donatieknop english

Momenteel is het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) bezig met een inventarisatie van de Nederlandse grondrechtensituatie. Dit zal waarschijnlijk later dit jaar uitmonden in een rapportage genaamd 'De Staat van de Grondrechten' en een bijbehorend Nationaal Actieplan Mensenrechten. In dat kader vroeg BZK onlangs om input bij diverse maatschappelijke organisaties, waaronder Privacy First. Hieronder ons advies:

Top 7 van issues die een plaats verdienen in de Staat van de Grondrechten & Nationaal Actieplan Mensenrechten:

1. Actieve naleving, bescherming, bevordering en promotie van het recht op privacy

Toelichting: privacy is zowel een Nederlands grondrecht als een universeel mensenrecht. Zoals bij alle mensenrechten is de Nederlandse overheid dan ook verplicht om het recht op privacy 1) na te leven, 2) te beschermen, 3) te bevorderen en 4) te promoten middels goede wetgeving en beleid. Sinds ‘9/11’ is echter vrijwel louter sprake van inperking i.p.v. bevordering van het recht op privacy. Dit vormt een schending van bovengenoemde algemene plicht om het recht op privacy actief te bevorderen. Hetzelfde geldt voor verwante rechten en beginselen zoals de onschuldpresumptie en het verbod van zelf-incriminatie (nemo tenetur).

2. Constitutionele toetsing

Toelichting: Nederland kent slechts constitutionele “toetsing” door ambtenaren en Kamerleden bij de ontwikkeling van nieuwe wetgeving. Een Nederlands Constitutioneel Hof bestaat helaas niet en constitutionele toetsing van formele wetgeving door de rechterlijke macht is in Nederland vreemdgenoeg verboden. Mede hierdoor is de Nederlandse Grondwet de laatste decennia een dode letter geworden. Het verdient dan ook aanbeveling om z.s.m. een Constitutioneel Hof in te voeren en het verbod van constitutionele toetsing af te schaffen.

3. Collectieve rechtsmiddelen

Toelichting: door rechtsbeperkende ontwikkelingen in de jurisprudentie van de Hoge Raad is het de laatste jaren steeds moeilijker geworden voor stichtingen en verenigingen om de door hen behartigde maatschappelijke belangen in rechte te kunnen verdedigen middels het collectief actierecht (art. 3:305a BW en art. 1:2 lid 3 Awb). Het effectief en efficiënt functioneren van de Nederlandse rechtsstaat en rechtseconomie is hierdoor ernstig onder druk komen te staan. Het verdient dan ook aanbeveling om het collectief actierecht van overheidswege voortaan actief na te leven, te beschermen en te bevorderen, bijvoorbeeld door de landsadvocaat niet langer te instrueren om te pleiten voor niet-ontvankelijkheid van stichtingen en verenigingen in relevante rechtszaken. Tevens dient het verbod van direct beroep tegen algemeen verbindende voorschriften (art. 8:3 Awb) te worden afgeschaft.

4. Vrijwillige i.p.v. verplichte biometrie

Toelichting: uitgangspunt in een gezonde democratische rechtsstaat dient te zijn dat burgers nimmer verplicht mogen worden om hun unieke lichaamskenmerken (biometrische persoonsgegevens) af te staan aan de overheid of het bedrijfsleven. Dit vormt immers een schending van het recht op privacy en de lichamelijke integriteit. Bij bedrijven, dienstverleners, werkgevers etc. vormt dit bovendien een oneerlijke handelspraktijk. Met de geplande invoering van een identiteitskaart zonder vingerafdrukken zet de Nederlandse overheid op dit terrein een eerste stap in de goede richting. In lijn hiermee adviseren wij de Nederlandse overheid om op Europees niveau te pleiten voor een paspoort met vrijwillige i.p.v. verplichte afgifte van vingerafdrukken.

5. Anonimiteit in de openbare ruimte

Toelichting: het recht om in eigen land anoniem en onbespied te kunnen reizen wordt de laatste jaren in toenemende mate illusoir, met name door zaken als OV-chipkaarten, cameratoezicht, GSM-tracering etc. Zowel de overheid als het bedrijfsleven zijn verplicht om het recht op privacy in de zin van anonimiteit in de openbare ruimte actief te herstellen, te beschermen en te bevorderen, bijvoorbeeld door invoering van anonieme OV-chipkaarten die daadwerkelijk anoniem zijn (privacy by design), afschaffing van cameratoezicht tenzij strikt noodzakelijk, ontwikkeling van privacyvriendelijke mobiele telefonie en apps, etc. Bij alle wetgeving en beleid terzake dienen privacy en individuele keuzevrijheid, noodzakelijkheid, proportionaliteit en subsidiariteit leidende beginselen te zijn.

