excuus of alibi?

Door de continue controle en profiling voelen burgers zich (on)gemerkt steeds meer bespied. Dit kan leiden tot zelfcensuur en een beperking van de vrije meningsuiting en dus de pluriformiteit van een gezonde democratische samenleving en rechtsstaat. Het is straks nodig om altijd een excuus te hebben. De continue profiling dwingt met andere woorden de burger in een positie om uit te moeten gaan leggen aan de overheid (Belastingdienst, Politie & Justitie, Sociale Zaken) waarom hij/zij ergens is geweest, hoe vaak en wat de reden daarvan ook weer was. De burger als continue verdachte en wee diegene die "afwijkend" gedrag vertoont ten opzichte van het "normaal" gedrag. Inmiddels gaat het die kant al op voor Nederlanders met een vinkje achter hun naam, kinddossier of geloofsovertuiging. Tevens worden automobilisten al steeds meer lastiggevallen over waar ze op welk tijdstip rijden en parkeren en of ze bereid zijn (nu nog vrijwillig) om van reisgedrag te veranderen. Privacy First krijgt hier steeds meer klachten over.

De overheid en enkele grote commerciële privacyschenders houden zelf niet van controle en wisselen uw en mijn gegevens inmiddels (via geheime convenanten) op grote schaal uit met de Belastingdienst, Politie en Justitie. Wordt er vervolgens een rechtzaak gewonnen door Privacy First en anderen, dan voelt diezelfde overheid zich niet geroepen iets met de uitspraak te doen. In Amsterdam start de meldtekst op parkeerautomaten nog steeds met de tekst dat het invoeren van het kenteken sinds 1 juli 2013 verplicht is en ook het opheffen van de Wet bewaarplicht telecomgegevens is geen reden voor de overheid om hier voortaan vanaf te zien. Er wordt duidelijk met twee maten gemeten.

Nederland Privacy Gidsland

Trajectcontrole is onderdeel van een veel grotere controlewaanzin van de overheid over niet met rede verdachte burgers, ontbeert een wettelijk kader en is daarmee onwettig en hoort maar op twee plaatsen thuis: in de prullenbak of in een dictatuur waar dit soort praktijken normaal zijn.

Privacy First staat voor het inzetten van slimme technologie om uitvoering te geven aan een juist beleid binnen wettelijke kaders door de overheid. In het geval van trajectcontrole door alleen overtreders te registreren en een goed wettelijk en uitvoeringskader in te stellen. Met een duidelijke eigen verantwoordelijkheid hierin en waarborgen van en voor de burger inzake het gebruik van zijn/haar gegevens. Privacy First staat voor een  "privacy by design" aanpak met inzet van "privacy enhanced technology" en "privacy impact analyses" om tot een goed beleid en uitvoering te komen. Met daarin de beste technologie, zodat Nederland hierin vooroploopt en internationaal Privacy Gidsland kan worden met een nieuw exportproduct. Dan kunnen de ICT-bedrijven gewoon blijven doorgroeien, maar dan wel met een privacyvriendelijk alternatief. Als lichtend voorbeeld voor de wereld!

Gepubliceerd in Columns

In een baanbrekend vonnis heeft de rechtbank Den Haag vandaag de Wet Bewaarplicht Telecommunicatie buiten werking gesteld. De rechter deed dit op vordering van Stichting Privacy First en een zestal andere organisaties. Hiermee komt een einde aan een jarenlange, massale privacyschending: het bewaren van ieders telecommunicatiedata voor opsporing en vervolging. Iedere Nederlander werd hierdoor een potentiële verdachte. De rechter zet hier nu een streep doorheen.

Brede maatschappelijke coalitie

Onder de Wet Bewaarplicht Telecommunicatie werden sinds 2009 de communicatiegegevens (telefonie- en internetverkeer) van iedereen in Nederland respectievelijk 12 maanden en 6 maanden opgeslagen voor de opsporing en vervolging van strafbare feiten. In kort geding eiste een brede coalitie van organisaties en ondernemingen dat deze wet buiten werking zou worden gesteld wegens strijd met het recht op privacy. De eisers waren Stichting Privacy First, de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten (NVSA), de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ), het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM), internetprovider BIT en telecomaanbieders VOYS en SpeakUp. De procedure werd gevoerd door Boekx Advocaten in Amsterdam.

Koppige minister

Volgens de eisende partijen was de Nederlandse bewaarplicht van telecommunicatie (dataretentie) in strijd met fundamentele grondrechten die privéleven, communicatie en persoonsgegevens beschermen. Dat was vorig jaar ook het oordeel van het Europese Hof van Justitie, gevolgd door de Nederlandse Raad van State, het College Bescherming Persoonsgegevens en de Eerste Kamer. Voormalig minister Opstelten van Justitie weigerde niettemin de Wet Bewaarplicht Telecommunicatie buiten werking te stellen. De wet zou door de minister gehandhaafd worden totdat een wetswijziging in werking getreden was, en dat kon nog jaren duren. De rechter heeft hier nu korte metten mee gemaakt door de wet per direct buiten werking te stellen.

