donatieknop english

Column door Bas Filippini,
voorzitter Privacy First

Misleidende boodschap OM

Afgelopen vrijdag bracht het Openbaar Ministerie (OM) in de media de boodschap dat zij zonder telecomgegevens veel zaken niet meer zou kunnen oplossen. Hierbij wekt het OM de indruk bij het grote publiek dat ze geen gebruik meer kan maken van telecomgegevens nu de Wet bewaarplicht telecomgegevens is afgeschaft, mede door de recente rechtszaak van o.a. Privacy First. Deze mediacampagne vertelt in onze ogen een misleidende boodschap, wat naar onze mening niet hoort bij een instituut als het OM.

Het OM heeft namelijk te allen tijde gewoon de bevoegdheid om al het telecomgebruik van personen die met rede verdacht worden van een strafbaar feit te volgen, hun netwerk in kaart te brengen en hun (privé)communicatie af te tappen. Dat zij dat naar hartelust doet, blijkt uit het feit dat Nederland nog steeds het land is waar de meeste taps ter wereld plaatsvinden en een verzoek om een tap te plaatsen niets anders is dan een routine-activiteit binnen politie en justitie. Mede vanwege het grote aantal aanvragen en een officier van justitie die ze even snel routinematig afvinkt in veel gevallen. Maar voor het "gemak" van het OM moet onze rechtsstaat nu even wijken en het rechtsprincipe worden omgedraaid. Welke draaien zullen we de komende maanden nog meer gaan meemaken in deze "communicatie draaimolen" om een nieuwe wet bewaarplicht erdoor te krijgen? Wij zien een tendens bij de overheid om zich niet bij uitspraken van de rechter neer te leggen als deze over privacyzaken gaan, denk aan onze zaak tegen centrale opslag van vingerafdrukken uit paspoorten, de wet bewaarplicht telecommunicatie, kentekenparkeren etc. Privacy First ziet de uitspraak in een volgende rechtszaak tegen een telecom-bewaarplicht echter met vertrouwen tegemoet. Een dergelijke wet is immers disproportioneel, er zijn voldoende alternatieven voorhanden en het is het omkeren van het rechtsprincipe, puur voor "het gemak" van het OM. Het OM dat juist voor onze rechtsstaat zou moeten staan!

Het rapport van de slager die zijn eigen vlees keurt

Onlangs publiceerde het OM een rapport inzake de veronderstelde noodzaak van het opslaan van alle telecommunicatie van alle burgers. Zonder het opslaan van al onze privécommunicatie voor een periode van (nu nog) 6-12 maanden zouden er geen misdaden meer opgelost kunnen worden. Het rapport noemt 130 zaken over een periode dat de bewaarplicht is ingesteld, te weten zo'n 6 jaar. Nadere analyse van de resultaten wijzen volgens Bits of Freedom en prof. Peter van Koppen uit dat het in het geheel niet duidelijk is dat de conclusie is dat de zaken niet opgelost zouden zijn zonder het opslaan van al onze privécommunicatie en het slechts om een enkele zaak zou gaan waar dit het geval zou kunnen zijn. Het OM voert in de waan van de dag zaken aan als Robert M en de Mocromaffia, wat het typische incidentgedreven management van grote overheidsorganisaties als een ministerie kenmerkt. Er is een incident, dus moet 100% van de populatie en de bedrijfsprocessen hierop aangepast worden. Privacy First erkent dat telecomgegevens van met rede verdachte burgers vanaf het moment dat zij in het vizier van de politie komen nuttig en cruciaal zijn, maar dat is dus geen reden om de gegevens van alle burgers bij voorbaat langdurig op te slaan.

Hieronder een viertal vragen die de media aan Privacy First hebben gesteld:

Waarom geen 100% privégegevens altijd en overal van alle burgers bewaren?

Deze gegevens gaan over de privécommunicatie van burgers, dus die niet verdacht worden van enig strafbaar feit. Dit zijn privacygevoelige gegevens over wie met wie communiceert, wanneer, waarover etc etc. Noem het schending van het elektronisch briefgeheim. Het briefgeheim en vertrouwelijkheid van communicatie is één van de peilers onder onze rechtsstaat en is niet voor niets daarin zo belangrijk. Denk je even in dat er dagelijks een brievenambtenaar je brievenbus openmaakt, de post controleert en kijkt of je niet ergens van een "fout" verdacht kan worden. En bedenk dan dat de Wet bewaarplicht daarin zelfs nog veel verder gaat, maar onzichtbaar, elektronisch en op de achtergrond. De vertrouwelijkheid van communicatie bepaalt in hoge mate de vrijheid van denken en handelen in onze samenleving, welke door haar pluriformiteit aan mensen en meningen een krachtige basis heeft tegen extremisme. Het bewaren van alle data van alle burgers om 2% mogelijke criminelen te vangen is het omkeren van een ander rechtsprincipe dat aan de basis van de rechtsstaat ligt: je wordt pas gevolgd als je verdacht wordt van een strafbaar feit. Dan pas gaat de privacy van een slachtoffer/samenleving boven dat van de individuele burger.

Het OM is bang dan cruciale gegevens te missen bij rechtszaken, hoe moeten we hiermee omgaan?

Angst is een slechte raadgever, laten we daar eens mee beginnen! De stelling van de politie is dat ze dit soort zaken niet meer kan oplossen. Ik zou dat graag feitelijk onderbouwd willen zien. Er is geen enkel bewijs voor en de politie heeft voldoende mogelijkheden om alle data op te slaan en het gedrag te volgen van burgers die verdacht zijn van een strafbaar feit. Ik geloof dus niets van deze stelling. Privacy First is voor het opslaan van telecomdata van met rede verdachte burgers van een strafbaar feit, dus zowel internetgedrag als communicatie, vanuit het principe dat er goede handhaving moet zijn vanuit de justitie en politie. Na afloop van een onderzoek zullen deze gegevens moeten worden gewist waar nodig. Prima werkwijze die zeer effectief is. I.p.v. 100% voortdurend te volgen en te bespieden kan de politie zich richten op de 2% die crimineel zijn en gewoon weer tijd vrijmaken voor de burger, fysiek op straat, in interactie, preventief etc i.p.v. zich te centraliseren op kantoor en de burger te bespioneren vanuit een anonieme meldkamer. Dus gewoon weer de menselijke maat, goed ondersteund door de principes van de rechtsstaat en de juiste technologie! Hoe mooi is dat?! In de zaak Staatsliedenbuurt zie je precies wat de tendentieuze reclametaal van het OM en de politie waard is: donderdag wordt geroepen dat de zaak anders niet opgelost kan worden, vrijdag worden de verdachten veroordeeld voor levenslang. Hoezo onvoldoende middelen en mogelijkheden?