6. Privacy by design

Toelichting: alle privacygevoelige informatietechnologie dient te voldoen aan de hoogste standaarden van privacy by design. Dit kan door gebruikmaking van privacy enhancing technologies (PET), waaronder state-of-the-art encryptie en compartimentering i.p.v. centralisering en koppeling van ICT. Op Europees niveau dient dit een harde juridische plicht te worden voor zowel overheid als bedrijfsleven met actief toezicht en handhaving terzake.

7. Privacy-educatie

Toelichting: qua mensenrechteneducatie dreigt Nederland de laatste jaren een derdewereldland te worden. Op termijn brengt dit het voortbestaan van onze democratische rechtsstaat in gevaar. Dit geldt ook voor het recht op privacy. Een privacyvriendelijke toekomst begint bij de jeugd. Daartoe dient privacy-educatie verplicht te worden gesteld in het lager, middelbaar en hoger onderwijs. De overheid heeft hierin een actieve rol te vervullen.

Gepubliceerd in Wetgeving

Eerder dit jaar kwam minister Opstelten met het onzalige plan om de politie de bevoegdheid te geven uw computer (in binnen- én buitenland!) te kunnen hacken en tevens van u te kunnen eisen dat u uw versleutelde bestanden in het bijzijn van oom agent ontsleutelt en braaf aan de Staat overdraagt. In het kader van een internetconsultatie liet Privacy First aan de minister weten dat wij een aantal principiële bezwaren tegen zijn plannen hebben:

Excellentie,

Hierbij adviseert Stichting Privacy First u om het concept-wetsvoorstel 'versterking bestrijding computercriminaliteit' in te trekken, en wel om een elftal principiële redenen: 

  1. Dit concept-wetsvoorstel vormt in onze optiek een typische bouwsteen voor een politiestaat, niet voor een democratische, op vrijheid en vertrouwen gebaseerde rechtsstaat.
  2. Nederland heeft de algemene mensenrechtelijke plicht om het recht op privacy voortdurend te bevorderen i.p.v. te beperken. Door dit wetsvoorstel schendt Nederland deze algemene plicht.
  3. Dit wetsvoorstel is niet strikt noodzakelijk (i.t.t. mogelijk “nuttig” of “handig”) in een democratische samenleving. Het wetsvoorstel vormt daarmee een schending van art. 8 EVRM.
  4. Door dit wetsvoorstel wordt tevens het verbod van zelfincriminatie (nemo tenetur) met voeten getreden.
  5. Function creep (doelverschuiving) is een universeel verschijnsel. Dat zal ook gelden voor dit wetsvoorstel. Het wetsvoorstel legt daarmee de basis voor toekomstig machtsmisbruik.
  6. Dit wetsvoorstel zet de vertrouwensrelatie tussen de Nederlandse overheid en de Nederlandse bevolking op scherp. Dit zal leiden tot een maatschappelijk chilling effect.
  7. Door dit wetsvoorstel komen klassieke verworvenheden zoals de persvrijheid en journalistieke bronbescherming, klokkenluiders, de vrijheid van meningsuiting, vrije informatievergaring, vertrouwelijke communicatie en het recht op een eerlijk proces ernstig onder druk te staan. Dit is funest voor de dynamiek in een vrije democratische rechtsstaat.
  8. Dit wetsvoorstel en bijbehorende technologie zullen worden geïmporteerd en misbruikt door minder democratische regimes in het buitenland. Het wetsvoorstel vormt daarmee een internationaal precedent voor een wereldwijde Rule of the Jungle i.p.v. de Rule of Law.
  9. Het wetsvoorstel ontbeert vooralsnog een grondige en onafhankelijke Privacy Impact Assessment.
  10. Dit wetsvoorstel creëert een impuls voor suboptimale (door de overheid te kraken, want anders illegale?) i.p.v. optimale (‘onkraakbare’) ICT-beveiliging.
  11. De aanpak van cybercrime vergt multilaterale samenwerking en coördinatie i.p.v. unilateraal 'paniekvoetbal' zoals dit wetsvoorstel.


Hoogachtend,

Stichting Privacy First

Gepubliceerd in Wetgeving

Vorige week werd bekend dat Amerikaanse geheime diensten (NSA, FBI etc.) in de "strijd tegen terrorisme" vrijwel alle communicatie op het internet monitoren, niet alleen in Amerika maar zelfs wereldwijd. De codenaam voor dit Amerikaanse Big Brother systeem is PRISM. Op jongerenzender FunX werd Vincent Böhre van Privacy First vanmiddag om een reactie gevraagd. Beluister hieronder het hele fragment:

Gepubliceerd in Privacy First in de media
vrijdag, 14 juni 2013 16:30

Big Brother als nieuwe samenlevingsvorm?

