donatieknop english

Column door Bas Filippini, 
voorzitter Privacy First 

De Nationale Politie doet momenteel een proef met RFID-chips in kentekens. Op basis van een intern rapport zou er een groot probleem zijn inzake kentekenfraude. Een voor iedere automobilist verplichte, op afstand uitleesbare chip die op de openbare weg continu uitgelezen wordt middels een zogenaamde "uitlees portal" zou hierbij DE oplossing zijn. Privacy First ziet echter een groot gevaar in het optuigen van een landelijk controlesysteem om alle bewegingen in de openbare ruimte van alle 16 miljoen Nederlanders te kunnen volgen. Privacy First vindt een verplichte "spionagechip" disproportioneel en niet passen in een fatsoenlijke democratische rechtsstaat.

Een veelomvattend elektronisch controlesysteem

Navraag door Privacy First leert dat de kentekenchip onderdeel is van een veel groter plan om alle wegen in Nederland uit te rusten met zogenaamde "portals" met meetapparatuur. Deze portals registreren 24 uur per dag alle auto's en daarmee de bewegingen van alle 16 miljoen burgers in de openbare ruimte. De RAI Vereniging adviseert een dergelijke chip met klem in een recent uitgelekt rapport. Tevens wordt via een U-bocht, middels het Europese parlement, nieuwe regelgeving voorbereid die naast een dergelijke chip op het kenteken ook nog een chip in de auto zelf verplicht stelt. In de basisopzet worden dan meer dan 60 gegevens geregistreerd, die worden opgeslagen in de Europese databank EUCARIS. De chip moet startblokkering mogelijk maken, een digitale kentekenbank en online kentekenaanvraag, een Europese APK en zal uiteindelijk kunnen uitgroeien tot een Europees reis- en verblijfsrechten en belastingsysteem.

Voorlopig wordt het project verkocht als oplossing voor identiteitsfraude en criminaliteit met kentekens, om de burger "mee" te krijgen. Privacy First ziet het systeem als de zoveelste poging op rij om de burger volledig te kunnen registreren in de openbare ruimte, hetzij via de OV chipkaart hetzij via het kenteken en/of auto. Het kenteken als elektronische enkelband voor iedere burger is een hardnekkig principe binnen het huidige controledenken bij de overheid. Inmiddels dus ook bij het Europees parlement. Welke rol spelen Nederlandse lobbyisten (voorheen o.a. Toine Manders) buiten het Nederlandse parlement om deze chips van de Nederlandse fabrikant NXP via een politieke U-bocht als Europese maatregel in alle Europese kentekens te introduceren? Hoog tijd voor gedegen journalistiek onderzoek, vindt Privacy First.

Huidige kentekenproblematiek: feiten of suggesties?

Navraag inzake het feitelijke probleem geeft bij geen enkele instantie duidelijkheid over de veronderstelde "40.000 gevallen" van kentekenfraude. Het cijfer kan niet worden bevestigd. Toch belangrijk om duidelijkheid te krijgen als burger of er een probleem is en hoe groot dit probleem nu precies is. Vervolgens speelt de vraag of het juridisch gerechtvaardigd is om een dergelijk systeem op te tuigen. Zelfs bij een schatting van 40.000 kentekens (slechts 0,5 promille van het totaal) is de vraag of de privacy van de gehele samenleving hiervoor opgeofferd dient te worden. Ook is volstrekt onduidelijk wat de kosten van een dergelijk systeem gaan worden en wat de opbrengsten dan zijn ten opzichte van de huidige vermeende kosten van identiteitsfraude en criminaliteit. En zijn er geen alternatieve oplossingen voor "het probleem"? Uit een recente brief van minister Van der Steur blijkt juist dat kentekenfraude steeds minder voorkomt door andere maatregelen zoals het systeem Gecontroleerde Afgifte en Inname Kentekenplaten (GAIK) en eisen aan erkende fabrikanten en lamineerders (lamineercode) alsmede de meldingsplicht voor gestolen/vermiste blanco platen of nog niet toegekende kentekenplaten. Tevens is in 2000 de systematiek van duplicaatcodes op kentekenplaten geïntroduceerd. Verder worden kentekenplaten waar iets mee mis is in de database voor ANPR-controle opgenomen.