Is het opsporen van criminelen niet belangrijker dan privacy?

Het gaat om 2% van de bevolking. We schaffen autorijden ook niet af omdat er weleens een ongeluk kan plaatsvinden. We gaan hierbij uit van de miljoenen bewegingen met de auto waar niets gebeurt! Dat heet vertrouwen. In het nemen van eigen verantwoordelijkheid van de burger. Alleen indien de privacy van de slachtoffers/maatschappij voorgaat, wordt de privacy van de verdachte opgeheven. Is gewoon keurig in onze wet geregeld. Burgers die met rede verdacht worden van een strafbaar feit kunnen na enkele checks en balances volledig gevolgd worden. Hierbij heeft de politie een keur aan mogelijkheden om haar werk goed te doen. I.p.v. reorganiseren en centraliseren en het contact met diezelfde burger te verliezen zien wij meer in het terugbrengen van de menselijke maat, preventie en handhaving op die doelgroepen die strafbare feiten plegen, de oude vertrouwde 80/20 regel!

Het OM en de politie komt nu telkens met incidentgedreven angst en ad hoc argumenten die legitiem lijken maar die zeer zelden voorkomen hetzij feitelijk niet afhangen van een totale tap van alle communicatie van alle Nederlanders. Mooi voorbeeld is de zaak Vaatstra, alle burgers gaven VRIJWILLIG hun dna af en zo werd de zaak snel opgelost. De politie moet vanuit vertrouwen met de burger werken. Ze vertrouwt geen burger maar wil zelf geen informatie geven en sluit geheime convenanten buiten de Eerste en Tweede Kamer om met de Belastingdienst. Dat is meten met 2 maten vanuit een ongelijk speelveld.

Gegevens van verdachten mogen wel worden getapt, maar als iemand nou niet verdacht was voor een misdrijf, dan lopen we dus de informatie mis?

Klopt, in het heel bijzondere geval dat je die informatie nodig zou hebben gehad. Maar we leven in een democratische rechtsstaat. Staten waarin de burger volledig onder controle en spionage van de overheid valt heten dictaturen of politiestaten. Mensen die die kant op willen staat het vrij daarheen te verhuizen, keuze zat! Privacy First staat echter voor de principes van onze rechtsstaat en dat betekent een open en vrije samenleving. Dat kan prima samengaan met een veilige samenleving, maar niet ten koste van het eerste. Ik denk dat het OM en de politie een beetje gedeformeerd raakt vanuit haar taak en activiteiten, ze gaan ervan uit dat iedere burger gecontroleerd moet worden. Een beetje als werken in een ziekenhuis, de concentratie van zieke mensen leidt tot het idee dat iedereen zo'n beetje ziek is in de samenleving. Privacy First wil Nederland privacy gidsland maken, met privacy enhanced products & services als lichtend exportprodukt!

Als je niks te verbergen hebt, waarom dan problemen met het bewaren?

De stelling van Privacy First is dat als je niks te verbergen hebt, dus niet verdacht bent van een strafbaar feit, dat je dan ook niet gevolgd en bespied hoeft te worden, zo werkt dat in een fatsoenlijk land. Naast het handhaven van dit rechtsprincipe zien we een enorme doelverschuiving naar andere instanties die zich deze data toe-eigenen en tevens de opbouw van een gigantisch controle-apparaat waarin van iedere burger een digital life file wordt aangelegd, voor altijd, ontsnappen is dan niet mogelijk aan het continue spionage oog van de overheid, welkom in 1984 van George Orwell! Al deze data wordt ingezet om profiling mogelijk te maken en patronen te ontdekken bij burgers en groepen van burgers, ook voor niet-strafbare feiten, denk aan politici, journalisten, activisten, advocaten, uitkeringsgerechtigden etc etc. Het instrument voor terroristen bedoeld geldt nu voor criminelen, vervolgens potentiële fraudeurs, uitkeringsgerechtigden en tot slot voor mensen die verdacht worden van het rijden met een dieselauto in de binnenstad van Utrecht!

Aangezien onze overheidsdienaren niet altijd perfecte mensen zijn, lijkt me het niet handig een dergelijk controlesysteem structureel als instrument in hun handen te geven. Zeker niet vanuit het ongelijke speelveld en het feit dat de overheid als grootste wantrouwer van de burger niet graag gecontroleerd wordt door diezelfde burger noch zich graag aan de regels houdt als ze zelf eens veroordeeld wordt. Zie de Wet bewaarplicht telecomgegevens en de reactie van het OM en bijvoorbeeld kentekenparkeren in Amsterdam, waarbij de overheid gewoon doorgaat om de burger voor te liegen dat kentekens invoeren nog steeds verplicht is!

In een aantal concrete wetsvoorstellen heeft de overheid de contracten met de IT-leveranciers al klaarliggen voordat een wet door de Tweede Kamer wordt bekrachtigd. De rol van de IT-lobby moeten we zeker niet onderschatten. Uitgangspunt hierbij is centralisatie, ingewikkelde integratie van systemen en ondoorzichtige budgetten, met andere woorden langlopende winstgevende contracten en overschrijdingen van budgetten. Ik accepteer echter niet dat wij in een elektronische gevangenis worden gezet om de eindejaarsbonus van enkele IT-leveranciers te financieren!