Column voorzitter Privacy First 

Schokkend nieuws vorige week vanuit de Verenigde Staten inzake het afluisterschandaal van de Amerikaanse overheid. Het digitale staatsterrorisme onder Obama Bin Laden (het verschilt echt maar 1 letter) is in zijn regeerperiode alleen maar verder geïnstitutionaliseerd en ondermijnt de basis van de democratische rechtsstaat binnen en buiten Amerika. Iedereen als verdachte, massale data-opslag en vervolgens continue, real-time profiling van iedere burger en speciaal de burgers en organisaties die deze regering niet aanstaan. “Vertrouw ons maar, wij vertrouwen u namelijk niet.” Eenzijdige transparantie, de burger zonder enige vorm van privacy, de overheid afgeschermd middels zogenaamde staatsveiligheidsprotocollen en altijd in oorlog met een onbekende vijand, dus “alles is geoorloofd”.

  • Een democratie kenmerkt zich door openbaarheid van bestuur en respect voor het privéleven van burgers. In een dictatuur is het precies andersom: openbaarheid van privéleven en geheim bestuur zijn hier de norm. Hoe democratisch is Amerika tegenwoordig nog? Klokkenluiders die voor basale grondrechten staan en echte patriots in de zin van het woord zijn worden er afgeschilderd als terroristen.
  • Edward Snowden, 29 jaar, staat voor zijn principes en moet nu asiel aanvragen ver buiten de VS.
  • Julian Assange, nu al tijden in een ambassade in Londen, omdat hij wantoestanden heeft gepubliceerd van dezelfde overheid.
  • Waar is de tijd dat dit soort mensen op een voetstuk werden gezet, nog niet zo lang geleden tijdens het Watergate schandaal en de president moest aftreden? Het doet denken aan George Orwell newspeak: alles gewoon omdraaien, ontkennen, liegen en bedriegen. Dit is dan de regering die “change” en “hope” heeft verkocht aan haar eigen bevolking en aan de wereld.

Enkele hoopvolle veranderingen à la Obama:

  • Guantanamo Bay is nog steeds open en herbergt gevangenen die er al jaren zitten en geen vorm van eerlijk proces of uitweg hebben; geheime rechtbanken zijn hier de norm.
  • Overal ter wereld worden ongewenste burgers en onschuldige burgers die er naast staan middels drones zonder enige vorm van proces, rechtsgang, bewijs etc. preventief geëlimineerd en wordt het souvereine luchtruim van buitenlandse staten geschonden. Als er dan een drone neerstort wordt er hard geschreeuwd dat die direct overgedragen dient te worden in plaats van excuses aan te bieden voor schending van internationaal recht.
  • Er worden inmiddels honderden piloten opgeleid voor drones en het op computergame- achtige wijze vermoorden van “verdachten”.
  • Na Echelon, Carnivore en andere dataverzamelingsprogramma’s worden deze nu dus aangevuld door Prism, om zo een “digital life file” van elke burger te kunnen creëren ter analyse van het verleden, het heden en mogelijk toekomstig gedrag en denkwijzen. Mochten deze de overheid niet bevallen dan valt het woord “terrorist” en “lid van een criminele organisatie” direct en wordt een profiling programma opgezet. Deze schaamteloze schending van het recht op een privéleven wordt direct verkocht als terrorismepreventie.
  • Waar voorheen met rede verdachte burgers van een misdrijf middels tussenkomst van een rechter gevolgd konden worden en de controle vooral gericht was op buitenlanders in het eigen land is nu iedere burger zonder toestemming aan de beurt en hebben in de VS al 5 mln overheidsdienaren toegang tot dergelijke classified information. En is het target binnen Prism heel duidelijk de gehele wereld en alle (vormen van) communicatie. Welkom in de nieuwe wereld! Data macht frei!
  • Nu de regering Obama de gegevens heeft worden ze ook direct misbruikt, voor het niet afgeven van vergunningen of extra belastingcontrole bij andersdenkende groeperingen, kortom het ene schandaal na het andere. Privacy First waarschuwt al jaren voor function creep (doelverschuiving) bij dit soort wetgeving en uitvoering. De Patriot Act is hierin de minst patriottische wet (newspeak) sinds het ontstaan van de VS en wordt te pas en te onpas ingezet om grenzeloos misbruikt te worden door de overheid, ook buiten de VS.