Bewaarplicht onrechtmatig

Op 8 april 2014 verklaarde het Europese Hof van Justitie de Europese Dataretentierichtlijn in zijn geheel en met terugwerkende kracht ongeldig. De Nederlandse Wet Bewaarplicht Telecommunicatie was vrijwel identiek aan deze ongeldige richtlijn. Volgens het Europese Hof is het lange tijd vastleggen van communicatiegegevens van iedereen, zonder concrete verdenking, in strijd met het fundamentele recht op privacy. Het onbeperkt en ongericht verzamelen van ieders communicatiegegevens in het kader van zogenaamde 'mass surveillance' is volgens het Hof niet toegestaan.

Belangrijk precedent

Privacy First zet zich in voor het behoud en de versterking van ieders recht op privacy, zonodig middels het voeren van rechtszaken tegen de Staat. De zaak tegen de Nederlandse Bewaarplicht Telecommunicatie leende zich hier bij uitstek voor, aldus Vincent Böhre van Privacy First: "Door deze mass surveillance werden de privacyrechten van Nederlandse burgers massaal geschonden. Het was onacceptabel dat minister Opstelten hieraan bleef vasthouden nadat de hoogste Europese rechter al in april 2014 duidelijk had gezegd dat deze privacyschending niet was toegestaan. Privacy First strijdt voor een samenleving waarin onschuldige burgers niet het gevoel hoeven te hebben dat ze constant in de gaten worden gehouden. Het vonnis van de Haagse rechtbank vormt een belangrijke stap in die richting."

Privacy First verwacht dat Nederlandse telecomproviders het vonnis zullen naleven en zullen stoppen met het bewaren van ieders communicatiedata voor opsporingsdoeleinden. Mocht de Staat besluiten om tegen het vonnis in hoger beroep te gaan, dan ziet Privacy First het oordeel van het Hof Den Haag met vertrouwen tegemoet.

Het gehele vonnis is te vinden op http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBDHA:2015:2498.

Gepubliceerd in Rechtszaken
woensdag, 10 december 2014 09:30

DRINGENDE OPROEP OM DONATIES

 In mei 2010 begon Stichting Privacy First samen met 21 mede-eisers (burgers) een grootschalige rechtszaak tegen de centrale opslag van vingerafdrukken onder de nieuwe Paspoortwet. Deze vingerafdrukken zouden onder meer worden gebruikt voor opsporing en vervolging. Iedere Nederlander werd hierdoor een potentiële verdachte. In februari 2011 verklaarde de rechtbank Den Haag onze zaak echter – volkomen onterecht – niet-ontvankelijk en kwam daardoor niet aan een inhoudelijk oordeel over de Paspoortwet toe. Privacy First kondigde meteen hoger beroep aan. Mede onder druk hiervan gingen vervolgens zowel de Tweede Kamer als het kabinet overstag en werd de opslag van vingerafdrukken in de zomer van 2011 grotendeels stopgezet. Intussen liep het hoger beroep in ons Paspoortproces echter gewoon door; de opslag van vingerafdrukken zou in de toekomst immers alsnog kunnen worden voortgezet. Slechts een principiële rechterlijke uitspraak zou dit kunnen tegenhouden. Ons hoger beroep had succes: begin 2014 oordeelde het Gerechtshof Den Haag dat Privacy First alsnog ontvankelijk was en dat centrale opslag van vingerafdrukken onrechtmatig was wegens schending van het recht op privacy. Dit oordeel is tevens van belang voor alle andere Nederlandse stichtingen en verenigingen die in het algemeen belang willen kunnen procederen tegen onrechtmatige wetgeving. De zwaarbevochten overwinning in ons Paspoortproces heeft Privacy First de laatste jaren echter enorm veel geld gekost: minstens EUR 80.000 aan advocaatkosten, geheel betaald uit donaties aan Privacy First. Dit drukt al jarenlang verschrikkelijk zwaar op de beperkte middelen die een kleine stichting als Privacy First tot haar beschikking heeft. Tegen onze verwachting in (de opslag van vingerafdrukken was immers reeds stopgezet) stelde de Staat in mei 2014 bovendien cassatie tegen de uitspraak van het Gerechtshof in bij de Hoge Raad. De Staat wil dat Privacy First alsnog niet-ontvankelijk wordt verklaard en verzoekt de Hoge Raad tevens om de centrale opslag van vingerafdrukken alsnog rechtmatig te verklaren. Dit mag niet gebeuren.