5 mei, Bevrijdingsdag

Morgen vieren wij onze bevrijdingsdag, vandaag herdenken wij onze doden die hun leven opgeofferd hebben voor diezelfde vrijheid. Deze vrijheid staat verankerd in onze grondwet en gaat uit van een klein aantal basale rechtsprincipes. Deze principes heeft de mensheid vastgesteld na duizenden jaren van strijd, onderdrukking, oorlogen, opoffering van levens en keuzes in staatsvormen. Deze principes worden als de minimale basis beschouwd voor een moderne rechtsstaat en technologie is hieraan ondergeschikt. Laten we onszelf bevrijden van het angst-, haat- en controledenken en blijven bouwen aan een duurzame democratische samenleving vanuit de inspiratie welke ontstaat uit liefde, vertrouwen en vrijheid!

We staan aan het begin van een ongekende technologische ontwikkeling op het gebied van informatie, kennis en miniaturisering welke een zegen voor en tegelijkertijd ook een zware wissel op onze vrijheid kan worden. Ik geloof dat wij als Nederland het voortouw moeten nemen in het zetten van kaders voor "De nieuwe democratische samenleving". Hierin kan het behoud van vrijheid ondersteund worden in combinatie met de voordelen van het invoeren van nieuwe technologie. Juist ook voor onze veiligheid. Zonder het omkeren van onze basiswaarden en principes.

Laten wij als Nederlandse vrijdenkers aan de wereld laten zien dat er ook een lichtend alternatief is dat privacy en veiligheid in wetgeving, uitvoering en technologie combineert in plaats van de massa aan landen te volgen die hun principes overboord zetten en waarin de burger niet vertrouwd wordt in het nemen van eigen verantwoordelijkheid. Nederland als Privacy gidsland, met inzet van de nieuwste technologie, als lichtend voorbeeld voor de wereld en met een prachtig export produkt voor onze IT-industrie!

Gepubliceerd in Columns
dinsdag, 07 april 2015 16:46

Van trajectcontrole naar total control?

Column door Bas Filippini,
voorzitter Privacy First 

Rechtszaak tegen trajectcontrole

Op 28 april as. dient mijn rechtszaak tegen trajectcontroles boven de Nederlandse snelwegen en wellicht in de toekomst alle openbare wegen en weggetjes in Nederland. Trajectcontrole is ooit ingevoerd onder een algemene bepaling in de Politiewet. De vereiste specifieke wetgeving met privacywaarborgen ontbreekt sindsdien nog steeds. Het volgen van alle automobilisten in de openbare ruimte over een langere periode zonder redelijke verdenking van een strafbaar feit is in de optiek van Privacy First een zware inbreuk op de privacy en disproportioneel. Reden waarom dit middel in Duitsland verboden is. Ik heb bewust te hard gereden omdat ik wil aantonen dat de overheid met mijn boete middels trajectcontrole, zonder specifieke wettelijke basis, gebruik heeft gemaakt van onwettig bewijs en dat ik en alle andere Nederlanders onze boete(s) om deze reden terug moeten krijgen.

De laatste jaren wordt de burger vanuit techniek geconfronteerd met steeds meer nieuwe maatregelen van de overheid om diezelfde burger te kunnen controleren. In breder verband wil ik daarom van de rechter weten hoe ver we mogen gaan in Nederland met de controle en spionage van burgers in de openbare ruimte. En, als dit plaatsvindt, onder welke voorwaarden, met welke waarborgen en met welke technologie? De overheid heeft immers tot taak de privacy van burgers te beschermen en hierop alléén inbreuk te maken als dit per doelomschrijving strikt gerechtvaardigd is.

Inmiddels zijn we aangekomen op een kantelpunt waarin technologie leidend is en alle burgers in plaats van potentiële (buitenlandse) spionnen onderwerp van spionage zijn geworden (zie de onthullingen van Edward Snowden). Inkomsten, efficiency en controle zijn daarbij leidend voor de overheid.

In het kort hieronder mijn argumenten tegen trajectcontroles op een rij:

Wettelijke basis ontbreekt

Navraag inzake trajectcontrole leert dat er geen specifieke wettelijke basis voor bestaat. Trajectcontroles zijn ingevoerd onder een algemene politiebepaling (art. 3 Politiewet). Hiermee gaat gepaard dat er geen privacywaarborgen zijn voor de uitvoering van trajectcontroles, tegen misbruik van gegevens, doelbinding etc. Duidelijk toezicht op de gegevens is niet geregeld en ook is het onduidelijk wie er allemaal toegang tot de gegevens heeft en wat ermee gebeurt. Het beheer is neergelegd bij private partijen, waaronder een Amerikaans bedrijf (CSC) dat onder de Patriot Act valt.

Omkering van het klassieke rechtsprincipe

Trajectcontrole is een systeem dat uitgaat van 100% controle, oftewel total control. Bij total control worden middels profiling potentiële verdachten uit de database gefilterd. Met andere woorden, iedereen is een verdachte en wordt gevolgd, ook niet-hardrijders, keurige belastingbetalers etc. Waarvan je verdacht wordt, wordt niet meegedeeld. In een fatsoenlijke rechtsstaat word je echter pas gecontroleerd en gevolgd als je met rede verdacht bent van een strafbaar feit.

Overheid heeft taak privacy te beschermen

Het wordt door de huidige overheidsdienaren volkomen vergeten, maar de overheid staat ten dienste van de burger en niet andersom. Miljoenenverspillende technische speeltjes en experimenten van ICT-bedrijven zijn nog geen reden om deze taak te verzaken en de privacy van de burger niet serieus te nemen noch te beschermen. De overheid is inmiddels de grootste privacyschender en belangrijk hierin is dat de burger geen keuze meer heeft. Privacyschendende systemen en regelgeving worden opgedrongen aan de burger, die middels belastingen voor zijn/haar eigen controle betaalt. Bij commerciële bedrijven is er tenminste nog enige mate van keuzevrijheid, al zal de overheid hierin strak moeten regisseren en optreden waar nodig (zie Google, Facebook etc). Trajectcontrole is naar mijn mening een disproportionele maatregel naar de burger die geen overtreding begaat. Er zijn voldoende privacyvriendelijke alternatieven om op snelheidsovertredingen te controleren.

