donatieknop english
zaterdag, 28 maart 2020 09:49

Gezondheid en gezond verstand

Column

De Coronacrisis waart momenteel heftiger dan ooit rond de wereld en onze regeringen zetten alles op alles om het virus te beteugelen. Zoals in mijn vorige column beschreven is het juist nu belangrijk om het hoofd koel te houden en op te komen voor je burgerrechten en privacy. Zoals eerder genoemd kan een korte en tijdelijke inbreuk op onze privacy in het algemeen belang legitiem zijn. Het westerse model zou daarbij uit moeten gaan van een partiële lockdown met een sterk tijdelijk karakter van maximaal tweemaal de incubatietijd. Dit voor het middels metingen onder controle krijgen van de uitbraken en het faciliteren van de gezondsheidszorg (meer IC en testcapaciteit).

Tevens dient dit een participatieve lockdown te zijn, dus gebaseerd op vrijwillige medewerking vanuit de verantwoordelijke burger. Logisch, want vertrouwen, hoe moeilijk soms ook, is de hoeksteen van onze democratische samenleving. Vertrouwen in je medeburger, in de overheid en in jezelf in de eerste plaats. Momenteel heb ik veel vertrouwen in de Nederlandse aanpak die een combinatie is van varen op deskundigen in de gezondheidszorg en gezond verstand. Uiteindelijk zullen we met dit virus moeten leren leven en mogelijke uitbraken moeten controleren.

Meten is weten en het is dus zaak zo snel mogelijk brede metingen te kunnen uitvoeren met de juiste testapparatuur. Er zijn tests die snel kunnen aangeven of iemand besmet is. Interessant is tevens te zien dat in Duitsland, waar vrijwel iedereen met verschijnselen getest wordt, de percentages ernstig zieken en overledenen aanzienlijk lager liggen dan in landen waar vrijwel niet getest wordt. Voor de beleidsmakers en politiek dus zeer belangrijk om de juiste beslissingen te kunnen nemen op basis van feiten.

In het andere geval zal dit een jarenlange (op emotie gebaseerde) strijd worden en is er geen sprake van een korte en tijdelijke inbreuk op onze vrijheid en tevens een disproportionele verschuiving naar de macht en handelen van de staat. In een dergelijk scenario verschuiven wij naar een gedwongen surveillance-samenleving (zie Israel, nieuw ingevoerde wetgeving in het Verenigd Koninkrijk en nu ook de EU-voorstellen inzake telecom-locatiedata), wordt anoniem betalen (met cash geld ) afgeschaft (zie de voorschriften voor retail momenteel), censuur gepleegd inzake alternatieve of niet gewenste informatievoorzieningen dan de gangbare narrative en het medisch geheim en integriteit van het lichaam opgeheven in het kader van mogelijke virusbesmettingen (gedwongen vaccinaties en apps). Ook zullen dan commerciële belangen vanuit de IT en farmaceutische industrie nog meer de boventoon gaan voeren.

In het gunstigste geval zal op basis van de totale en individuele testresultaten de maatschappij en economie weer snel kunnen opleven met in het achterhoofd een belangrijke les: het belang van onze vrijheid en gezondheid en het nemen van eigen verantwoordelijkheid. De burger is ineens op zichzelf teruggeworpen geweest en zal vanuit die ervaring beseffen dat het leven niet maakbaar is en onze samenleving niet vrijblijvend. Dat zou kunnen leiden tot meer burgerparticipatie en minder overheid, lees meer focus op kritieke functies. Als we momenteel om ons heen kijken is zeker sprake van een positief ingestelde, goed geinformeerde en verantwoordelijke burger en moeten we ons niet telkens focussen op de paar uitzonderingen. Van belang is dan wel dat de maatregelen begrijpelijk, uitlegbaar, meetbaar en zeer tijdelijk zijn. En niet in structurele wetgeving worden verpakt waarmee de crisis misbruikt wordt om meer invloed en macht naar bepaalde organisaties en sectoren toe te trekken.

Daarnaast ook het besef dat we ook kunnen applaudiseren voor alle ondernemende Nederlanders, zonder wie we alle mooie overheidsdiensten niet kunnen betalen. En wellicht kan het idee van een basis-inkomen voor iedere burger nog eens bekeken worden. Met andere woorden: meer eigen keuzes in een vrijere samenleving, ondersteund door technologie en gezond verstand!

Voor een vrij 2020!

Bas Filippini,
voorzitter Privacy First
(op persoonlijke titel)

Gepubliceerd in Columns

Column

Naar aanleiding van mijn vorige column zijn er veel vragen gerezen naar het standpunt van Privacy First inzake privacybescherming in crisissituaties, zoals de huidige Corona crisis. Zoals aangegeven sta ik achter het precautionary principle, namelijk we weten niet wat we niet weten en wel wat wel werkt. Een strakke aanpak met een westerse invulling op basis van een tijdelijke (partiële) lockdown voor (zeer) korte tijd zal als effect hebben dat de exponentiële groeicurve van de besmettingen sterk afgeremd wordt en er tevens geen systeem-overbelasting optreedt. Tevens kan zo tijd worden gewonnen voor het vinden van een geneesmiddel en/of vaccin. We weten namelijk nog steeds niet met wat voor virus we nu precies te maken hebben, hoe dit is ontstaan en hoe dit te bestrijden.

Onze samenleving is gebaseerd op vertrouwen. In een crisissituatie zoals momenteel plaatsvindt zal de overheid tijdelijke crisismaatregelen moeten nemen, waarbij de burger op basis van vertrouwen en vrijwilligheid de juiste acties neemt. Tijdelijk kan dat privacy-beperkingen opleveren, zoals de vrijheid van beweging en/of lichamelijke integriteit (denk aan quarantaine). Er kan gekozen worden voor een volledige of gedeeltelijke lockdown. Essentieel hierin is dat wij hierbij uitgaan van onze normen en waarden als vrije democratische samenleving en dus vanuit vertrouwen in de burger en in de aanpak en de middelen die kunnen worden ingezet. Een participatieve lockdown vanuit ieders vrijheid en verantwoordelijkheidsgevoel.