Van alle mensenrechten staat het recht op privacy in Nederland de laatste jaren het meest onder druk. Eén van de grofste Nederlandse privacyschendingen sinds de Tweede Wereldoorlog was de massale opslag van ieders vingerafdrukken onder de nieuwe Paspoortwet. Begin dit jaar gaf het Gerechtshof Den Haag Privacy First hierin gelijk. Dit oordeel dient bij de Hoge Raad overeind te blijven. Daartoe heeft Privacy First dit jaar een cassatie-advocatenkantoor ingeschakeld aan wie deze taak bij uitstek kan worden toevertrouwd: Alt Kam Boer Advocaten in Den Haag. Ter financiering van de gehele cassatieprocedure komt Privacy First momenteel echter nog EUR 10.000 tekort. Vandaag, op de dag dat de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens exact 66 jaar bestaat, doet Privacy First dan ook een dringend beroep op uw financiële steun. Stort uw financiële bijdrage op IBAN: NL95ABNA0495527521 t.n.v. Stichting Privacy First te Amsterdam o.v.v. "Paspoortproces" of maak uw donatie rechtstreeks over via onze donatiemodule. Door de Belastingdienst is Privacy First erkend als Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI). Uw donaties aan Privacy First zijn daarom belastingaftrekbaar.

Privacy First dankt u bij voorbaat voor uw support! Samen kunnen wij deze zaak winnen!!

Meer informatie:
- uitspraak Gerechtshof Den Haag 18 februari 2014
- procesdossier

Update 25 februari 2015: ter financiering van ons verweer in cassatie komt Privacy First nog steeds EUR 5.000 tekort. Privacy First doet hierbij dan ook nogmaals een dringend beroep op uw financiële steun!

Update 28 mei 2015:
in een onbegrijpelijke uitspraak heeft de Hoge Raad Privacy First en alle mede-eisers - tegen alle verwachtingen in - alsnog weer niet-ontvankelijk verklaard. Lees HIER de hele uitspraak en HIER ons commentaar. Tevens veroordeelt de Hoge Raad Privacy First tot betaling van EUR 5.088 aan proceskosten. Hierbij doet Privacy First dan ook andermaal een dringend beroep op uw financiële steun. Bij voorbaat dank voor uw hulp!

Gepubliceerd in Rechtszaken
zaterdag, 06 december 2014 11:55

Kort geding tegen Bewaarplicht Telecommunicatie

Een brede coalitie van organisaties en ondernemingen start een kort geding tegen de Staat. Onder meer Stichting Privacy First, internetprovider BIT, de Nederlandse Vereniging van Journalisten en de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten eisen dat de Wet Bewaarplicht Telecommunicatie wordt afgeschaft. De wet is in strijd met fundamentele grondrechten die privéleven, communicatie en persoonsgegevens beschermen, zo oordeelden zowel de Raad van State als het Europees Hof van Justitie eerder. De Nederlandse regering weigert niettemin de Wet Bewaarplicht Telecommunicatie buiten werking te stellen.

Op 8 april 2014 heeft het Europees Hof van Justitie de Europese Dataretentierichtlijn 2006/24/EG in zijn geheel en met terugwerkende kracht ongeldig verklaard. Volgens het Hof is het lange tijd vastleggen van communicatiegegevens van iedereen, zonder concrete verdenking, in strijd met het fundamentele recht op privacy. Er moeten volgens het Hof objectieve criteria worden toegepast om de noodzaak van verzamelen en opslaan vast te stellen, en er moet voorafgaande controle zijn door een onafhankelijke instantie of rechter. Het onbeperkt ongericht verzamelen van metadata (verkeersgegevens) in het kader van zogenaamde 'mass surveillance' is volgens het Hof niet toegestaan.

In Nederland is regelgeving op dit gebied vastgelegd in de Wet Bewaarplicht Telecommunicatie, die grotendeels overeenkomt met de Dataretentierichtlijn. De wet houdt in dat telecombedrijven en internetproviders diverse gegevens over internet- en telefoniegebruik zes tot twaalf maanden moeten bewaren zodat Justitie die kan gebruiken voor opsporing en vervolging. De Raad van State oordeelde onlangs dat de wet in strijd is met de grondrechten die privéleven, communicatie en persoonsgegevens beschermen. De Nederlandse regering legt het advies van de Raad van State echter naast zich neer en weigert de wet buiten werking te stellen. Naleving van de wet zal worden gehandhaafd.