Zomaar even een korte greep uit de zaken die naar buiten komen. Wat Privacy First vooral stoort is het ontbreken van enige zelfreflectie en zelfbeheersing bij overheden. “Is het technisch mogelijk? Dan doen we het!” In plaats van de democratische discussie te voeren en een inhoudelijke reactie te geven met verontschuldigingen of het aftreden van de verantwoordelijken wordt direct voor de aanval gekozen en een side-way discussie gestart, exact gelijk aan de WikiLeaks affaire:

  • Alles wordt omgedraaid, de klokkenluiders zijn terroristen en privacy fetisjisten en eigenlijk zwak en gevoelig, eigenschappen die direct uitgeschakeld moeten worden.
  • De vraag direct ombuigen van het onderwerp naar fouten in de organisatie ter eliminering van klokkenluiders; “hoe kan het zijn dat deze klokkenluider niet eerder is gesignaleerd?”
  • Vervolgens direct stigmatiseren van de klokkenluider en roepen dat er nog harder tegen opgetreden zal worden om andere intelligente mensen met een gezond verstand en democratische visie vooral te ontmoedigen ook dergelijke acties te ondernemen.
  • Daarna het stigmatiseren van andersdenkenden en de pers; die schandalige vrije pers die het in zijn hoofd haalt dergelijke zaken te publiceren, er is al een oproep om de pers die met klokkenluiders samenwerkt direct mede te vervolgen. Direct de tegenaanval, hoef je het niet over de inhoud te hebben, wel zo gemakkelijk!
  • Het mag van de wet via de Patriot Act! In plaats van deze wet ter discussie te stellen als er echte patriotten die voor principes staan wandaden naar buiten brengen.
  • Het schaamteloos blijven beweren dat er niks aan de hand is in het delen van gegevens zonder toestemming van burgers van andere landen met als argument dat het wel makkelijk is en dat de overheid wel weet wat goed is voor de burger, dit alles vanuit angstdenken zonder privacyvriendelijk alternatief.

Telkens gaat de overheid de echte discussie uit de weg om de grondbeginselen van de democratische samenleving te versterken vanuit vertrouwen en eigen verantwoordelijkheid te stimuleren bij de burger en waar nodig het bestel aan te passen met technologie ter verbetering van het democratisch proces. De overheid in de Verenigde Staten is net als vele andere overheden volkomen de weg kwijtgeraakt en vergeten dat zij in dienst staat van de burger en de democratische grondbeginselen in plaats van andersom

Privacy First roept alle belangengroepen en overheidsonderdelen op voor een brede maatschappelijke discussie hierin; er zal echt een grondig alternatief voor het organiseren van een democratische samenleving moeten gaan komen in dit digitale tijdperk om overheidsterreur op onschuldige en weerloze burgers te stoppen waar die nu explosief toeneemt. Op deze wijze gaan de westerse democratieën versneld over in totalitaire dictaturen en eindigt onze samenleving in een “elektronisch concentratiekamp”.

Wat is nu nog het verschil tussen een dictatuur of eenpartijstaat à la China en de grote roerganger van het vrije Westen, de VS? Dat het kapitalistische samenlevingen zijn?
Wat is nu nog de boodschap van vooruitgang, vertrouwen en liefde op een samenlevingsmodel dat een hoopvolle toekomst biedt aan de volledig meeparticiperende burger?

Schaalvergroting, afstand crëeren met de burgers, negatieve boodschappen vanuit angst, wantrouwen en zwart-wit denken gaan uiteindelijk geen prettige samenleving vormgeven. Toch is het sinds ‘9/11’ dagelijkse kost. Privacy First heeft jaren geleden al besloten om te kiezen voor een 2000 jaar lang bevochten en inspirerende vrije samenleving en voor de onschuldige burger een streep in het zand te zetten. Hulde aan de klokkenluiders! Wie volgt?

Bas Filippini,
Amsterdam, 14 juni 2013

Gepubliceerd in Columns

"Genève – Het VN-Comité tegen Foltering ontraadt de Nederlandse regering om stroomstootwapens aan het gehele politiekorps beschikbaar te stellen. Minister Opstelten wil in de eerste helft van 2014 een pilot starten.

Arrestatieteams van de politie gebruiken stroomstootwapens al jaren op proef. Minister Opstelten wil nu dat iedere agent ze in handen krijgt. Het wapen geeft een korte stroomstoot en verlamt tijdelijk de spieren. De kans op letsel zou voor zowel de agent als de verdachte dalen. Toch zijn er berichten uit de Verenigde Staten dat stroomstootwapens wel degelijk letsel kunnen toebrengen en zelfs een arrestant kunnen doden.