De ervaring leert dat als er open en eerlijke communicatie plaatsvindt, de burger eigen verantwoordelijkheid neemt en ook opkomt voor het algemeen belang. Draconische en structurele wetgevende en vrijheidsbeperkende maatregelen kunnen dan verder uitblijven en hiermee wordt zowel de bevolking als de economie geholpen. Tekenend is dat vrijwel alle bedrijven, instellingen en organisaties zich direct aan de protocollen houden en zelfs meer dan dat. Het is een groot goed dat na de afgelopen periode van nietsdoen uiteindelijk actie en verantwoordelijkheid is genomen. Het gaat immers om een groot aantal potentieel ernstig zieken en mogelijke doden waaronder veel ouderen en kwetsbare burgers.

Onze overheid kiest voor een democratische in plaats van een dictatoriale benadering en dat is te prijzen. Dus laten we dit moment gebruiken om ons hoofd koel te houden en niet misbruiken om structurele inbreuken op ieders vrijheid te plegen, zoals de integriteit van het lichaam, ieders bewegingsvrijheid en anoniem betalen middels contant geld. Ik zie een gure populistische wind opwaaien in Denemarken middels direct ingevoerde verplichte vaccinatiewetgeving en Frankrijk richting permante, langdurige crisismaatregelen. Dat past niet in een fatsoenlijke samenleving en leidt tot verkeerde precedentschepping. Laten we vanuit vertrouwen en de eigen verantwoordelijkheid van iedere burger acties nemen in het algemeen belang. Daar hebben wij geen ophokplicht, leger of andere draconische maatregelen en wetgeving voor nodig.

Voor een vrij en verantwoordelijk Nederland en Europa.

Bas Filippini,
voorzitter Privacy First
(op persoonlijke titel)

Gepubliceerd in Columns
donderdag, 12 maart 2020 12:15

Corona aanpak onverantwoord

Column

De schokkende uitspraak van Merkel gisteren dat 70% van de Duitsers besmet gaat worden met het Coronavirus en de regering daar alleen het verspreidingstempo wil temperen is een teken aan de wand van falend beleid. Met deze capitulatie vanuit het reeds ingezette nietsdoen accepteert Merkel en haar regering dus enorme aantallen doden, hoofdzakelijk ouderen, zonder op te treden. Een kleine rekensom voor Duitsland vanuit de huidige gevallen betekent 56 miljoen besmettingen waarvan 4-6% (Italië) overlijdt. Dat komt dus neer op 1,7 tot 3,4 miljoen doden, voornamelijk ouderen. Daarnaast een getal van 16,3% dat ernstig ziek wordt, dus 9,1 miljoen mensen. En een enorme klap voor de economie. In Nederland zou het gaan om 336-700.000 doden en 1,8 miljoen ernstig zieken.

Ook in Nederland wordt de bevolking op grote schaal misleid en voor de gek gehouden, uit hoofde van paniek indammen en de economie redden. Ons kabinet en de EU wisten in januari al van de schokkende situatie in China en keken de andere kant op. Wat je niet kan zien is er schijnbaar niet. Met als gevolg dat wij als bevolking blootgesteld worden aan dit virus dat nog steeds verkocht wordt als een "griepje". Niemand die zich even afvraagt waarom China en nu ook Israël en de VS zulke draconische maatregelen nemen om dit griepje in te dammen en buiten de deur te houden.

Dat onze regeringsleiders in Europa dit soort aantallen accepteren en de strijd opgeven spreekt boekdelen. Voor wie zitten zij hier eigenlijk? Het tekent het failliet van de democratische parlementaire rechtsstaat. Een aanslag met 3 doden krijgt alle aandacht en daarvoor moeten wij al onze rechten en privacy opgeven, miljoenen doden en ernstig zieken worden geaccepteerd als onoverkomelijk. We hebben hier te maken met zware nalatigheid en incompetentie.

Vanuit Privacy First staan wij op het standpunt dat privacy soms tijdelijk beperkt kan worden (dus niet in structurele wetgeving) indien strikt noodzakelijk in het algemeen belang. Dit is zo'n situatie. Nederland, Duitsland en de EU moeten alles op alles zetten om dit virus in te dammen en uit te roeien. De kennis en informatie is er notabene, onder andere uit China. Dat betekent tijdelijke maatregelen om contacten in te dammen zoals in China is gebeurd. Tijdelijk. Zonder permanente en draconische wetgeving die onze burgerrechten (nog verder) ondermijnt. Groot gevaar is immers een uit de hand gelopen situatie die blijvende privacybeperkende wetgeving oplevert, met ondermijning van ieders recht op zelfbeschikking en de integriteit van het lichaam tot gevolg.

Door nu adequate maatregelen te nemen kan de containment worden ingezet en de groeicurve worden omgebogen. We praten hier over miljoenen slachtoffers op basis van de huidige cijfers. Tekenend is de totale chaos en sociale ontwrichting die nu al te zien is in Italië. En onze leiders staan erbij en kijken ernaar. Beroepspolitici, het woord zegt het al: eerst het beroep, dan pas voor de burger opkomen...

Voor een vrij en verantwoordelijk Nederland!

Bas Filippini,
voorzitter Privacy First
(op persoonlijke titel)


Update 14 maart 2020: column genuanceerd. Oorspronkelijke versie staat hier online. Beluister tevens het uitgebreide interview met de heer Filippini op Radio Noord-Holland d.d. 12 maart jl. in het programma De Peiling (vanaf 18.38u).

Update 18 maart 2020: nieuwe column gepubliceerd over privacy in crisissituaties: participatieve lockdown.

Update 28 maart 2020: nieuwe column gepubliceerd over gezondheid en gezond verstand.

Gepubliceerd in Columns

Vandaag heeft de rechtbank in Den Haag uitspraak gedaan over de inzet van het algoritmesysteem SyRI (Systeem Risico Indicatie) door de overheid. De rechter besloot dat de overheid moet stoppen met het profileren van burgers met grootschalige data-analyse om fraude met sociale voorzieningen op te sporen. Nederlanders zijn niet langer ‘bij voorbaat verdacht’.