Trajectcontroles als onderdeel van total control

Trajectcontroles staan niet op zichzelf en zijn inmiddels onderdeel van een enorm controle-apparaat dat zijn weerga niet kent, denk aan ANPR (automatische nummerplaatherkenning), @MIGO BORAS (vriend van wie?) grenscontrole, elektronische slotgrachten rond steden, kentekenparkeren, OV-chipkaarten, reisdatabases, etc. Er wordt als het ware een elektronische gevangenis zonder weerga opgetuigd, waarbij wettelijke waarborgen ontbreken en kentekens en OV-chipkaarten fungeren als elektronische enkelbanden.

Dit staatsapparaat geeft het doorgeslagen controle- een efficiencydenken binnen de overheid weer, waarin de burger geen rol speelt en gewantrouwd wordt. Zoals de waard is... De controlewaanzin in de openbare ruimte gaat steeds verder en zal eindigen achter de voordeur van die verschrikkelijke en lastige burgers, middels slimme energiemeters en 2-weg elektronische apparatuur, sympathiek "The Internet of Things" genoemd. In werkelijkheid een paard van Troje en een democratisch monster, zeker in combinatie met een ander nieuw speeltje binnen de overheid, "Big Data".

Inmiddels heeft de overheid het Orwelliaans genoemde "Servicehuis Parkeer- en Verblijfsrechten" opgericht (dit is geen grap) waarin alle kentekens van alle parkeerders en in de toekomst alle reis- en verblijfsgegevens kunnen worden opgeslagen. De overheid die gaat bepalen wat mijn reis- en verblijfsrechten zijn, met invoering van kilometerheffing via een sluwe omweg? Of op basis van je type auto,  je rechtsverleden etc? Een verdere stap in centralisering van de total control organisatie ten behoeve van de eindejaarscijfers van enkele grote ICT-leveranciers, dat mag duidelijk zijn. Hoe meer centralisatie, hoe groter en ingewikkelder de projecten, hoe meer verspilling, onduidelijkheid en hoe hoger de winsten. Als het vervolgens niet toegestaan is in Nederland, dan tuigen we gewoon een werkgroep op die in Brussel hiervoor gaat lobbyen. Mooi voorbeeld is de gedwongen chip in de auto voor zogenaamde "bots-analyse" (eCall), nadat alle andere redenen geen hout sneden. Na de verplichtstelling via de EU om alle huis-, tuin- en keukendieren in Europa verplicht te chippen (enorme omzet voor twee chipleveranciers) is nu de auto aan de beurt met het kenteken als chip aan je oor, een echte "melkkoe" dus.

Function creep, oftewel het oprekken van grenzen (van fatsoen)

De burger en maatschappij worden continu weer verrast met nieuwe feiten en toepassingen van eerder voor andere doelen ingestelde controlemaatregelen. Waren de camera's er in eerste instantie voor veilig rijden, inmiddels is trajectcontrole een ordinaire boetemachine waaruit niet te ontsnappen valt en worden alle ANPR-gegevens realtime door de Politie gedeeld met de Belastingdienst. Liefst via geheime convenanten en werkgroepen, denk aan de werkgroep uitwisseling gegevens naar de politie waarbij de directeur van Translink (OV chipkaart) gezellig aanschuift. Ja, die chipkaart waarvan vervoersgegevens absoluut niet voor andere doelen gebruikt zouden worden. Het is kortom niet duidelijk wie er van welke gegevens gebruik maakt en wat er verder mee gebeurt. Gaan reis- en verblijfsgegevens inmiddels ook naar Sociale Zaken en andere ministeries, naar "de NSA kijkt met u mee" uitwisselingsprogramma's, etc? Voor wie waren we er ook alweer? Voor onszelf of die lastige burger? Waar blijft de menselijke maat in de doorgekoppelde en door centrale meldkamers overgenomen Nationale Politie zonder regionale kantoren? Waar is die buurtagent die zelfstandige beslissingen kan nemen op basis van de lokale en bekende omgeving en daarmee ook een grote preventieve werking heeft?

Vorming van een excuusmaatschappij: heb jij wel een geldig excuus of alibi?

Door de continue controle en profiling voelen burgers zich (on)gemerkt steeds meer bespied. Dit kan leiden tot zelfcensuur en een beperking van de vrije meningsuiting en dus de pluriformiteit van een gezonde democratische samenleving en rechtsstaat. Het is straks nodig om altijd een excuus te hebben. De continue profiling dwingt met andere woorden de burger in een positie om uit te moeten gaan leggen aan de overheid (Belastingdienst, Politie & Justitie, Sociale Zaken) waarom hij/zij ergens is geweest, hoe vaak en wat de reden daarvan ook weer was. De burger als continue verdachte en wee diegene die "afwijkend" gedrag vertoont ten opzichte van het "normaal" gedrag. Inmiddels gaat het die kant al op voor Nederlanders met een vinkje achter hun naam, kinddossier of geloofsovertuiging. Tevens worden automobilisten al steeds meer lastiggevallen over waar ze op welk tijdstip rijden en parkeren en of ze bereid zijn (nu nog vrijwillig) om van reisgedrag te veranderen. Privacy First krijgt hier steeds meer klachten over.

De overheid en enkele grote commerciële privacyschenders houden zelf niet van controle en wisselen uw en mijn gegevens inmiddels (via geheime convenanten) op grote schaal uit met de Belastingdienst, Politie en Justitie. Wordt er vervolgens een rechtzaak gewonnen door Privacy First en anderen, dan voelt diezelfde overheid zich niet geroepen iets met de uitspraak te doen. In Amsterdam start de meldtekst op parkeerautomaten nog steeds met de tekst dat het invoeren van het kenteken sinds 1 juli 2013 verplicht is en ook het opheffen van de Wet bewaarplicht telecomgegevens is geen reden voor de overheid om hier voortaan vanaf te zien. Er wordt duidelijk met twee maten gemeten.