Vincent Böhre van Privacy First: "Door deze mass surveillance worden de privacyrechten van burgers massaal geschonden. Het is onacceptabel dat de Nederlandse regering hier aan vast blijft houden nadat de hoogste Europese rechter al in april duidelijk heeft gezegd dat deze privacyschending niet is toegestaan."

Thomas Bruning, secretaris van de Nederlandse Vereniging van Journalisten: "Telecombedrijven en internetproviders zijn nu verplicht een grote hoeveelheid gegevens over de communicatie van alle burgers te bewaren. Ook van journalisten. En ze moeten die gegevens op verzoek aan de overheid verstrekken. Er is geen enkele waarborg voor bronbescherming."

"De Nederlandse regelgeving is in strijd is met de geldende Europese fundamentele grondrechten", zo stelt Fulco Blokhuis, partner bij Boekx Advocaten, die inmiddels een dagvaarding heeft opgesteld. "Dat is even verontrustend als onwenselijk. Het handhaven van deze wet is onrechtmatig, zowel richting burgers als richting bedrijven die verkeersgegevens onder zich hebben en moeten houden."

Alex Bik van internetprovider BIT: "Bij de invoering van de wet verschool de Nederlandse regering zich achter het argument dat dat nu eenmaal moest van Europa, maar nu de Europese regeling met terugwerkende kracht is afgeschaft geldt dat argument plotseling niet meer. Dat klopt niet."

Otto Volgenant van Boekx Advocaten: "Nu minister Opstelten van Veiligheid en Justitie de Nederlandse wet voor de bewaarplicht van telecomgegevens niet wil afschaffen, gaan we de rechter verzoeken de wet buiten werking te stellen, dan wel te verbieden dat deze wet nog wordt toegepast. We zullen zeer binnenkort een kort geding aanhangig maken."

Update 12 januari 2015: het kort geding tegen de Staat over de bewaarplicht van telecomgegevens zal plaatsvinden in een openbare rechtszitting op woensdag 18 februari 2015 om 11.00 uur bij de Rechtbank Den Haag. Inmiddels heeft ook het gerenommeerde Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM) zich bij de coalitie van eisende organisaties aangesloten. Klik pdfHIER voor de dagvaarding (pdf), klik HIER voor het persbericht van Boekx Advocaten en HIER voor het bericht dat vanochtend bij de Telegraaf verscheen.

Update 30 januari 2015: gisteren vond in de Tweede Kamer een hoorzitting ("rondetafelgesprek") plaats over de bewaarplicht van telecomgegevens. Klik pdfHIER voor het schema van de hoorzitting (pdf) en pdfHIER voor de voorafgaande gespreksnotitie van Privacy First aan de Tweede Kamer (pdf). Tijdens de hoorzitting kwamen voornamelijk het gebrek aan noodzakelijkheid en proportionaliteit van de huidige bewaarplicht aan bod. Andere aspecten die door Privacy First werden ingebracht hadden betrekking op het maatschappelijke chilling effect en mogelijke function creep (doelverschuiving) van de bewaarplicht.

Update 13 februari 2015: vandaag diende de landsadvocaat namens de Staat een Conclusie van Antwoord tegen de dagvaarding in; klik pdfHIER (pdf, 9 MB). De ontvankelijkheid van de eisende organisaties zal niet door de Staat worden aangevochten, zo heeft de landsadvocaat telefonisch aan onze advocaten meegedeeld. Het geding zal zich daardoor meteen op de inhoud i.p.v. de procedurele vereisten van de zaak kunnen toespitsen. Dit is een baanbrekende ontwikkeling: in vergelijkbare rechtszaken werd de ontvankelijkheid van eisende partijen vrijwel altijd aangevochten door de Staat. Een cruciale rechtszaak over dergelijke ontvankelijkheid (Paspoortproces tegen de opslag van vingerafdrukken) wordt momenteel door Privacy First tegen de Staat gevoerd bij de Hoge Raad. Privacy First beschouwt de erkenning van ontvankelijkheid door de landsadvocaat in het kort geding over de telecom-bewaarplicht als sterke ondersteuning voor deze en toekomstige rechtszaken rond het recht op privacy. In een tijd waarin de toegang tot de rechter voor individuele burgers in toenemende mate onder financiële druk staat, vormt de ontvankelijkheid van maatschappelijke organisaties als Privacy First bovendien een belangrijke waarborg voor een functionerende democratische rechtsstaat.

Update 18 februari 2015: voor een volle zaal (veel ambtenaren, burgers, studenten en journalisten) kruisten Privacy First c.s. en de Staat vandaag de juridische degens; klik pdfHIER voor het pleidooi van onze advocaten (pdf) en pdfHIER voor de pleitnota van de landsadvocaat (pdf). De rechter luisterde aandachtig en stelde geen vragen. De datum van het vonnis is vooralsnog bepaald op woensdag 11 maart 2015.