De rechtszaak tegen de Nederlandse Staat was aangespannen door een coalitie van maatschappelijke organisaties, bestaand uit het Platform Bescherming Burgerrechten, het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM), Privacy First, Stichting KDVP, vakbond FNV, de Landelijke Cliëntenraad en auteurs Tommy Wieringa en Maxim Februari.

De rechtbank komt tot het oordeel dat SyRI in strijd is met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. SyRI maakt een onevenredig grote inbreuk op het privéleven van burgers. Dat geldt niet alleen voor mensen die door SyRI als verhoogd risico worden aangemerkt, maar voor iedereen waarvan de gegevens door SyRI worden geanalyseerd. Volgens de rechtbank is SyRI niet transparant en daarom niet controleerbaar. De inbreuk op het privéleven is voor burgers niet te voorzien en zij kunnen zich er niet tegen verweren.

De rechtbank noemt daarnaast het reële risico van discriminatie en stigmatisering van burgers in zogenaamde probleemwijken waar SyRI is ingezet. Dit op grond van sociaal-economische status en mogelijk migratieachtergrond. Er is een risico op vooroordelen bij de inzet van SyRI dat niet te controleren is. Mr. Ekker en mr. Linders, advocaten van de eisende partijen: "De rechtbank bevestigt dat het grootschalig koppelen van persoonsgegevens in strijd is met fundamentele mensenrechten, waaronder de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, EU-recht en Nederlands recht. Deze uitspraak is daarom ook belangrijk voor andere Europese landen en op internationaal niveau."

Voortaan mogen persoonsgegevens van onverdachte burgers niet zomaar meer worden samengevoegd uit verschillende bronnen, als daar geen gegrond vermoeden aan ten grondslag ligt.

Streep in het zand 

"Dit vonnis is een belangrijke streep in het zand tegen ongebreidelde dataverzameling en risicoprofilering. De rechter roept hiermee een duidelijke halt toe aan massale surveillance van onschuldige burgers. SyRI en vergelijkbare systemen dienen nu per direct te worden afgeschaft", aldus directeur Vincent Böhre van Privacy First.

"We hebben vandaag op alle grote fundamentele punten gelijk gekregen. Dit is een tijdige overwinning voor de rechtsbescherming van alle burgers in Nederland," aldus Tijmen Wisman van het Platform Bescherming Burgerrechten. 

Ook mede-eiser vakbond FNV keurt SyRI op principiële gronden af. "Wij zijn blij dat de rechter nu definitief een streep door SyRI haalt", aldus Kitty Jong, vicevoorzitter van FNV.

Kentering

De partijen hopen dat de uitspraak een kentering inluidt in de wijze waarop de overheid omspringt met data van burgers. Ze voelen zich daarin gesterkt door de overwegingen van de rechtbank: deze gelden niet alleen voor SyRI, maar ook voor vergelijkbare praktijken. Zo hebben veel gemeenten eigen datakoppelsystemen die burgers profileren voor allerhande beleidsdoeleinden. Een koppelwetsvoorstel met een nog grotere reikwijdte dan SyRI zal het mogelijk maken om ook databases van private partijen te koppelen met overheidsdatabases. De uitspraak van de rechtbank Den Haag stelt echter paal en perk aan deze Big Data praktijken. Het is volgens de eisende partijen daarom cruciaal dat het SyRI-vonnis doorwerkt in het huidige en toekomstige politieke beleid.

Maatschappelijke discussie

De rechtszaak tegen SyRI dient zowel een juridisch als een maatschappelijk doel. Met dit vonnis zien eisers beide doelen gerealiseerd worden. Merel Hendrickx van het PILP-NJCM: "Het was naast het stoppen van SyRI evenzeer onze insteek om een maatschappelijke discussie op gang te brengen over de manier waarop de overheid met haar burgers omgaat in een digitaliserende samenleving. Deze uitspraak laat zien hoe belangrijk het is om die maatschappelijke discussie te voeren."

Hoewel de wettelijke aanname van SyRI in 2014 geruisloos verliep, zwol de discussie over de rechtmatigheid van het systeem aan na aankondiging van de rechtszaak. Inzet van SyRI in twee wijken in Rotterdam-Zuid leidde begin 2019 tot protest onder de inwoners en discussie in de gemeenteraad. Niet veel later trok burgemeester Aboutaleb de stekker uit het onderzoek wegens twijfels over de wettelijke grondslag. In juni 2019 onthulde de Volkskrant dat SyRI sinds haar invoering nog niet één fraudeur had opgespoord. In oktober 2019 schreef VN-rapporteur Philip Alston in een kritische brief aan de rechtbank grondige twijfels te hebben over de rechtmatigheid van SyRI. Eind november 2019 won SyRI een Big Brother Award.

De coalitie werd tijdens de rechtszaak vertegenwoordigd door Anton Ekker (Ekker Advocatuur) en Douwe Linders (SOLV Advocaten) en wordt gecoördineerd door het Public Interest Litigation Project (PILP) van het NJCM.

De volledige uitspraak van de rechtbank staat HIER online. 

Gepubliceerd in Rechtszaken

Tijdens de Nationale Privacy Conferentie van Privacy First en ECP zijn vandaag, op de Europese Dag van de Privacy, de Nederlandse Privacy Awards uitgereikt. Deze Awards bieden een podium aan bedrijven en overheden die privacy zien als een kans om zich positief te onderscheiden en privacyvriendelijk ondernemen en innoveren tot norm te maken. De winnaars van de Nederlandse Privacy Awards 2020 zijn Publicroam, NUTS en Candle.