Nederland Privacy Gidsland

Trajectcontrole is onderdeel van een veel grotere controlewaanzin van de overheid over niet met rede verdachte burgers, ontbeert een wettelijk kader en is daarmee onwettig en hoort maar op twee plaatsen thuis: in de prullenbak of in een dictatuur waar dit soort praktijken normaal zijn.

Privacy First staat voor het inzetten van slimme technologie om uitvoering te geven aan een juist beleid binnen wettelijke kaders door de overheid. In het geval van trajectcontrole door alleen overtreders te registreren en een goed wettelijk en uitvoeringskader in te stellen. Met een duidelijke eigen verantwoordelijkheid hierin en waarborgen van en voor de burger inzake het gebruik van zijn/haar gegevens. Privacy First staat voor een  "privacy by design" aanpak met inzet van "privacy enhanced technology" en "privacy impact analyses" om tot een goed beleid en uitvoering te komen. Met daarin de beste technologie, zodat Nederland hierin vooroploopt en internationaal Privacy Gidsland kan worden met een nieuw exportproduct. Dan kunnen de ICT-bedrijven gewoon blijven doorgroeien, maar dan wel met een privacyvriendelijk alternatief. Als lichtend voorbeeld voor de wereld!

Gepubliceerd in Columns

Fragment uit wekelijkse column van Jantien de Boer:

"Pas op, zei de Britse kosmoloog Stephen Hawking deze week. ,,Computers zullen de mensheid vernietigen.'' Apparaten worden steeds slimmer. ,,De ontwikkeling van kunstmatige intelligentie kan straks het einde van het menselijk ras inluiden.''

Ik probeerde me er een voorstelling van te maken, maar het lukte niet. Of nou ja, laatst nog was ik in alle staten toen ik mijn telefoon aan mijn laptop probeerde te koppelen. Tierend ramde ik op het toetsenbord, de hond met angstig neergeslagen oren aan mijn voeten. Hawking kan dus best gelijk hebben. En ik dacht weer aan hem toen ik deze week een oproep las van de stichting Privacy First. Die club strijdt tegen de centrale opslag van vingerafdrukken, die mogelijk wordt gemaakt door onze nieuwe Paspoortwet.

Onder druk van de politiek is de vingerafdrukbibliotheek met duimen en wijsvingers van doodnormale Nederlanders inmiddels vernietigd, maar Privacy First wil voor alle zekerheid toch een principiële gerechtelijke uitspraak over de kwestie uitlokken. Want de Nederlandse staat probeert via de achterdeur gewoon weer toestemming te krijgen voor het bewaren van Nederlandse vingerpatroontjes.

Ik las het en rende naar boven, naar de paspoortla. Fronsend bekeek ik mijn reisdocument. Ja hoor. Ik had natuurlijk weer braaf een schone vinger op een scan-apparaat gezet. Het moet van Europa, zegt de Nederlandse overheid, maar er moet zoveel. Ik moet ook gezond eten, en tanden stoken, en vaker sporten. Mag die duimafdruk van mijn paspoort af?

(...) We hebben helemaal geen kunstmatige intelligentie nodig om onszelf naar de gallemiezen te helpen. We hebben (...) slimme telefoons, en bewakingscamera's, en paspoorten met vingerafdrukken. Dat komt zo vast ook puik in orde."

Bron: Leeuwarder Courant 13 december 2014, rubriek Sneon en Snein, p. 2.

Gepubliceerd in Privacy First in de media
vrijdag, 14 november 2014 09:40

De kentekenterreur van de overheid

Column door Bas Filippini,
voorzitter Privacy First 

Rechtszaak Kentekenparkeren

Deze week diende mijn rechtszaak tegen kentekenparkeren in de gemeente Amsterdam. Ondanks dat ik mijn parkeergeld had betaald heb ik een boete ontvangen. Ik weiger namelijk principieel mijn kenteken in te voeren. Dit vanuit het recht op anonimiteit in de openbare ruimte voor burgers die niet met rede verdacht worden van een strafbaar feit. Tevens heb ik het recht op anoniem betalen aan de orde gesteld, aangezien de gemeente Amsterdam (en vele anderen) het betalen met cash geld voor parkeren hebben afgeschaft. Privacy First staat voor het meest elementaire grondrecht, namelijk het recht op privacy en persoonlijke en lichamelijke integriteit. Vanuit het principe van eigen keuzes in een vrije omgeving. Aan deze beide voorwaarden wordt op geen enkele wijze meer voldaan met de kentekenterreur van deze overheid. De trend binnen de overheid is een doorgeslagen efficiency- en controledenken waarbij de burger totaal niet relevant is voor de exponenten hiervan.

Big Data en 100% controle

"Big Data" is het nieuwe gouden kalf met in het keilzog de omkering van klassieke rechtsprincipes; elke burger is vanaf nu verdacht en moet worden gecontroleerd en geregistreerd. Middels "profiling" (het checken op kenmerken) wordt vervolgens gecheckt of er (potentieel) schuldigen zijn aan een strafbaar feit. Vanuit het principe dat geen enkele burger meer kan ontsnappen. Overijverige ambtenaren buitelen over elkaar heen in voorstellen voor nog meer en betere controle van die verschrikkelijke burgers, die natuurlijk niet te vertrouwen zijn en niet in staat zijn eigen keuzes te maken. Dat zij betaald door en met verantwoording aan diezelfde burger deze vrijheidsbeperkingen implementeren ontgaat hen ten enenmale. Veel belangrijker is het "meegaan met de tijd" en "meer omzet uit de burger halen" tegen "minimale kosten". De overheid heeft tot taak de privacy van elke burger in dit land te beschermen en daarbij mag vrijheid dus best wat kosten. Deze afweging is in het "economisch denken" inmiddels echter verdwenen, want dit levert natuurlijk geen geld op. We hebben 4.000 jaar gedaan om tot enkele zeer principiële spelregels voor onze rechtsstaat te komen en voor deze basisprincipes zijn miljoenen mensen gestorven in oorlogen of kampen. We kunnen deze rechten dus niet in 15 jaar laten afpakken door incident-gedreven angstpolitiek onder het mom van terrorismebestrijding.