Update 11 maart 2015:
in een baanbrekend vonnis heeft de rechter vandaag de Wet Bewaarplicht Telecommunicatie buiten werking gesteld! Lees HIER ons nieuwsbericht.

Gepubliceerd in Rechtszaken

Op dinsdagochtend 11 november as. vindt bij de rechtbank Amsterdam een unieke rechtszitting plaats: de zaak van Privacy First voorzitter Bas Filippini tegen kentekenparkeren in Amsterdam.

De rechtszaak draait in de kern om twee aspecten bij kentekenparkeren die Stichting Privacy First onrechtmatig acht: 1) verplichte registratie van kentekens en 2) gebrek aan anonieme betalingsmogelijkheden. Beide aspecten zijn in strijd met het recht op privacy wegens gebrek aan noodzaak en proportionaliteit. Bovendien ontbreekt een privacyvriendelijk alternatief.

Aanleiding voor de zaak is een parkeerboete die Filippini ontving wegens het niet invoeren van zijn kenteken in een parkeerautomaat. Dit omdat verplichte invoering van kentekens bij parkeren in strijd is met het recht op privacy. Iedere vrije burger heeft immers het recht op privacy in de zin van anonimiteit in de openbare ruimte, ook als men ergens de auto parkeert. Dit recht wordt beschermd door artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.

In steeds meer Nederlandse gemeenten wordt kentekenparkeren ingevoerd. De uitkomst van deze zaak zal dus invloed hebben op het parkeerbeleid van alle Nederlandse gemeenten.

Klik HIERpdf voor ons beroepschrift zoals wij dat eerder dit jaar indienden bij de rechtbank Amsterdam (inclusief ons eerdere bezwaarschrift en de daaropvolgende reactie van parkeerbeheerder Cition, pdf). Klik HIERpdf voor het latere verweerschrift van de gemeente Amsterdam (pdf).

Privacy First wordt in deze zaak vertegenwoordigd door mr. Benito Boer van Alt Kam Boer Advocaten in Den Haag. Dit advocatenkantoor verzorgt tevens de cassatiefase in ons civiele Paspoortproces bij de Hoge Raad.

De rechtszaak van onze voorzitter tegen de gemeente Amsterdam is openbaar: u bent van harte welkom. Adres: rechtbank Amsterdam, Parnassusweg 220. Datum & tijdstip: dinsdag 11 november 2014, 9.00u. Zaaknr: AMS 14/1512 Parkbl.  Wij hopen op uw komst!

Update 12 november 2014: gisteren vond eindelijk de langverwachte rechtszitting plaats. Namens de voorzitter van Privacy First voerde onze advocaat Benito Boer het woord; klik HIERpdf voor zijn pleidooi (pdf). De gemeente Amsterdam werd tijdens de zitting vertegenwoordigd door de gemeentelijke belastinginspecteur Bas Brekveld. Tijdens de zitting kwamen tal van principiële aspecten rond de zaak aan bod, waaronder de opslagtermijnen en mogelijke toegang door derden, anonieme betalingsmogelijkheden en privacyvriendelijke alternatieven. De zaak kreeg veel aandacht in de media, waaronder de Telegraaf en Radio 1. RTL Nieuws was tijdens de zitting met een cameraploeg aanwezig; klik HIER voor het item gisteravond in het RTL Journaal en HIER voor overige publicaties en interviews. Het vonnis van de rechtbank staat vooralsnog gepland voor 23 december as. Privacy First hoopt op een positieve uitspraak!

Reportage RTL Nieuws, 11 november 2014 © RTL

© RTL

Update 18 december 2014: het vonnis van de rechtbank Amsterdam is vandaag 6 weken uitgesteld.

Update 30 januari 2015: eerder dan verwacht heeft de rechtbank vandaag uitspraak gedaan en onze voorzitter in het gelijk gesteld! Bij parkeren hoeft geen kenteken te worden ingevoerd als kan worden aangetoond dat voor de parkeerplek betaald is. Het Parool en de Telegraaf hadden de primeur. Klik HIER voor ons nieuwsbericht en HIER voor het hele vonnis.

Gepubliceerd in Rechtszaken

Het Advocatenblad verzocht Privacy First om een toelichting bij onze tweet n.a.v. een nieuwsbericht:

"Het Advocatenblad.nl kopte: 'GroenLinks: inperken legaliteitsbeginsel "slecht idee"'. Typisch Opstelten! Wij hadden niet anders verwacht van een minister die al jaren bewijst het met de principes van onze rechtsstaat niet al te nauw te nemen, getuige bijvoorbeeld zijn voorstellen om heel autorijdend Nederland vier weken in een politiedatabank op te slaan (ANPR), ieders computer te kunnen hacken, ongebreideld cameratoezicht in te voeren en iedere politieagent een Taser-wapen te geven. Zijn voorstel om nu ook maar meteen het hele legaliteitsbeginsel op de schop te nemen, past keurig in dat rijtje.
Vincent Böhre (director of operations, Privacy First, Amsterdam)"

Bron: Advocatenblad nr. 8, augustus 2014, rubriek Interactie, p. 3.