De taser is bepaald niet onomstreden. Volgens Amnesty International zijn daarmee de afgelopen tien jaar 500 doden in de VS gevallen. Amnesty is erg bezorgd dat stroomstootwapens momenteel wereldwijd worden ingezet zonder dat grondig, onafhankelijk onderzoek naar de effecten is afgerond. Het risico dat het wapen wordt misbruikt is vrij groot, omdat het licht is en makkelijk te bedienen.

Het VN-Comité tegen Foltering acht het onverantwoord dat gedurende de geplande pilot in 2014 het gehele Nederlandse politiekorps van stroomstootwapens wordt voorzien zonder dat er vooraf garanties geboden worden tegen misbruik en zonder geschikte training van personeel. Volgens het comité kan dit leiden tot marteling. De zogenoemde taser is een wapen dat het laagdrempeliger maakt voor agenten om geweld te gebruiken. Ze laten namelijk geen sporen achter.

Stichting Privacy First, dat samen met het College voor de Rechten van de Mens en het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM) de kwestie middels schaduwrapportages aanhangig maakte bij het VN-Comité tegen Foltering, hoopt dat de afwijzende stellingname zal leiden tot een heroverweging en stopzetting van de Nederlandse plannen om iedere Nederlandse politieagent met een taser uit te rusten. Tevens hoopt Privacy First dat de aangekondigde pilot niet zal worden uitgevoerd."

Bron: Ravage Webzine, 2 juni 2013.

Gepubliceerd in Privacy First in de media

Op 31 mei 2013 had EenVandaag een heuse scoop te pakken: mede op verzoek van Stichting Privacy First sprak het VN-Comité tegen Marteling zich die middag negatief uit over de plannen van minister Opstelten om het hele Nederlandse politiekorps met Taser-wapens (stroomstootwapens) te gaan uitrusten. Lees meer over dit onderwerp op de website van EenVandaag en bekijk hieronder de reportage, inclusief een reactie van Privacy First:

Gepubliceerd in Privacy First in de media

"Het verbod op fotograferen vanuit de lucht vervalt morgen. En daarmee krijgt iedereen een vrijbrief om vanaf hoogtes mensen op de kiek te zetten. Privacywaakhonden schreeuwen moord en brand. Waar zijn we eigenlijk nog veilig voor het oog van anderen?

Welcome to the jungle
In het Amerikaanse Virginia zijn ze het zat. Daar is een verbod afgekondigd op onbemande vliegtuigjes en helikopters, zogenoemde drones. Slechts in uitzonderlijke gevallen mag daar door de politie nog mee worden gevlogen. In ons land pakken we dat heel anders aan. „Wij hadden toch echt verwacht dat men ook in Nederland de boel zou gaan reguleren. Maar wat ze nu doen is exact het omgekeerde. Door het fotograferen vanuit de lucht toe te staan wordt een puinhoop gecreëerd.” Vincent Böhre is jurist van de stichting Privacy First en ziet de bui al hangen. „Welcome to the jungle”, is de boodschap die nu wordt meegegeven. „En veel plezier ermee. Heel vreemd wat er gebeurt. Let op, het moet eerst een enorme chaos worden en dan gaan ze waarschijnlijk alsnog regels instellen."

Referendum
Privacy First zou dat graag anders zien. „Het gebruik van drones moet geschorst worden, een moratorium. Dan moet er een referendum komen en dient er eens gekeken te worden onder welke voorwaarden ze wel of niet toegestaan gaan worden. Wat denk je dat er gaat gebeuren nu? Naast de ongelukken die de vliegtuigjes veroorzaken door op hoofden neer te storten, gaan we heel veel privacyongelukken krijgen. Mensen die in hun tuin worden gefotografeerd, bedrijfsspionage, noem maar op.”

Spionage
Het besluit om luchtfotografie zonder vergunning te verbieden stamt uit 1959. Het was vooral bedoeld om spionage tegen te gaan. Nu Google Earth toch al de hele wereld vanuit de ruimte op internet zet, is besloten de vergunningplicht te schrappen. „Wat een onzinargument”, zegt Böhre. „Als Google in de sloot springt, moeten wij dan ook allemaal?”
(...)