Kentekenregistratie

Sinds een jaar of 4 heeft de overheid het plan opgevat om alle kentekens van alle 16 miljoen Nederlanders continu te registreren. Zoals gewoonlijk zonder eerst even na te denken wat de privacy-consequenties hiervan zijn. Veel belangrijker hierin is het optuigen van het zoveelste centraal gestuurde mega IT-project om alle verkeersstromen in Nederland centraal te kunnen besturen.  Tevens kan zo meer en efficiëntere belasting middels real-time boetesystemen worden geheven. Tot slot wordt het project als opsporings- en vervolgingssysteem voor politie en justitie ingezet.  Middels inzet van aanbestede partijen en geheime convenanten met andere overheidsdiensten, waaronder als grootste de Belastingdienst, worden eventuele lastige politieke en juridische hobbels omzeild. De eerlijke en goedvertrouwende burger speelt geen rol in dit miljoenen kostende ICT-project en wordt, als een (uit te melken) koe met 2 gechipte oren met daarin zijn kenteken, continu en real-time gevolgd.

Het project wordt steeds groter en inmiddels lijkt het niet meer te stoppen, er zijn immers miljoenencontracten met ICT-bedrijven en persoonlijke relaties mee gemoeid. ANPR-camera's boven de snelwegen, trajectcontrole-systemen, elektronische slotgrachten rondom steden en kentekenparkeren zijn allemaal uitingen van één en hetzelfde controlemonster voor de burger. Er wordt een elektronische gevangenis van enorme schaal gebouwd met het kenteken als elektronische enkelband. Reden voor Privacy First om inmiddels rechtszaken voor te bereiden tegen trajectcontroles, ANPR en het grenscamera-systeem @MIGO BORAS, de verschillende koppen van hetzelfde monster!

Het Servicehuis Parkeer- en Verblijfsrechten

Inmiddels heeft de overheid in de vorm van een initiatief van gemeenten en de RDW het Servicehuis Parkeer- en Verblijfsrechten opgericht. Een Orwelliaanse organisatie die niet veel goeds voorspelt voor de toekomstige rechten van Nederlandse burgers. Ik dacht dat wij allang parkeer- en verblijfsrechten hadden in dit land? Maar blijkbaar moeten we daar in de zeer nabije toekomst anders over gaan denken en wordt de kilometerregistratie via een omweg alsnog weer ingevoerd, nu op basis van waar je wel en niet mag komen met je kenteken en tegen welke kosten. Na een eerste misstap in het onbeperkt opslaan van alle parkeergegevens wordt nu vooral de aandacht afgeleid door te stellen dat de gegevens van foutparkeerders 13 weken worden opgeslagen. Op zich niks mis mee vanwege de proceduretermijnen in het geval van bezwaar en beroep. Wat veel kwalijker is, is dat de kentekens van ALLE parkeerders minstens 2 dagen worden opgeslagen, dus van de kentekens die geen boete hebben gekregen. Sinds het geheime convenant met de Belastingdienst om de kentekens van alle auto's op de snelwegen real-time te kunnen uitwisselen, is het wachten op het Wob-verzoek aangaande het geheime convenant waarin parkeergegevens real-time worden uitgewisseld.

In de Tweede Kamer ligt nog steeds het voorstel om alle kentekens van alle 16 miljoen Nederlanders sowieso 4 weken te mogen opslaan in een centrale politiedatabank, ook als zij niet met rede verdacht worden van een strafbaar feit. Met de combinatie van deze gegevens en de parkeergegevens is daarmee de doos van Pandora geopend en zal "function creep" over de jaren verder toenemen. Waar Amsterdam startte met het registreren van "vuile" vrachtwagens wordt inmiddels iedere automobilist die Amsterdam inrijdt, middels de van ANPR-camera's voorziene elektronische slotgracht, geregistreerd. Dit is dus hoe de overheid omgaat met een beschikbaar gestelde elektronische infrastructuur en deze al snel voor vele andere doeleinden inzet. Sinds de onthullingen van Snowden weten we dat je de kat niet op het spek moet binden. Zonder dergelijke grootschalige infrastructuren dus ook geen misbruik ervan!

Nederland Privacy-Gidsland

Mijn rechtszaak vecht dus het inrichten van deze Orwelliaanse infrastructuur aan, te beginnen met kentekenparkeren. Dit systeem heeft namelijk een veel grotere impact dan dat je in eerste instantie zou denken en is onderdeel van een veel groter project om mobiliteitsgedrag van (individuele) burgers te registreren en te kunnen sturen middels boetes en belastingheffing. Ik ben zelf een groot voorstander van het goed inzetten van nieuwe technologie, maar dan wel vanuit principes van goed beleid en uitvoering. Door als alternatief het "nummervakparkeren" voor te stellen aan de rechtbank, kan er ook parkeergeld worden geïnd en door scan-auto's worden gecontroleerd, zij het dat het opleggen van de boete misschien iets meer kost. Maar dat heb ik best over voor mijn recht op anonimiteit in de openbare ruimte. Sinds het instorten van de WTC-torens heb ik alleen nog maar meer van hetzelfde gezien en dat is meer vrijheidsbeperking voor individuele burgers middels het inzetten van technologie. Nederland holt daarmee vele andere landen achterna zonder eerst eens rustig na te denken welke technologisch hoogstaande alternatieven voorhanden zijn die tevens de privacy maximaal kunnen waarborgen. Privacy First is van mening dat niet het bouwen van de beste elektronische gevangenis de uitdaging is, maar het bouwen van een hoogstaande technologische staat waarin de principes van vrijheid, gelijkheid en broederschap gewaarborgd zijn. Met privacy enhanced & embedded technology als exportproduct kan Nederland een lichtend voorbeeld worden voor de rest van de wereld!