Gepubliceerd in Privacy First in de media

"De macht van de Belastingdienst dreigt fors te worden ingeperkt door een uitspraak van de rechtbank Den Bosch. Volgens de rechter schendt de Belastingdienst de privacy als ze klakkeloos grote hoeveelheden gegevens opeist om te kijken of er toevallig bruikbare informatie tussen zit.

Dat blijkt uit een uitspraak in een kort geding tussen de Belastingdienst en het bedrijf SMSParking uit Best.

Het bedrijf, dat het betalen van parkeergeld met de mobiele telefoon mogelijk maakt, weigerde gegevens van twee miljoen transacties uit 2012 af te geven. De Belastingdienst wilde op basis van de kentekengegevens kijken of mensen verzwijgen dat zij hun leasewagen privé gebruiken.

Trendbreuk
Volgens deskundigen is de uitspraak een trendbreuk. Bijna veertig jaar geleden bepaalde de Hoge Raad dat de Belastingdienst bijna onbeperkt gegevens mag opvragen. Die regel leek onaantastbaar.

De rechtbank stelt nu echter dat de situatie van 2013 niet vergelijkbaar is met die van 1974. Er worden nu veel meer gegevens opgeslagen.

Als die allemaal beschikbaar moeten zijn voor de Belastingdienst, is het Europese recht op privacy bijna niets meer waard, redeneert de rechter.

De Belastingdienst mag alleen 'proportioneel' (in verhouding) gegevens opvragen. (...) De Belastingdienst tekende gisteren hoger beroep aan. (...) Collegabedrijven als Yellowbrick en ParkMobile hadden hun gegevens al aan de Belastingdienst afgestaan. Yellowbrick gaat die zo snel mogelijk terugeisen. Ook ParkMobile overweegt dat.

Grote gevolgen
Jaap-Henk Hoepman van de security-groep van de Universiteit Nijmegen denkt dat de uitspraak grote gevolgen kan hebben. (...) Die overtuiging heeft ook jurist Vincent Böhre van Privacy First. De organisatie ziet in de uitspraak steun voor de strijd tegen het opslaan van camerabeelden met kentekens voor juridisch onderzoek. Ook dat is niet proportioneel, stelt Böhre."

Bron: Limburgs Dagblad, Dagblad de Limburger, Eindhovens Dagblad, Twentsche Courant Tubantia, De Gelderlander, Brabants Dagblad, BN/DeStem & Almere Vandaag, 27 november 2013. Tevens online gepubliceerd op http://www.destentor.nl/algemeen/binnenland/belastingdienst-dreigt-macht-te-verliezen-1.4115374 etc.

Gepubliceerd in Privacy First in de media

"Het bedrijf SMS Parking hoeft geen parkeergegevens van klanten aan de Belastingdienst te geven. Dat bepaalde de rechter gisteren. De overheid hoeft niet van iedereen te weten wie waar parkeert.

Het recht van de Belastingdienst om privacygevoelige informatie over burgers op te vragen is minder groot dan gedacht. De rechtbank in Den Bosch oordeelde gisteren dat het bedrijf SMS Parking geen parkeergegevens van klanten hoeft over te dragen. Het verstrekken van informatie aan de overheid over welke automobilist waar parkeerde en wanneer precies, is een te grote inbreuk op de privacy.

'Iedere burger moet in beginsel een auto kunnen parkeren op een door die burger verkozen plaats in Nederland, zonder dat de overheid behoeft te weten dat hij dat doet en waarom hij dat doet', aldus het vonnis in een kort geding dat de Belastingdienst tegen SMS Parking had aangespannen. Het is de eerste keer dat de Belastingdienst wordt teruggefloten bij het massaal verzamelen van locatiegegevens van automobilisten.

Via de diensten van SMS Parking kunnen automobilisten met hun mobiele telefoon voor een parkeerplaats betalen. Met de parkeergegevens over 2012 wilde de fiscus controleren of leaserijders niet méér privékilometers maakten dan ze via hun rittenadministratie opgaven. SMS Parking weigerde de gegevens over te dragen om de privacy van klanten te beschermen. Directeur Mladen Ciric zei eerder bang te zijn dat de informatie door datalekken bij de fiscus op straat zou komen. De advocaat van het bedrijf betoogde dat de gegevensvordering van alle parkeertransacties disproportioneel is, omdat leaserijders maar een beperkt deel van het klantenbestand uitmaken.