Winnaar: Publicroam

Als gast overal veilig en gemakkelijk op WiFi

In de bibliotheek, in een koffiebar, een hotel, loggen de meeste mensen in op het lokale WiFi netwerk. Omdat de mobiele datanetwerken niet overal binnen goed werken en omdat je abonnement dan minder snel wordt verbruikt. Vaak werken die WiFi’s met één lokaal wachtwoord, wat op alle tafels of schermen staat. Dit maakt je digitale activiteiten op verschillende manieren kwetsbaar, met alle vervelende gevolgen die dit kan hebben. Bovendien weet je niet wat de aanbieders van die netwerken met jouw persoonlijke gegevens doen. Er wordt wel gezegd dat de handel in persoonsgegevens intussen meer geld oplevert dan de handel in olie.

Bij onderwijsinstellingen werden deze risico’s als eerste onderkend, later ook bij de overheid. Zo ontstonden eerder al Eduroam en Govroam. Maar waarom niet gewoon voor iedereen en overal? Dat idee is opgepakt door Publicroam en valt op steeds meer plekken in goede aarde. En terecht, is de mening van de jury. Verschillende grote gemeenten en organisaties (zoals alle bibliotheken in ons land) zijn al aangesloten of sluiten binnenkort aan. Op zichzelf is deze voorziening dus niet een volstrekt nieuwe oplossing, maar de jury is vooral onder de indruk omdat de voorziening letterlijk voor iedereen in ons land – en mogelijk ook daarbuiten – grote voordelen kan bieden en daarmee grote impact kan hebben op wat we gewend zijn: één account en bij alle deelnemers automatisch en veilig online, met serieus respect voor privacy.

Het is dus mogelijk: goede zakelijke initiatieven en toch respect voor de privacy, zie hier het bewijs.

Winnaar: NUTS

Decentrale infrastructuur voor privacyvriendelijke zorgcommunicatie

Stichting NUTS is een initiatief dat een privacyvriendelijke oplossing wil bieden voor identiteitsmanagement en het delen van persoonsgegevens in de zorg. Het initiatief houdt in dat individuen zeggenschap houden over welke zorggegevens gedeeld mogen worden door zorgverleners met andere zorgverleners. Stichting NUTS heeft zijn uitgangspunten in een Manifest neergelegd die door deelnemers onderschreven moeten worden, en alle software die ontwikkeld wordt moet voldoen aan de eisen van open source. Het resultaat waar stichting NUTS naar streeft is een decentrale architectuur die controle en zeggenschap over persoonsgegevens in de zorg bij de betrokkenen houdt.

De diensten die via het decentrale netwerk worden geleverd zijn gebaseerd op de uitgangspunten van privacy by design. Identiteitsmanagementoplossingen dragen bij aan het onomstotelijk bewijzen van de identiteit van de betrokkene. De decentrale benadering sluit aan op de zorgarchitectuur die momenteel in de zorg in ontwikkeling is – en ook al deels wordt uitgerold. Zo kunnen de zorginformatiebouwstenen gebruik maken van de decentrale voorzieningen die via NUTS gerealiseerd worden.

Voor de jury is stichting NUTS een mooi voorbeeld van een initiatief dat op een omvattende manier naar privacyvraagstukken kijkt en daar ook concrete oplossingen voor realiseert. De open source community die de stichting NUTS aan het realiseren is, voorkomt vendor-lock-in op cruciale onderdelen van de zorginfrastructuur. De in opkomst zijnde Persoonlijke Gezondheidsomgevingen kunnen eveneens gebruik maken van de decentrale beheersvoorzieningen die NUTS nastreeft. De gedachte achter NUTS – het creëren van een nutsvoorziening voor een cruciaal onderdeel van de zorgarchitectuur – spreekt de jury bijzonder aan. Verbreding van de Stichting, die nu nog grotendeels door één bedrijf wordt gedragen, zal het draagvlak voor het initiatief verder vergroten.

Om de Stichting NUTS de mogelijkheid te geven zijn idealen verder te realiseren en breder uit te dragen, kent de jury daarom dit jaar de juryprijs voor bedrijfsoplossingen toe aan stichting NUTS.

Winnaar: Candle

Privacyvriendelijke smart home oplossing

Candle is een reactie op een risicoanalyse (privacy by design) van IoT-producten die een verbinding met een cloud server maken zonder dat dit noodzakelijk is. Het is een project dat gericht is op het ontwikkelen van alternatieve smart systemen in en rondom het huis, met als basis dat er geen verbinding met het internet noodzakelijk is. Het is gestart als projectorganisatie met studenten vanuit de universiteit, hogeschool en kunstenaarscollectieven gericht op het ontwikkelen van praktische hardware-oplossingen, gecombineerd met open source software. Zo kunnen diverse huishoudelijke apparaten zoals de CV, camera's, een CO2-sensor en andere toepassingen eenvoudig met elkaar verbonden worden. Voor het contact maken met een extern netwerk wordt een schakelaar toegepast. Als gebruiker maak je een bewuste keuze wanneer je de mail en andere data naar binnen haalt en naar buiten zendt.

Candle laat zien dat het eenvoudig mogelijk is om een Smart oplossing te creëren zonder de Big Tech bedrijven met hun data driven modellen. Inmiddels zijn er diverse conceptoplossingen die daadwerkelijk in de praktijk gebracht kunnen worden door bedrijven. Candle is in de kern privacy by design en opent de ogen voor alternatieve smart systemen.

“Net zoals de markt voor biologisch eten enorm gegroeid is, zo zal de markt voor ethische technologie ook groeien. Maar hoe zwengel je die markt aan? Dat is de uitdaging. De AVG heeft de grond geploegd. Nu is het tijd om te zaaien en het concept aan de consument toe te vertrouwen”, aldus Candle.


Nominaties  

Er zijn 4 categorieën waarvoor inschrijvingen genomineerd konden worden:

1. categorie Consumentenoplossingen (van bedrijven voor consumenten)

2. categorie Bedrijfsoplossingen (binnen een bedrijf of business-to-business)

3. categorie Overheidsdiensten (van de overheid voor burgers)

4. Aanmoedigingsprijs voor een baanbrekende technologie of persoon.


Uit de diverse inzendingen had de onafhankelijke vakjury de volgende genomineerden per categorie bepaald:

Consumentenoplossingen: Bedrijfsoplossingen: Overheidsdiensten:
Publicroam NUTS (geen inzendingen)
Candle Rabobank/Deloitte  
Skotty    


Tijdens de Nationale Privacy Conferentie hebben alle genomineerden hun projecten middels Award-pitches aan het publiek gepresenteerd. Vervolgens zijn de Awards uitgereikt. Klik HIER voor het hele juryrapport (pdf) met deelnamecriteria en toelichting bij alle genomineerden en de winnaars.