Gepubliceerd in Columns
zaterdag, 21 september 2013 12:33

Vingerafdrukken, wel of niet essentieel

Momenteel buigt het Europese Hof van Justitie zich in een Duitse zaak over de vraag of de verplichte afname van vingerafdrukken onder de Europese Paspoortverordening wel of niet rechtmatig is. In dat kader bracht de advocaat-generaal van het Hof (Paolo Mengozzi) onlangs een 'positief' advies uit. Op dat advies valt echter het nodige af te dingen...

Gastcolumn door Johan van Someren (Stichting Meldpunt Misbruik Identificatieplicht)

'De beslissing om in een informatiesysteem biometrische gegevens op te slaan kan nooit als onbelangrijk worden afgedaan, vooral niet als dat systeem zo ontzaglijk veel mensen raakt. Biometrische informatie brengt onherroepelijk een verandering teweeg in de relatie tussen lichaam en identiteit, omdat de eigenschappen van het menselijk lichaam 'leesbaar' worden gemaakt voor de machine en vatbaar zijn voor verder gebruik. Ook al zijn biometrische kenmerken niet zichtbaar voor het menselijk oog, met de juiste instrumenten kunnen zij altijd en overal zichtbaar en bruikbaar worden gemaakt (waar de betrokken persoon zich ook bevindt).' [1]

Bevoegdheid of verplichting

Bestaat er een verschil tussen mogen en moeten? Of tussen een bevoegdheid en een verplichting? Is er een verschil of u iets mag doen of mag nalaten of dat u verplicht wordt iets te doen? En is het een essentieel verschil als zelfs de overheid door internationale regelgeving verplicht wordt iets te doen of alleen een bevoegdheid heeft? Het verschil tussen een verplichting en een bevoegdheid die in redelijkheid een bepaalde vrijblijvendheid impliceert, komt misschien pas goed tot het bewustzijn van mensen als het gaat om gevoelige controversiële kwesties, vooral als er grote belangen mee zijn gemoeid. Zo'n kwestie is de vingerafdruk op paspoort en identiteitskaart.

De Europese verordening voor reisdocumenten 2252/2004 stelt in artikel 1 lid 2 de opname van vingerafdrukken in paspoorten (reisdocumenten) verplicht.[2] Wat weinig mensen weten is dat in de oorspronkelijke tekst van die verordening niets stond over een verplichting waar het vingerafdrukken betreft. Er stond alleen iets over een bevoegdheid. Maar toen het Europees parlement in 2004 een advies zou uitbrengen over die verordening, werd er door de ministerraad (de verantwoordelijke ministers van de Europese lidstaten) iets veranderd en welnadat de verantwoordelijke commissie van het Europarlement (het Committee on Civil Liberties, Justice and Home Affairs, LIBE) over de oorspronkelijke versie had vergaderd. De ministerraad maakte van die bevoegdheid alsnog een verplichting en zo werd in feite het Europarlement gepasseerd. Ook de nationale parlementen hadden maar te accepteren wat vanuit Europa werd opgelegd. En sommige ministers kwam dat heel goed uit. Zo namen in Nederland de ministers Donner en Remkes de gelegenheid te baat om in de Paspoortwet gelijk een databank te regelen met de vingerafdrukken van alle Nederlanders. Die vingerafdrukken zouden ook gebruikt mogen worden door inlichtingendiensten en in het kader van opsporingsbevoegdheden van de officier van justitie.

Rechtszaken

In Nederland lopen nog steeds rechtszaken tegen de Paspoortwet. Ook in Duitsland was niet iedereen overtuigd van nut en noodzaak van het biometrisch paspoort. Als eerste diende schrijfster en juriste Juli Zeh een aanklacht in. Ook advocaat Michael Schwarz uit Bochum ging naar de rechter nadat in 2007 zijn aanvraag voor een paspoort zonder vingerafdrukken niet in behandeling werd genomen.[3] Schwarz stelt dat de afname van vingerafdrukken zoals voorgeschreven in artikel 1 lid 2 van de verordening in strijd is met het grondrecht op bescherming van persoonsgegevens zoals dat is bekrachtigd in het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie.[4] Bovendien trekt Schwarz de geldigheid van dit artikel in twijfel vanwege een procedurefout. Het Europese parlement had immers niet de gelegenheid gekregen zich uit te spreken over de gewijzigde verordening. Daarmee heeft de zaak Schwarz een sterke politieke lading gekregen en, zoals ook Nederlandse vingerafdrukweigeraars uit ondervinding weten, rechters bemoeien zich niet graag met politiek. Het Verwaltungsgericht Gelsenkirchen stelde daarom de volgende prejudiciële vraag aan het Europese Hof van Justitie in Luxemburg:

'Is artikel 1, lid 2, van verordening (nr. 2252/2004, zoals gewijzigd bij verordening nr. 444/2009) geldig?'

De zitting bij het Hof in Luxemburg heeft op 13 maart jl. plaatsgehad. Een uitspraak is er nog niet, maar er ligt inmiddels wel een advies van advocaat-generaal Paolo Mengozzi waarin geprobeerd wordt alle beweringen van Schwarz en de twijfel van de Duitse rechter te weerleggen.[5] Dat voorspelt weinig goeds voor vingerafdrukweigeraars omdat dit soort adviezen door het Hof van Justitie meestal worden overgenomen.