Concurrenten werkten wel mee

Eerder voldeden concurrenten als Parkmobile en Yellowbrick wel aan de vordering door de fiscus. Op basis van de informatie die zij gaven, zijn al naheffingen aan leaserijders opgelegd. Dat kan weleens voorbarig zijn geweest. Dat de bedrijven meewerkten is niet zo vreemd, want de bevoegdheden van de Belastingdienst om informatie op te vragen, leken tot nu toe vrijwel onbeperkt. Zo verwees de rechter gisteren naar een uitspraak van de Hoge Raad in 1974. (...) Ook daarna liet de Hoge Raad meerdere malen het belang van de fiscus om belastingontduiking op te sporen zwaarder wegen dan het recht van burgers op privacy. Dat recht is vastgelegd in artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM).

De rechter in Den Bosch oordeelde gisteren anders. Een belangrijke reden daarvoor is dat de overheid tegenwoordig toegang heeft tot allerlei databanken met gegevens waaruit het gedrag van burgers valt af te leiden. Denk bijvoorbeeld aan informatie over wie wanneer met wie belde en vanaf welke locatie. Deze gegevens worden een jaar bewaard en politie en opsporingsdiensten hebben er toegang toe. ,,Waar steeds meer informatie wordt vastgelegd, dringt zich in het maatschappelijke debat steeds vaker de vraag op wat de hoofdregel van artikel 8 EVRM voor de burger nog waard is", aldus de rechter.

Het veelgehoorde 'wie niets te verbergen heeft, heeft ook niets te vrezen' moet volgens de rechtbank niet het uitgangspunt zijn bij het opvragen van gegevens door de overheid. ,,Het dagelijks doen en laten van de burgers gaat de overheid niets aan." Dat is volgens het vonnis de juiste vertaling van het EVRM.

Sleepnetmethode

Daarop kan alleen een uitzondering worden gemaakt vanwege 'zeer zwaarwegende collectieve belangen'. Naleving van de belastingwetgeving kan zo'n belang zijn, maar de ,,fishing expedition ten aanzien van alledaags gedrag van burgers om te zien of die sleepnetmethode 'hits' oplevert" gaat volgens de rechtbank te ver.

In een reactie op het vonnis zei een woordvoerder van de Belastingdienst gisteren dat de fiscus in hoger beroep gaat. (...)

Kentekenfoto's van de politie

Daarnaast krijgt de Belastingdienst wekelijks een databestand van de politie met gegevens over wiens auto waar op de snelweg heeft gereden. Dat soort informatie wordt vastgelegd met politiecamera's die kentekens registreren. Ook hiermee controleert de fiscus vooral of leaserijders niet te veel privékilometers rijden. Volgens het College Bescherming Persoonsgegevens is het opslaan van de foto's die de camera's maken illegaal. Er lopen diverse rechtszaken van automobilisten die vinden dat hun privacy op deze manier te veel wordt aangetast. Een uitspraak van een hogere rechter over gegevensverzameling door de Belastingdienst kan ook gevolgen hebben voor hun rechtszaken. En voor de naheffingen die aan hen zijn opgelegd.

De Tweede Kamer behandelt nu een wetsvoorstel van minister Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD) dat het bewaren van kentekenfoto's wel toestaat, voor een periode van vier weken. Dat zou de politie de mogelijkheid geven terug te zoeken in de kentekenfoto's om te kijken of een verdachte met zijn auto tijdens een misdrijf in de buurt was. Volgens privacyvoorvechters is ook het bewaren van kentekenfoto's strijdig met de Europese privacyregels. Organisatie Privacy First zegt naar de rechter te stappen als de Tweede en Eerste Kamer de plannen goedkeuren."

Bron: NRC Next 27 november 2013, rubriek 'Weten'.