 

Nationale Privacy Conferentie

De Nationale Privacy Conferentie is een initiatief van ECP|Platform voor de InformatieSamenleving en Privacy First. Deze conferentie brengt jaarlijks het Nederlandse bedrijfsleven, overheid, wetenschap en maatschappelijk middenveld bijeen om gezamenlijk te kunnen bouwen aan een privacyvriendelijke informatiemaatschappij. Missie van de Nationale Privacy Conferentie en Privacy First is de ontwikkeling van Nederland tot internationaal Privacy Gidsland. Privacy by design vormt daartoe de sleutel.

Sprekers tijdens de Nationale Privacy Conferentie 2020 waren achtereenvolgens:  

Monique Verdier (vice-voorzitter Autoriteit Persoonsgegevens)
Richard van Hooijdonk (trendwatcher/futurist) en Bas Filippini (oprichter en voorzitter van Privacy First)
Tom Vreeburg (IT-auditor) )
Coen Steenhuisen (privacy-adviseur Privacy Company)
Peter Fleischer (global privacy counsel Google) 
Sander Klous (hoogleraar Big Data Ecosystemen, Universiteit van Amsterdam)
Kees Verhoeven (Tweede Kamerlid D66).

Jury Nederlandse Privacy Awards

De jury van de Awards bestaat uit onafhankelijke privacy-experts uit diverse sectoren:

  • Bas Filippini, oprichter en voorzitter Privacy First
  • Paul Korremans, partner Comfort-IA; functionaris gegevensbescherming; tevens bestuurslid Privacy First
  • Marie-José Bonthuis, eigenaar IT’s Privacy
  • Esther Janssen, advocaat Informatierecht en grondrechten, bureau Brandeis
  • Marc van Lieshout, managing director iHub, Radboud Universiteit Nijmegen
  • Melanie Rieback, CEO en co-founder Radically Open Security
  • Nico Mookhoek, privacy jurist en eigenaar NMLA
  • Wilmar Hendriks, founder Control Privacy (tevens lid Raad van Advies Privacy First)
  • Alex Commandeur, senior adviseur BMC Advies.

Om te garanderen dat de verkiezing van de Awards objectief verloopt, is het niet toegestaan dat de jury een deelname beoordeelt van de eigen organisatie.

Privacy First organiseert de Nederlandse Privacy Awards met steun van Stichting Democratie & Media, in samenwerking met ECP. Wilt u ook sponsor van de Nederlandse Privacy Awards worden? Neem dan contact op met Privacy First!

FG7A4979m

Gepubliceerd in Nederlandse Privacy Awards

Privacy First nodigt u graag uit voor haar Nieuwjaarsborrel! Deze zal plaatsvinden op woensdagavond 8 januari as. in het Volkshotel in Amsterdam. De avond zal grotendeels in het teken staan van het thema Blockchain en financiële privacy. Welke actuele ontwikkelingen vinden er op dit vlak plaats? Hoe verhouden die ontwikkelingen zich tot het recht op privacy? Hoe kan blockchain zo worden ontworpen en gereguleerd dat publieke waarden als privacy, transparantie en vertrouwen erdoor worden versterkt? En welke rol zou Privacy First hierbij kunnen spelen? Na de Nieuwjaarsspeech door Privacy First voorzitter Bas Filippini zullen juridisch expert Jurgen Goossens (Universiteit Tilburg), financieel expert Simon Lelieveldt en Martijn van der Veen (Privacy First) hun licht over deze kwesties laten schijnen. Hierna is er ruimte voor discussie onderling en met het publiek, gevolgd door een borrel waar wij samen kunnen proosten op een privacyvriendelijk 2020!

Iedereen is welkom, toegang is gratis. Donaties aan Privacy First worden echter zeer op prijs gesteld. Aanmelden kan via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken., maar is niet verplicht.

Datum: woensdag 8 januari 2020, 19.30-22.00u (inloop vanaf 19.00u).
Locatie: Volkshotel, Wibautstraat 150 te Amsterdam (Doka cocktailbar). Een routebeschrijving vindt u op https://www.volkshotel.nl/nl/directions/.

Klik HIER voor de uitnodiging zoals Privacy First die onlangs aan haar netwerk verzond (pdf). Wilt u voortaan directe uitnodigingen voor onze evenementen ontvangen? Mail ons! Dan voegen wij u toe aan onze mailinglist.

uitnodiging PrivacyFirst 8jan2020

Gepubliceerd in Financiële privacy & PSD2

Afgelopen vrijdag heeft Stichting Privacy First zich aangemeld voor deelname aan het Informatieberaad Zorg. Het zou voor het eerst zijn dat een organisatie met ANBI-status wordt toegelaten tot het overlegorgaan van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). De ANBI-status van Privacy First zou echter ook zomaar het struikelblok kunnen zijn.

Het Informatieberaad Zorg

Het Informatieberaad Zorg is een bestuurlijke samenwerking tussen, tot op heden, uitsluitend deelnemers uit het zorgveld en het Ministerie van VWS. In het Informatieberaad werken overheid en zorgpartijen samen aan een basis waarin zorggegevens veilig en betrouwbaar uitgewisseld kunnen worden.

In het AO Gegevensuitwisseling in de zorg van 9 oktober jl. heeft Minister Bruins (VWS) op verzoek van het Kamerlid Van Kooten-Arissen aangegeven Privacy First voor te dragen als lid van de kerngroep van het Informatieberaad Zorg. De aanleiding hiervoor is een eerdere motie van de Tweede Kamer waarin de Minister wordt opgeroepen "privacy- en burgerrechtenorganisaties actief te betrekken in de kerngroep en de expertcommunities van het Informatieberaad Zorg".