Smartphones
Veilig zijn we eigenlijk nergens meer. Zeker als foto’s voor eigen (seksuele) doeleinden worden gebruikt, is er niks meer tegen te doen. Jongeren maken zelfs vliegende livestreams die ze direct doorseinen naar computers of smartphones van vrienden. Het kan allemaal. „Uiteraard moet de luchtfotograaf zich aan privacyregels houden”, zegt jurist en privacydeskundige Arnoud Engelfriet. „Maar het is alleen het publiceren dat kan leiden tot problemen. Context en nieuwswaarde bepalen daarbij of het recht om te publiceren zwaarder weegt dan de privacy.” Toestemming of bezwaar van de geportretteerde is dus niet doorslaggevend. „Stel, iemand ziet een overval gebeuren. Dan mag diegene de overvaller fotograferen, hoe vaak die ook roept dat niet te willen. Fotografeert iemand met een telelens of drone een zoenend stelletje in de bosjes, dan mag dat niet worden gepubliceerd; het privacybelang is dan te groot, ook al staan die bosjes aan de openbare weg. Bij privéterrein weegt de privacy zwaarder, hoewel het ook daar niet absoluut is. Het nieuwsbelang bij publicatie moet dan wel een stuk groter zijn, want op privéterrein waant men zich normaal onbespied”, aldus Engelfriet.

Grenzen van de wet
„In principe is het nu toegestaan om vanuit een helikopter te fotografen, ook op iemands privéterrein. Dat wil dus alleen niet zeggen dat publicatie altijd is toegestaan. Of de foto nu vanuit een auto of vanuit een vliegtuig is genomen. Dat was vroeger onder het Besluit Luchtfotografie al net zo.” Engelfriet verwacht wel dat vanaf morgen de grenzen van de wet zullen worden opgezocht. „Het zit er dik in dat we nu veel meer van zulke privacygevoelige luchtfoto’s gaan krijgen, bijvoorbeeld van hobbyisten met drones. Er zullen daarmee ook de nodige rechtszaken komen over wat er nu mag met publiceren en wat niet.”

Rechtszaak
Privacy First denkt ook aan een rechtszaak. Tegen de Staat. „Het is nog niet concreet, maar we overwegen dat wel.” Jurist Böhre erkent dat er met drones ook goede dingen gedaan kunnen worden. „Er moet een verbod komen, met de aantekening dat de politie er mee kan vliegen bij rampen of als er een misdrijf mee opgelost kan worden. Dat is veel beter dan deze ongereguleerde inzet van vliegtuigjes. Dat wordt het Wilde Westen. Er bestaat zelfs technologie waarmee je door muren heen kunt kijken. Die zal nog niet zo snel in particuliere handen komen, maar je weet maar nooit.”"

Bron: Spits, 31 mei 2013, pp. 2-3. Lees HIER het volledige artikel bij Spits Nieuws online.

Gepubliceerd in Privacy First in de media

Mede op instigatie van Stichting Privacy First werd Nederland op 14 mei 2013 in Genève door het VN-Comité tegen Marteling kritisch ondervraagd over de plannen van minister Opstelten om het hele Nederlandse politiekorps te gaan uitrusten met Tasers (stroomstootwapens). Beluister hieronder een interview over dit onderwerp met Privacy First medewerker Vincent Böhre op jongerenzender FunX:

Gepubliceerd in Privacy First in de media

In september 2012 werd bekend dat minister Opstelten het hele Nederlandse politiekorps met Taser-wapens wil gaan uitrusten. Op verzoek van Stichting Privacy First dient Nederland zich hierover deze week te verantwoorden bij het VN-Comité tegen Marteling.

Eén van de belangrijkste en meest geratificeerde mensenrechtenverdragen ter wereld is het VN-Verdrag tegen Marteling uit 1984. Onder dit verdrag is marteling altijd en onder alle omstandigheden verboden. Een ieder die zich waar dan ook ter wereld aan marteling schuldig (heeft ge)maakt dient te worden vervolgd of te worden uitgeleverd. Dat geldt ook voor ambtenaren, ministers, presidenten en staatshoofden. Nederland is sinds 1988 partij bij dit verdrag. Periodiek wordt iedere verdragspartij onder de loep genomen door het toezichthoudende verdragsorgaan in Genève: het VN-Comité tegen Marteling. Uitspraken van het VN-Comité vormen gezaghebbende richtsnoeren voor de naleving en interpretatie van het verdrag. Deze dinsdag en woensdag is Nederland “aan de beurt”: op dinsdag zal Nederland door de Comitéleden over diverse onderwerpen aan de tand worden gevoeld, gevolgd door antwoorden van de Nederlandse regeringsdelegatie op woensdag. Vervolgens zal het Comité een reeks kritische aanbevelingen (“Concluding Observations”) aan Nederland doen.