Privacy First ziet telkens hetzelfde patroon om totale registratie van reisgedrag van burgers te gaan invoeren. Van zwarte dozen, chips voor diefstalpreventie in (nu nog duurdere) auto's, eCall voor botsanalyses (ook NXP), dashcams en trajectcontrole tot het netwerk van ANPR-camera's, etc. En nu dan een nieuwe spionagechip in ieder kenteken en in iedere auto, via ondemocratische EU-wetgeving en de centrale databank EUCARIS. Via de industriële lobby van de ICT-branche bij enkele Europarlementariërs om de nationale parlementen te omzeilen.

Redenen om te kiezen voor vrije keuze en zeer selectieve inzet van mogelijk een passieve chip

Met het opzetten van een dergelijke controle-infrastructuur voorziet Privacy First een groot aantal redenen om niet te gaan voor dit systeem:

 Een gebrek aan noodzaak wegens het ontbreken van harde cijfers inzake het "vermeende probleem" en de beschikbaarheid van alternatieve (reeds ingevoerde) oplossingsrichtingen en maatregelen, zie hierboven.

Een volledig gebrek aan kosten-batenanalyse van een dergelijke controle-infrastructuur. De enige die baat heeft bij het systeem op korte termijn is de chipfabrikant: na de NSA spioneert in de toekomst chipfabrikant NXP met u mee! Onder Amerikaanse surveillance-wetgeving.

Het mogelijke probleem staat niet in verhouding tot de maatregel, is volstrekt disproportioneel en in strijd met artikel 8 EVRM. Voor het tegengaan van identiteitsfraude met kentekens zou de burger een vrije keuze moeten hebben om een RFID-kenteken te voeren en is een passieve registratiechip voldoende.

Het systeem zal real-time identificatie, registratie en volgen mogelijk maken van alle burgers, een uiterst grove privacyschending, denk ook aan advocaten, journalisten, politici, activisten etc.

Een dergelijke centrale infrastructuur en centrale data-opslag is zeer fraudegevoelig. Indien criminelen toegang hebben tot een dergelijke database met alle reis- en verblijfsgegevens van auto's en personen in Nederland en Europa is het hek helemaal van de dam.

Een groot gevaar van doelverschuiving, de zogenaamde "function creep". Nu al kijkt de Belastingdienst, politie en justitie real-time mee in systemen die voor een heel ander doel waren opgezet, denk aan parkeergarages en trajectcontroles.

Uiteindelijk zal een dergelijk systeem ingezet kunnen worden om de burger op diverse wijzen extra te belasten middels rekeningrijden en andere reis- en verblijfsbelastingen en boetesystemen, iets wat wellicht zelfs de achterliggende gedachte van deze draconische maatregel is. Inmiddels worden ANPR-camera's ingezet om oude dieselauto's te beboeten in binnensteden, wat volgt hierna?

Het permanent registreren van burgers in de openbare ruimte leidt tot zelfscensuur en een excuusmaatschappij waarin iedere burger als het ware continu een alibi moet hebben wat hij/zij op welk moment op een locatie deed en waarom hij/zij daar was. Nu al worden burgers zonder toestemming lastiggevallen door politie en overheden naar aanleiding van hun reisgedrag, een klacht die steeds vaker binnenkomt bij Privacy First.

Tot slot tast een dergelijke infrastructuur de basis van onze democratische rechtsstaat aan door omkering van het rechtsprincipe dat een burger met rede verdacht moet zijn voor een strafbaar feit om gevolgd te kunnen worden, door iedere burger als potentiële verdachte continu te bespioneren.

Doorgeslagen controledenken van een wantrouwende overheid

Het patroon van de overheid blijft hardnekkig dezelfde kant opgaan. Nieuwe technische speeltjes die centrale systemen voor registratie van alle burgers verplicht stellen en vervolgens aan elkaar gekoppeld worden. Vervolgens wordt een gebrekkige wet en uitvoering voorgesteld en als laatste wordt er met burgers zelf of met privacy-organisaties gepraat, de argeloze burger achterlatend in een elektronische gevangenis. Met Big Data, datamining en profiling als toverwoorden in alle departementen momenteel. Van OPD, other people's data, wel zo gemakkelijk. Vanuit het financiële belang van de ICT-industrie, niet dat van de burger. Het gaat in dit geval over een potentiële markt van een paar miljard euro om alle auto's van 3 chips te voorzien en een allesomvattend ICT-netwerk op alle wegen te implementeren en te onderhouden. Met de overheid als wantrouwende partner in een relatie, die wil weten met wie de partner communiceert, wat zijn/haar reisbewegingen zijn, systemen wil hebben om altijd op fouten te kunnen controleren en tevens ook nog eens al deze data op straat laat liggen in het slechtste geval. Zo'n relatie, gebaseerd op wantrouwen, is zeker niet duurzaam.