Privacy by Design

In toenemende mate zien we dat er naar privacy en de AVG verwezen wordt als struikelblok voor de uitwisseling van gegevens. In onze optiek komt privacy pas te laat in beeld bij beleidsontwikkeling. Het gebruik van 'privacy by design' kan helpen om dit te voorkomen.

Privacy by design zorgt ervoor dat privacy een kerncomponent wordt van producten of diensten. Tijdens de ontwikkeling wordt privacy een integraal onderdeel van het product of dienst, zonder afbreuk te doen aan de functionaliteit daarvan.

De ambitie van Privacy First is het zoeken naar een duurzame inbedding van het privacybelang in de zorg. We willen laten zien hoe dit kan helpen de uitwisseling van gegevens effectiever en efficiënter te maken en zo de kwaliteit van de zorg te verhogen.

Gaat het ook gebeuren?

Als gevolg van de opzet van het Informatieberaad Zorg zijn de criteria voor toelating primair gericht op belangenorganisaties die artsen of patiënten vertegenwoordigen. Als burgerrechtenorganisatie en ANBI-statushouder is Privacy First een 'vreemde eend in de bijt'. Hiermee ontstaat de vraag hoe de aangenomen Kamermotie zich verhoudt tot deze criteria. Nog belangrijker is de vraag hoe de huidige leden van het Informatieberaad hier naar kijken en of zij zich comfortabel voelen bij de deelname van Privacy First.

Onze kennismaking met het Ministerie van VWS op 26 november jl. was in ieder geval een constructieve en zeer interessante uitwisseling van inzichten over visie op de zorg. Onze hoop is dat de huidige leden van het Informatieberaad op eenzelfde wijze naar onze brief zullen kijken.

Meer duidelijkheid verwachten we na een stemming in het Informatieberaad Zorg op 10 februari 2020.


Referenties:

Privacy Company, De zeven principes van privacy by design
https://www.privacycompany.eu/blogpost-nl/hoe-pas-je-de-zeven-principes-van-privacy-by-design-toe-in-jouw-organisatie 

Informatieberaad Zorg
https://www.zorginstituutnederland.nl/over-ons/programmas-en-samenwerkingsverbanden/informatieberaad-zorg

OfficieleBekendmakingen.nl, Motie van de leden Van Kooten-Arissen en Hijink
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29515-426.html

Open brief van Privacy First aan het Informatieberaad Zorg (pdf).

Gepubliceerd in Medische privacy

Privacyschending d.m.v. vingerscan lijkt op schimmel

Gastcolumn door Alfred Blokhuizen


Schimmel heeft als eigenschap dat het meer en meer wordt als je het niet bestrijdt. Het woekert voort alsof het een lieve lust is. Om schimmel te stoppen is een grote schoonmaak nodig met sterke middelen. Dat gaat zeker op voor het gebruik van vingerafdrukken!

Gemakkelijk

Je hoort steeds vaker dat bedrijven en instellingen vingerscanapparatuur gebruiken voor identificatie of urenregistratie. Men gebruikt dan termen als “gemakkelijk” en “secuur”. Uiteraard in het belang van de ondernemer of instelling. Dat is heel opmerkelijk, want het mag niet. Je komt het overal tegen, maar niemand slaat alarm. Ook de media niet, tot mijn verbazing. Het lijkt heel gewoon geworden, terwijl de wetgeving juist in 2018 enorm is aangescherpt.

Fluitje van een cent

Vingerafdrukken vallen onder biometrische gegevens. De wetgeving daarover is behoorlijk streng en straffen op misbruik behoorlijk hoog. En dat is heel logisch, want met biometrische gegevens kun je knap lelijke dingen doen. Zeker bij vingerafdrukken. Want die zijn buitengewoon gemakkelijk te vervalsen, een fluitje van een cent. Je zal maar slachtoffer worden van iemand die je afdruk kopieert. Dan zijn de rapen echt gaar.

Kerncentrale

De wetgeving is glashelder en de uitspraken van de rechter ook. Je mag geen biometrische gegevens afnemen, opslaan, delen en gebruiken. Slechts in zeer beperkte gevallen mag dat wel. Maar dan gaat het echt over zaken als bijvoorbeeld de beveiliging van de kerncentrale van Borssele. Dus niet voor het openen van de kassa, toegang bij een bedrijf of urenregistratie. Daar moet altijd worden gekozen voor een minder ingrijpend identificatiemiddel, zoals een pasje, pincode of tag. Wat is er eigenlijk mis met een pasje of tag?

Toestemming

Bedrijven - vooral de verkopers van de vingerscanapparatuur - schermen met het argument dat het wel mag met de toestemming van de werknemers van een bedrijf. Ook zeggen ze dat de vingerafdruk wordt versleuteld. Zo’n verkopend bedrijf neemt echter nooit de verantwoordelijkheid voor de financiële gevolgen als het misloopt bij de rechter. De Autoriteit Persoonsgegevens en staatssecretaris Van Ark (Sociale Zaken) zijn er duidelijk over. Als er sprake is van een of andere vorm van gezagsverhouding of afhankelijkheid wordt een vingerafdruk niet met 100% zekerheid vrijwillig afgegeven en dus mag het niet! Als bedrijf moet je het eigenlijk ook gewoon niet willen. Gemak is nooit een goed argument om de regelgeving te ontduiken of terzijde te schuiven. Het risico van misbruik is veel te groot.

Ontsporing bij de overheid

De ernstigste ontsporing van het gebruik van de vingerafdruk heeft plaatsgevonden bij de gemeente Nissewaard. Nota bene de overheid zelve, u weet wel: de medewetgever. Een zaak waarbij de FNV een handhavingsverzoek heeft ingediend (bestuursrechtelijke aangifte). Bijstandsgerechtigden, en alleen deze mensen en dus niet de ambtenaren, werden verplicht om hun vingerafdruk af te staan als ze zonder loon te werk werden gesteld bij een “sociale werkplaats”. In documenten van de gemeente Nissewaard zelf stonden dwingende teksten en toespelingen op financiële sancties als men de vingerafdruk niet afgaf. Tot op de dag van vandaag wil deze gemeente geen excuses maken aan de uitkeringsgerechtigden voor het gebruik van de vingerafdruk en wil men er niet over praten.