Gepubliceerd in Privacy First in de media

Vrijwel iedereen is inmiddels op de hoogte van de massale afluisterpraktijken door het Amerikaanse National Security Agency (NSA). De NSA luistert al jaren in het diepste geheim miljoenen mensen overal ter wereld af, variërend van gewone burgers tot journalisten, politici, activisten, advocaten, rechters, wetenschappers, CEO's van bedrijven, diplomaten en zelfs presidenten en staatshoofden. Daarbij trekt de NSA zich niets aan van de territoriale grenzen en wetten in andere landen, zo is inmiddels gebleken uit de onthullingen door Edward Snowden in het PRISM-schandaal. In plaats van de Amerikanen tot de orde te roepen blijken geheime diensten in andere landen echter gretig gebruik te maken van de inlichtingen die door de NSA op illegale wijze verkregen zijn. Daardoor wordt de nationale, Europese en internationale wetgeving die burgers tegen dergelijke praktijken behoort te beschermen dubbel geschonden: door buitenlandse geheime diensten als de NSA die op onrechtmatige wijze inlichtingen verzamelen én door geheime diensten in andere landen die deze inlichtingen vervolgens gebruiken. Dit vormt een acute bedreiging voor ieders privacy én voor het gezonde functioneren van iedere democratische rechtsstaat. Zo ook in Nederland, waar noch het nationale parlement noch de verantwoordelijke minister Plasterk (Binnenlandse Zaken) tot op heden adequaat hebben ingegrepen. Deze situatie kan niet langer voortduren. Dus heeft een nationale coalitie van Nederlandse burgers en organisaties (waaronder Privacy First) besloten om vandaag de Nederlandse Staat voor de rechter te dagen en te eisen dat per direct een einde wordt gemaakt aan de ontvangst en het gebruik van illegale buitenlandse inlichtingen op Nederlands grondgebied. Bovendien dient iedereen over wie dergelijke inlichtingen verzameld zijn daarvan op de hoogte te worden gesteld. Tevens dienen de betreffende gegevens te worden gewist.

Privacy First voert deze rechtszaak primair in het algemeen belang, ter herstel van het recht op privacy van iedere burger in Nederland. De rechtszaak staat onder leiding van bureau Brandeis; dit advocatenkantoor vertegenwoordigt Privacy First tevens in ons Paspoortproces tegen de Nederlandse Staat. Privacy First ziet positieve uitkomsten in beide rechtszaken op korte termijn met vertrouwen tegemoet.

Klik HIERpdf voor de dagvaarding zoals die vandaag bij minister Plasterk op de deurmat viel.

Naast Privacy First bestaat de coalitie van procespartijen uit de volgende organisaties en burgers:

- De Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten (NVSA)
- De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ)
- de Internet Society Nederland (ISOC.nl)
- Jeroen van Beek
- Rop Gonggrijp
- Bart Nooitgedagt (vertegenwoordigd door de NVSA)
- Matthieu Paapst (vertegenwoordigd door ISOC.nl).
- Brenno de Winter (vertegenwoordigd door de NVJ).
 
Update 5 februari 2014: vandaag heeft de Nederlandse Staat (ministeries van Binnenlandse Zaken en Defensie) in een uitgebreide 'Conclusie van Antwoord' gereageerd op de dagvaarding; klik HIERpdf voor het hele document (pdf; kopie bij Telegraaf) en HIER voor het persbericht van onze advocaten bij bureau Brandeis. Opvallend is dat de landsadvocaat alleen Privacy First ontvankelijk acht (zie p. 31). Daarmee staat Privacy First in deze zaak alvast met één been voor de Haagse rechtbank. Deze ontwikkeling is ook van groot belang voor ons civielrechtelijke Paspoortproces, waarin de Haagse rechtbank Privacy First c.s. eerder niet-ontvankelijk achtte en het Hof Den Haag zich momenteel opnieuw over deze rechtsvraag buigt. In de optiek van Privacy First dienen zowel in de rechtszaak rond de NSA/AIVD als in ons Paspoortproces alle procespartijen (burgers én organisaties) door de rechter ontvankelijk verklaard te worden.

Update 7 mei 2014: de rechtszitting vindt plaats op dinsdag 13 mei as. om 9.30u bij de rechtbank Den Haag. Het is een openbare zitting. U bent dus van harte welkom!

Update 13 mei 2014: vanochtend vond de rechtszitting plaats; klik HIER voor een voorafgaand interview met Privacy First op Radio 1 en HIER voor een impressie door onze advocaten, inclusief hyperlinks naar de pleitnota's. Het vonnis van de rechtbank staat vooralsnog gepland op 8 juli as.

Update 7 juli 2014: het vonnis van de rechtbank is 2 weken uitgesteld en staat nu gepland voor woensdag 23 juli as.

Update 23 juli 2014: vandaag heeft de rechtbank Den Haag een uiterst teleurstellende uitspraak gedaan; klik HIER. Privacy First c.s. gaan in hoger beroep bij het Hof Den Haag.

Gepubliceerd in Rechtszaken
Pagina 5 van 5

Onze Partners

logo Voys Privacyfirst
logo greenhost
logo platfrm
logo AKBA
logo boekx
logo brandeis
 
banner ned 1024px1
logo demomedia
 
 
 
 
 
Pro Bono Connect logo 100
Control Privacy
Procis

Volg ons via Twitter

twitter icon

Volg onze RSS-feed

rss icon

Volg ons op LinkedIn

linked in icon

Volg ons op Facebook

facebook icon