Nederland Privacy Gidsland

Het wordt continu vergeten: de overheid heeft als wettelijke taak de privacy van haar burgers te beschermen en te bevorderen! Privacy First streeft naar de status van Nederland als wereldwijd Privacy Gidsland. Met de inzet van vooruitstrevende technologie, gebaseerd op de principes van onze democratische rechtsstaat, onafhankelijk van de politieke waan van de dag en ons incidentgedreven politieke bestel. Het gaat hier immers om een fundamentele kentering in de relatie met de burger, waar wij geen voorstander van zijn. Wij dagen de politiek, het bedrijfsleven en de wetenschap dan ook uit om van Nederland HET Privacy Gidsland te maken, met behoud van veiligheid, en niet andersom!

 

Gepubliceerd in Columns

Fragment uit festival-editie Nieuwe Revu:  

"Op een festival al streamend zonder portemonnee je bier betalen, terwijl een criminele organisatie je huis leegrooft. Het is allemaal mogelijk dankzij techniek die zich razendsnel ontwikkelt. Moeten we dit wel willen?

(...) RFID, ook wel bekend als Radio Frequency Identification, wordt steeds vaker gebruikt op festivals. Sinds 2014 verwerkt Lowlands deze chips in polsbandjes om bijvoorbeeld zonder portemonnee je bierbestellingen op te halen of je verloren vrienden op te sporen. De RFID-chip kan draadloos gegevens uitwisselen via checkpoints, die op een aantal plekken op het terrein zullen staan. Door het inchecken weet het systeem op elk moment waar de dragers van de polsbandjes zich bevinden. Maar Lowlands en de partnerbedrijven ook. Vincent Böhre, directeur van Privacy First, ziet de festivalganger als een marketingdoelwit: "Als festivalbezoeker met een RFID-chip ben je eigenlijk een soort wandelend product. Omdat je in die chip allemaal informatie meedraagt, opslaat en verzamelt die waardevol is voor bedrijven die bij het festival betrokken zijn. Dan ben je eigenlijk een soort melkkoe aan het worden." Maar niet alleen het Lowlands-bandje heeft een RFID-chip, ook je paspoort en OV-chipkaart. Meer dan eens zijn deze vervoersbewijzen persoonsgebonden. Op festivals zijn studenten, een groep die vrijwel afhankelijk is van hun studenten-OV, niet bepaald ondervertegenwoordigd. Naast bedrijven zijn ook criminele organisaties bijzonder geïnteresseerd in de RFID-chip. Als een technologische gier loeren ze op hun onwetende prooi. "Stel, je bent een crimineel en je gaat op een festival rondlopen met een RFID-scanner, dan zou je dus als criminele organisatie gegevens van de festivalgangers in kaart kunnen brengen. Hun naam- en adresgegevens, dat ze niet thuis zijn en er dus alle vrijheid is om te kunnen inbreken. Dan kun je heel makkelijk in een crimineel netwerk de informatie doorspelen aan je handlangers. Pietje en Marietje zijn nu niet thuis, die zijn honderd kilometer van hun woonplaats, dus we hebben alle tijd om hun huis leeg te roven. Het is potentieel gevaarlijke data", aldus Böhre. (...)"

Bron: Nieuwe Revu nr. 19, mei 2015, pp. 68-69.

Gepubliceerd in Privacy First in de media

Op 12 mei 2015 besteedden zowel de NOS ('s middags) als RTL ('s avonds) op televisie aandacht aan het vonnis in de zaak van Privacy First voorzitter Bas Filippini tegen trajectcontroles; klik HIER voor het NOS Journaal (vanaf 4m2s) en HIER voor het item bij RTL Nieuws (vanaf 14m54s).