Rol brancheorganisaties

Ondernemers kloppen soms aan bij hun brancheorganisatie met de vraag of het afnemen van biometrische gegevens mag. Ondernemers in bijvoorbeeld de horeca zeggen dan dat hun brancheorganisatie Koninklijke Horeca Nederland heeft gezegd dat het mag. Desgevraagd is men daar na confrontatie met uitspraken van de Autoriteit Persoonsgegevens en rechters echter een stuk genuanceerder over. Maar eigenlijk moet zo’n brancheorganisatie glashelder zijn. Ze zouden de leden moeten adviseren: doe het niet, verzin geen trucjes, u kunt zeer hoge boetes tegemoetzien!

Privacyschending lijkt dus wel schimmel. Als het niet wordt bestreden overwoekert en bederft het alles. Dat vraagt om stevige bestrijding. Dat moet vanuit de maatschappij zelf, maar zeker ook vanuit de Autoriteit Persoonsgegevens. Nu is het net of privacyschending gewoon mag. Dat mag niet, het is strafbaar!

 

Meer informatie:

Gemeente Nissewaard https://www.binnenlandsbestuur.nl/sociaal/nieuws/gemeenten-behandelden-werklozen-mogelijk.10497725.lynkx

Handhavingsverzoek FNV https://alfredblokhuizen.nl/wp-content/uploads/2019/10/Handhavingsverzoek-AP-12-8-2019-anoniem.pdf

Vonnis Manfield https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBAMS:2019:6005

Restaurantketen de Watertuin https://www.rijnmond.nl/nieuws/186633/UPDATE-Restaurantketen-gebruikt-onterecht-vingerscan

Vingerafdruk stelen, fluitje van een cent https://www.mediamatic.net/nl/page/16697/een-vingerafdruk-stelen-en-namaken-is-een-fluitje-van-een-cent

Gepubliceerd in Biometrie

Fundamentele rechtszaak tegen massale risicoprofilering van onverdachte burgers

Op dinsdag 29 oktober as. om 9.30 uur vindt in de Rechtbank Den Haag de rechtszitting plaats in de bodemprocedure van een brede coalitie van maatschappelijke organisaties tegen het Systeem Risico Indicatie (SyRI). SyRI licht met geheime algoritmen complete woonwijken door om burgers te profileren op het risico dat ze frauderen met sociale voorzieningen. Volgens de coalitie van eisers vormt dit systeem een bedreiging voor de rechtsstaat en moet SyRI onrechtmatig worden verklaard.

De groep eisers, bestaande uit de Stichting Platform Bescherming Burgerrechten, het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM), Stichting Privacy First, Stichting KDVP en de Landelijke Cliëntenraad, daagde in maart 2018 het Ministerie van Sociale Zaken voor de rechter. Auteurs Tommy Wieringa en Maxim Februari, die zich eerder zeer kritisch uitspraken over SyRI, sloten zich op persoonlijke titel bij de procedure aan. In juli 2018 voegde ook FNV zich bij de coalitie.

De partijen laten zich vertegenwoordigen door Anton Ekker (Ekker Advocatuur) en Douwe Linders (SOLV Advocaten). De zaak wordt gecoördineerd door het Public Interest Litigation Project (PILP) van het NJCM.

Sleepnetmethode op onverdachte burgers

SyRI koppelt op grote schaal persoonsgegevens van burgers uit overheidsdatabases. De centraal bijeengebrachte gegevens worden vervolgens geanalyseerd met geheime algoritmen. Dit moet uitwijzen of burgers een risico vormen om zich schuldig te maken aan één van de vele fraudevormen en overtredingen die het systeem bestrijkt. Leidt de analyse van SyRI tot een risicomelding, dan wordt een burger opgenomen in het zogeheten Register Risicomeldingen, dat inzichtelijk is voor overheidsinstanties.

Met deze sleepnetmethode licht SyRI alle inwoners van een wijk of gebied door. Hiervoor gebruikt het systeem vrijwel alle gegevens die overheden over burgers bewaren. Het gaat om 17 datacategorieën, die tezamen een zeer indringend en volledig beeld geven van iemands privéleven. Op dit moment beslaat SyRI de databases van de Belastingdienst, de Inspectie SZW, UWV, SVB, gemeenten en IND. Volgens de Raad van State, dat een negatief advies gaf over het SyRI-wetsvoorstel, viel er nauwelijks een gegeven te bedenken dat niet binnen de reikwijdte van het systeem valt. Voormalig voorzitter Kohnstamm van de Autoriteit Persoonsgegevens, die eveneens negatief advies over het systeem uitbracht, noemde de aanname van de SyRI-wetgeving destijds “dramatisch”.

Bedreiging voor de rechtsstaat

SyRI is volgens de eisende partijen een black box met grote risico’s voor de democratische rechtsstaat. Het is voor een burger die zonder aanleiding door SyRI kan worden doorgelicht volstrekt onduidelijk welke gegevens daarvoor worden gebruikt, welke analyses daarmee worden uitgevoerd en wat hem of haar al dan niet tot 'risico' maakt. Bovendien zijn burgers door de heimelijke werking van SyRI ook niet in staat om een onjuiste risicomelding te weerleggen. De rechtsgang en de daarbij horende procedures worden met de inzet van SyRI ondoorzichtig.

SyRI ondermijnt daarmee de vertrouwensrelatie tussen de overheid en haar burgers; deze burgers zijn in feite bij voorbaat verdacht. Vrijwel alle informatie die ze delen met de overheid, vaak om in aanmerking te komen voor basale voorzieningen, kan zonder verdachtmaking of voorafgaand vermoeden op heimelijke wijze tegen hen worden gebruikt.