Ter voorbereiding van de Nederlandse sessie stuurden Stichting Privacy First, het College voor de Rechten van de Mens en het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM) onlangs zogeheten ‘schaduwrapportages’ over Nederland naar het Comité in Genève. Zowel Privacy First als het NJCM stelden hierbij de kwestie van Taser-wapens (stroomstootwapens) bij de Nederlandse politie nadrukkelijk aan de orde. Privacy First deed dit middels een speciale brief aan het Comité; klik HIERpdf. In deze brief attendeert Privacy First het Comité op de intentie van minister Opstelten om iedere Nederlandse politieagent binnenkort een eigen Taser-wapen te geven. (Nu zijn nog ‘slechts’ de arrestatieteams van de Nederlandse politie met Taser-wapens uitgerust.) In de optiek van Privacy First kan het gebruik van Taser-wapens immers gemakkelijk leiden tot schending van het internationale verbod op foltering (marteling van overheidswege) en het daaraan verwante recht op lichamelijke integriteit (dit laatste recht is onderdeel van het recht op privacy). Taser-wapens verlagen immers de geweldsdrempel en laten nauwelijks uiterlijke sporen achter. Tegelijkertijd kunnen Taser-wapens ernstige fysieke en mentale schade veroorzaken. In combinatie met het huidige gebrek aan wapentraining bij de Nederlandse politie levert dit ernstige risico’s op voor de Nederlandse bevolking. Wij hebben het VN-Comité dan ook verzocht om de Nederlandse delegatie hierover kritisch te ondervragen en Nederland te adviseren om géén Taser-wapens voor het hele Nederlandse politiekorps in te voeren. Afgelopen vrijdag vernam Privacy First vanuit Genève dat het VN-Comité dit onderwerp inderdaad kritisch aan de orde zal gaan stellen. Privacy First zal u deze week graag van e.e.a. op de hoogte houden.

Update 13 mei 2013, 23.00u: een livestream van de sessie is te volgen via deze hyperlink (dinsdag 10-15u, woensdag vanaf 15u).

Update 14 mei 2013, 15.00: vandaag werd de Nederlandse delegatie in Genève (onder leiding van de Nederlandse Permanente Vertegenwoordiger bij de VN) kritisch door het Comité ondervraagd over tal van onderwerpen, waaronder... Tasers. De Nederlandse antwoorden volgen morgenmiddag om 15.00u. Hieronder de relevante fragmenten in tekst en mp3:  

Comitélid Nora Sveaass (Noorwegen): “I then want to bring the attention to something that I’ve been informed of, namely that the State [of the Netherlands] is planning on a pilot of using Taser weapons as a regular weapon within the police force. And the pilot is supposed to take place, I understand, the last half of this year, so it’s probably just around the corner. This Committee has on many different occasions warned against the use of Tasers, both in special situations and especially as a regular weapon to all the police, as I understand the plans are. And there are a lot of reasons for this, I won’t go into the detail, because these have been described both by this Committee and by a lot of others, because, first of all, health reasons, physical as well as psychological. So I would hope that you would rethink and perhaps change the decision of implementing a pilot and also doing it in practice.”
Audio:

Comitélid Fernando Mariño Menéndez (Spanje): “I’m also concerned by the decision that we’ve heard about to generalize the use of Tasers by all regular police officers, as just referred to by Mrs. Sveaass, that the Tasers will be used as an [armament] for standard use across the Kingdom of the Netherlands. That’s our understanding, perhaps we’re wrong, perhaps there is a special protocol governing the use of Tasers. Our position as a Committee is that Tasers shouldn’t be used at all. If they are to be used, and this seems to be dangerous, then they need to be used in very specific cases and properly regulated. We’d like to know what’s happening in the Kingdom of the Netherlands.”
Audio:


Update 14 mei 2013, 16.45u: vanmiddag werd Privacy First-medewerker Vincent Böhre over dit onderwerp geïnterviewd op jongerenzender FunX. Beluister hieronder het hele fragment:



Update 15 mei 2013: vanmiddag vond de Nederlandse 'repliek' plaats op de vragen die het VN-Comité gisteren stelde. In onderstaand audiofragment hoort u hoe de Nederlandse Permanente Vertegenwoordiger in Genève de risico's van de Nederlandse plannen rond Taser-wapens ontkent en bagatelliseert. De Comitéleden zagen hierin geen aanleiding om hun kritische opmerkingen van gisteren af te zwakken of in te trekken. Privacy First verwacht dan ook dat het Comité in zijn spoedig uit te vaardigen Concluding Observations scherpe kritiek op de Nederlandse Taser-plannen zal uiten. Het Comité publiceerde vanavond overigens alvast een persbericht over de Nederlandse sessie; klik HIER.