Gepubliceerd in Privacy First in de media

Op 12 mei 2015 deed de Utrechtse kantonrechter uitspraak in de rechtszaak van Privacy First voorzitter Bas Filippini tegen trajectcontroles. Klik HIER voor een interview met Filippini over de zaak op Radio Veronica. Hieronder het hele fragment:

Gepubliceerd in Privacy First in de media

Op 12 mei 2015 deed de kantonrechter van de rechtbank Utrecht uitspraak in de zaak van Privacy First voorzitter Bas Filippini tegen trajectcontroles. Zowel vooraf als direct na de uitspraak besteedde BNR Nieuwsradio aandacht aan de zaak:

Vooruitblik op de uitspraak met voorzitter Bas Filippini:

(bron)

Commentaar op de uitspraak door Bas Filippini:

(bron)

 

Gepubliceerd in Privacy First in de media

"Het trajectcontrolesysteem op de A2 mag worden gebruikt, zo stelde gisteren de Utrechtse kantonrechter. Stichting Privacy First had een verbod geëist, omdat dit systeem ook de privacy van onschuldige automobilisten zou schenden. Een netwerk met 150 tot 200 camera's voor trajectcontroles in Nederland registreert alle kentekens. De rechter oordeelde echter dat de inbreuk op de privacy 'gering' is en dat er voor het systeem 'een wettelijke basis' is."

Bron: Trouw 13 mei 2015, p. 8.

Gepubliceerd in Privacy First in de media

"Het trajectcontrolesysteem op de A2 is rechtmatig en schendt de privacy van automobilisten niet. Dat heeft de kantonrechter in Utrecht gisteren bepaald. Voorzitter Bas Filippini van de stichting Privacy First had een uitspraak uitgelokt door een snelheidsboete niet te betalen en zo bij de rechter voor te laten komen. Hij kreeg in 2012 een boete van 45 euro omdat hij gemiddeld 8 kilometer per uur te snel had gereden. Hij ging tegen de boete in beroep om zo te protesteren tegen de trajectcontrole die zijn snelheid had gemeten. Volgens Filippini schenden de 150 tot 200 camera's die langs de A2 opgesteld staan de privacy van onschuldige automobilisten omdat het kenteken van elke auto wordt 72 uur bewaard. Omdat de gegevens van niet-overtreders binnen 72 uur worden gewist, is er volgens de rechter slechts sprake van ,,een geringe inbreuk op de privacy"."

Bron: NRC Next 13 mei 2015.

Gepubliceerd in Privacy First in de media

"Het trajectcontrolesysteem op de A2 mag worden gebruikt. Dat heeft de kantonrechter in Utrecht dinsdag bepaald. 'Er is een wettelijke basis voor', concludeerde de rechter. Voorzitter Bas Filippini van de stichting Privacy First lokte hierover een uitspraak uit door een boete na een trajectcontrole bij de rechter voor te laten komen. Volgens hem schendt het trajectcontrolesysteem de privacy van onschuldige automobilisten. Een netwerk met 150 tot 200 camera's voor trajectcontroles in Nederland registreert óók hun kentekens. De kantonrechter vindt dat de Politiewet voldoende wettelijke grondslag biedt voor het gebruik van het huidige systeem. Hij stelt dat er sprake is van een 'geringe inbreuk op de privacy, dat de registratie van niet-overtreders binnen 72 uur wordt gewist en dat weggebruikers door borden op de hoogte worden gesteld van de controle'. Privacy First noemt de uitspraak 'een politiek vonnis'."

Bron: Volkskrant 13 mei 2015, p. 4.

Gepubliceerd in Privacy First in de media

"Volgens de rechter maakt de trajectcontrole op de A2 tussen Utrecht en Amsterdam inderdaad op geringe wijze inbreuk op de privésfeer. Hij staat dat echter toe omdat de gegevens binnen 72 uur worden gewist als je niet te hard hebt gereden. Een hardrijder had bezwaar aangetekend omdat hij vond dat zijn privacy is geschonden, maar hij moet gewoon zijn boete betalen. De kantonrechter bepaalde gisteren dat de camera's er volgens het boekje hangen en voldoen aan alle wettelijke regels.

Bovendien worden automobilisten met borden gewaarschuwd voor de camera's.

Voorzitter Filippini van de stichting Privacy First lokte de uitspraak uit door het gaspedaal in te trappen. Volgens hem schendt het systeem wel degelijk de privacy van automobilisten die zich netjes aan de maximumsnelheid houden. (...) De uitspraak heeft geen gevolgen voor andere trajectcontroles."

Bron: Telegraaf 13 mei 2015, p. 19.

Gepubliceerd in Privacy First in de media
Pagina 7 van 15

Onze Partners

logo Voys Privacyfirst
logo greenhost
logo platfrm
logo AKBA
logo boekx
logo brandeis
 
banner ned 1024px1
logo demomedia
 
 
 
 
 
Pro Bono Connect logo 100
Control Privacy
Procis

Volg ons via Twitter

twitter icon

Volg onze RSS-feed

rss icon

Volg ons op LinkedIn

linked in icon

Volg ons op Facebook

facebook icon