De partijen bij deze procedure zijn niet tegen het bestrijden van fraude door de overheid. Zij vinden alleen dat dit op grond van een concrete verdenking dient te gebeuren. Er mag niet middels sleepnetacties in het privéleven van niet-verdachte Nederlandse burgers worden gezocht naar mogelijke risico's op fraude. Deze disproportionele methode doet volgens de eisende partijen meer kwaad dan goed. Er bestaan betere en minder ingrijpende vormen van fraudebestrijding dan SyRI.

Nog niet één fraudeur opgespoord

De in totaal vijf SyRI-onderzoeken die sinds de wettelijke invoering werden aangekondigd, hebben inmiddels tienduizenden burgers binnenstebuiten gekeerd, maar spoorden tot nu toe nog niet één fraudeur op. Dit werd eind juni 2019 onthuld door de Volkskrant, die de hand wist te leggen op evaluaties van SyRI-onderzoeken. De onderzoeken mislukten doordat de analyses niet klopten, door gebrek aan capaciteit en tijd bij de uitvoerende instanties, maar ook omdat er binnen de overheid onenigheid is over SyRI.

Zo trok burgemeester Aboutaleb van Rotterdam afgelopen zomer de stekker uit het SyRI-onderzoek in twee wijken in Rotterdam-Zuid, omdat het Ministerie in tegenstelling tot de gemeente ook politiegegevens en zorggegevens wilde gebruiken bij het onderzoek. De inzet van SyRI leidde tevens tot protest onder de inwoners van de wijken, die duidelijk lieten merken zich beledigd en oneerlijk behandeld te voelen.

VN uit zorgen over SyRI

De VN-rapporteur op het gebied van extreme armoede en mensenrechten Philip Alston schreef de rechtbank eerder deze maand aan over zijn zorgen omtrent SyRI en verzocht de rechters met klem de zaak grondig te beoordelen. Volgens de rapporteur zijn er meerdere fundamentele rechten in het geding. SyRI wordt in de brief beschreven als een digitaal equivalent van een sociaal rechercheur die elk huishouden in een gebied zonder toestemming bezoekt en doorzoekt op frauduleuze zaken; in de analoge wereld zou zo’n massale klopjacht direct tot grote weerstand leiden, maar bij een digitaal instrument als SyRI wordt ten onrechte een ‘wat niet weet, wat niet deert’ mentaliteit gehanteerd.

Praktische informatie

De zitting is openbaar toegankelijk voor het publiek en zal plaatsvinden op dinsdag 29 oktober as. vanaf 9.30u in het Paleis van Justitie, Prins Clauslaan 60 in Den Haag. Privacy First nodigt u van harte uit om de zitting bij te wonen. Zaaknummer: C/09/550982 HA ZA 18/388 (Nederlands Juristen Comité c.s./Staat). Klik HIER voor een routebeschrijving.

Bron: campagnewebsite Bijvoorbaatverdacht.nl.

Update 20 november 2019: de uitspraak van de rechtbank staat vooralsnog gepland op 5 februari 2020 om 10.00u. De pleitnota van onze advocaten kunt u HIER downloaden (pdf).

Gepubliceerd in Rechtszaken

Deze week vond in de Tweede Kamer (Vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat) een interessant 'rondetafelgesprek' plaats over de toegang tot data in het openbaar vervoer. Naarmate de hoeveelheid data (waaronder persoonsgegevens) in het openbaar vervoer toeneemt, is er sprake van een toenemende druk om deze data met diverse partijen te delen en voor allerlei doelen te gaan gebruiken. Dit staat op gespannen voet met het recht op privacy van de individuele reiziger. Privacy First maakt zich al jaren sterk voor het recht op privacy en anonimiteit in het openbare domein, waaronder het openbaar vervoer. Wij reageerden daarom direct positief op de uitnodiging van de Tweede Kamer om aan dit rondetafelgesprek deel te nemen. Aan alle deelnemers werd verzocht om vooraf hun voornaamste standpunten kenbaar te maken middels korte position papers (maximaal twee A4). Klik HIER voor de position paper van Privacy First (pdf) en HIER voor de position papers van de overige genodigden, waaronder CBS, Translink en reizigersvereniging Rover. De belangrijkste standpunten van Privacy First luiden als volgt:

1. Iedere reiziger heeft recht op anonimiteit in het openbaar vervoer.
2. Alleen geanonimiseerde, geaggregeerde data mogen - onder strikte waarborgen - gedeeld worden.
3. Geen massa-surveillance in het openbaar vervoer.
4. Transparantie bij privacy-inbreuken.
5. Privacy-waarborgen bij reizigersonderzoek.
6. Aantoonbaar gebruik van privacy by design.

Privacy First maakte van de gelegenheid gebruik door voor het rondetafelgesprek een OV-ervaringsdeskundige bij uitstek af te vaardigen: privacy-activist Michiel Jonker voerde namens ons het woord. Enig gevoel van urgentie ten aanzien van privacy bleek bij de aanwezige Kamerleden en overige genodigden echter grotendeels afwezig, aldus Jonker in zijn eerste reactie na afloop. Zijn algehele kritische impressie van het rondetafelgesprek zal Privacy First spoedig op deze pagina publiceren. Hieronder kunt u alvast de video van de volledige sessie terugkijken en uw eigen conclusies trekken.

Update 8 oktober 2019: lees HIER de gehele impressie en analyse die Michiel Jonker (op persoonlijke titel) schreef naar aanleiding van het rondetafelgesprek op 10 september jl. (pdf, 67 pp).

Gepubliceerd in Mobiliteit
Pagina 1 van 17

Onze Partners

logo Voys Privacyfirst
logo greenhost
logo platfrm
logo AKBA
logo boekx
logo brandeis
 
banner ned 1024px1
logo demomedia
 
 
 
 
 
Pro Bono Connect logo 100
Control Privacy
Procis

Volg ons via Twitter

twitter icon

Volg onze RSS-feed

rss icon

Volg ons op LinkedIn

linked in icon

Volg ons op Facebook

facebook icon