Update 16 mei 2013: Een volledige videoregistratie van beide zittingsdagen van het VN-Comité staat HIER online. De Concluding Observations van het Comité over Nederland volgen pas op vrijdagmiddag 31 mei (uiterlijk 3 juni) as., zo vernam Privacy First vandaag telefonisch vanuit Genève.

Update 22 mei 2013: naar aanleiding van de Nederlandse sessie bij het VN-Comité vorige week heeft D66 vandaag alvast een reeks kritische Kamervragen ingediend bij minister Opstelten; klik HIER.

Update 31 mei 2013: Zoals eerder door Stichting Privacy First was voorspeld en zoals vanavond is bericht door EenVandaag heeft het VN-Comité tegen Marteling zich vanmiddag negatief uitgesproken over de plannen van minister Opstelten om de hele Nederlandse politie met Taser-wapens te gaan uitrusten:

The Committee is concerned about the pilot plan to be reportedly launched to distribute electrical discharge weapons to the entire Dutch police force, without due safeguards against misuse and proper training for the personnel. The Committee is concerned that this may lead to excessive use of force (arts. 2, 11 and 16). The Committee recommends to the State party, in accordance with articles 2 and 16 of the Convention, to refrain from flat distribution and use of electrical discharge weapons by police officers. It also recommends adopting safeguards against misuse and providing proper training for the personnel to avoid excessive use of force. In addition, the Committee recommends that electrical discharge weapons should be used exclusively in extreme limited situations where there is a real and immediate threat to life or risk of serious injury, as a substitute for lethal weapons.” (par. 27. Klik HIER voor het hele document.)

Stichting Privacy First hoopt dat deze afwijzende stellingname van het VN-Comité zal leiden tot een heroverweging en stopzetting van de Nederlandse plannen om iedere Nederlandse politieagent met een Taser-wapen te gaan uitrusten. Tevens hoopt Privacy First dat de aangekondigde pilot terzake niet zal worden uitgevoerd.

sitestat

Gepubliceerd in Wetgeving

Deze week bleek uit de beantwoording van Kamervragen over de heimelijke inzet van drones door de Nederlandse politie dat een specifieke wettelijke grondslag hiervoor ontbreekt. Minister Opstelten baseert de huidige inzet van drones voor opsporing op de algemene politietaak in artikel 3 van de Politiewet. Dit vage, summiere artikel is echter nooit voor dit doel geschreven. Artikel 8 lid 2 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) vereist daarentegen dat iedere privacy-inbreuk van overheidswege expliciet, voldoende toegankelijk en voorzienbaar, met waarborgen tegen misbruik (waaronder privacyschending en function creep) is vastgelegd in nationale wetgeving. Een specifieke wettelijke basis voor de inzet van drones bestaat echter niet, laat staan dat een dergelijke wettelijke basis voldoende toegankelijk, voorzienbaar en met privacywaarborgen omkleed zou zijn voor Nederlandse burgers. De inbreuk op de privacy door de huidige inzet van drones vormt daarmee een schending van art. 8 EVRM en is derhalve onrechtmatig.

Zonder specifieke wettelijke basis conform art. 8 lid 2 EVRM vormt iedere politie-drone een ondeugdelijk opsporingsmiddel dat niet mag worden ingezet. Deze inzet dient dan ook per direct te worden gestaakt. In individuele strafzaken is het aan de rechter om informatie die met politie-drones is vergaard als onrechtmatig bewijs buiten het strafproces te laten.

Privacy First doet hierbij een dringend beroep op de Tweede Kamer om een moratorium op de verdere inzet van drones in te stellen. Een dergelijk moratorium kan pas worden opgeheven nadat een breed democratisch debat heeft plaatsgevonden en de eventuele inzet van drones op behoorlijke wijze zal zijn gereguleerd. Bij politiek gedogen van de huidige situatie behoudt Privacy First zich het recht voor om een dergelijk moratorium bij de rechter af te dwingen.

Gepubliceerd in Wetgeving
Pagina 18 van 19

Onze Partners

logo Voys Privacyfirst
logo greenhost
logo platfrm
logo AKBA
logo boekx
logo brandeis
 
banner ned 1024px1
logo demomedia
 
 
 
 
 
Pro Bono Connect logo 100
IIR banner

Volg ons via Twitter

twitter icon

Volg onze RSS-feed

rss icon

Volg ons op LinkedIn

linked in icon

Volg ons op Facebook

facebook icon