Wel of geen procedurefout

Volgens Mengozzi is er geen sprake van een procedurefout. Het klopt weliswaar dat de oorspronkelijke verordening alleen voorzag in een bevoegdheid, maar volgens Mengozzi is dat 'geen wezenlijk verschil'. En omdat het Europarlement de mogelijkheid heeft gekregen zijn oordeel uit te spreken over de gehele verordening conform de geldende regels is de verordening geldig. Een onnavolgbaar woordspelletje dus dat hangt op een detail dat wordt gebagatelliseerd. Stel, u wilt een auto kopen, u bekijkt deze en keurt hem goed. U komt de volgende dag terug en ontdekt dat de dealer er intussen een kastje heeft ingebouwd wat bijhoudt waar u geweest bent en hoeveel kilometers u rijdt. 'Ach, dat maakt toch geen verschil', zegt de dealer, 'ik mocht het toch al doen maar nu het er eenmaal inzit moet u dat kastje erbij nemen'. Waarschijnlijk zult u dat als koper niet accepteren, net zo min als de Europarlementariërs die plotselinge wijziging in de verordening accepteerden. Conform de procedure had het LIBE Commitee opnieuw moeten vergaderen. 'Niet waar', zegt Mengozzi, want hij vindt de verandering van vrijwillig naar verplicht niet wezenlijk en daarom is er volgens Mengozzi ook geen sprake van een procedurele fout. En omdat tezelfdertijd ook de visa-bepalingen werden gewijzigd wist het Europese parlement volgens Mengozzi heel goed wat de bedoeling was. Bovendien heeft het Europarlement geen bezwaar ingediend naar aanleiding van de wijziging.

Chantage

Dat laatste aspect is zeker vanuit Nederlands perspectief interessant, want Nederland was op dat moment voorzitter van de EU. De ministerraad had haast met het Anti-Terrorisme Actieplan waarvan het biometrisch paspoort deel uitmaakte en zette het Europarlement onder druk om het gewijzigde voorstel te accepteren alsof er niets was veranderd, zo niet dan zou de procedure voor medebesluitvorming aangaande immigratie en asielzaken worden vertraagd.[6] 'Pure chantage', oordeelde Kathalijne Buitenweg, Europarlementariër van GroenLinks. Minister Verdonk ontkende dat Nederland het Europees Parlement zou hebben gechanteerd, maar een dag later legde een vertegenwoordiger van de Nederlandse regering in Brussel zelf wel het verband tussen het biometrisch paspoort en het medebeslissingsrecht over asiel en migratie.[7] En wat Duitsland betreft had minister Schily nog voor de totstandkoming van de verordening al bepaald dat er vingerafdrukken in Europese paspoorten zouden worden opgenomen; tenslotte had hij dat zelf met Amerika afgesproken.

Juridische onderbouwing

Wat betreft de bescherming van persoonsgegevens zoals bekrachtigd in het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie is het jammer dat Schwarz zijn stelling niet voldoende juridisch onderbouwt onder verwijzing naar het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Het blijft bij de vermelding dat artikel 1 lid 2 van verordening nr. 2252/2004 in strijd zou zijn met 'het recht van vrij verkeer, met artikel 17 van het Internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (BUPO) en met meerdere beginselen van gelijkheid en non-discriminatie'. In plaats daarvan gooit Schwarz het juist op de onveiligheid van de chip in reisdocumenten en de foutmarge van vingerafdrukken waardoor deze methode niet zeker genoeg is om een betrouwbaar verband tussen houder en document te waarborgen. Bovendien kunnen vingerafdrukken gemakkelijk gekopieerd worden, bv. van een glas. Daarentegen stelt Schwarz dat de irisscan een veiliger en privacyvriendelijk alternatief zou zijn. Dat laatste is een ernstige misvatting die wijst op een gebrek aan technische kennis. Met een camera van 10 megapixel of meer is het eenvoudig om op redelijke afstand gedetailleerde informatie over iemands iris vast te leggen, net zo makkelijk als de vingerafdruk op een glas.

Mengozzi neemt dan ook de gelegenheid waar om zelf wel naar het EVRM te verwijzen en zelfs naar het arrest S. en Marper/Verenigd Koninkrijk[8] om de inbreuk op de privacy te rechtvaardigen. Dat het hier een inbreuk betreft wordt door niemand betwist, maar de wetgever acht deze inbreuk gerechtvaardigd vanwege het algemeen belang. Wel geeft Mengozzi toe dat biometrie geen identificatiemethode is met een betrouwbaarheid van 100% en dat de foutmarge dan ook hoger is dan 0%. Dat is een understatement als we kijken naar de bekende resultaten van de vingerafdrukken in reisdocumenten die een foutmarge hebben van 20%,[9] maar volgens Mengozzi is biometrie daarom nog niet ongeschikt voor het nagestreefde doel, dus artikel 1 lid 2 zou ook voldoen aan het evenredigheidsbeginsel. Het is misschien zowel Schwarz als Mengozzi ontgaan, maar het zou kunnen betekenen dat juist op grond van het in artikel 8 lid 2 Handvest gestelde 'Eenieder heeft recht op toegang tot de over hem verzamelde gegevens en op rectificatie daarvan' tenminste 20% van alle paspoorthouders in Europa recht heeft op rectificatie van zijn of haar vingerafdrukken! Dat is echter nog geen oplossing voor de weigeraars. Het enige lichtpuntje zit in de slotopmerkingen van Mengozzi's advies: 'Deze verordening kan niet – en dit is van wezenlijk belang – als rechtsgrondslag dienen voor de inrichting van gegevensbanken voor de opslag van deze informatie door de lidstaten.' Dus toch een wezenlijk belang, al werd dit laatste aan de lidstaten overgelaten.

Noten

[1] Advies van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming d.d. 23 maart 2005 inzake het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het visuminformatiesysteem (VIS) en de uitwisseling tussen de lidstaten van informatie op het gebied van visa voor kort verblijf (Publicatieblad C 181, p. 13)

[2] Europese Paspoortverordening 2252/2004 http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2004:385:0001:0006:NL:PDF

[3] Zaak Schwarz http://www.zeit.de/digital/datenschutz/2013-03/fingerabdruck-klage-eugh en https://www.vrijbit.nl/rechtszaken-paspoortwet/zaak-schwarz.html

[4] Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie http://www.europarl.europa.eu/charter/pdf/text_nl.pdf

[5] Advies Mengozzi, Nederlandse vertaling http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=138362&pageIndex=0&doclang=NL&mode=req&dir=&occ=first&part=1&cid=311643

[6] Actie tegen EU biometrie databank, bron EDRI.org http://www.hetverzet.nl/index/eu-biometrie.htm

[7] Verdonk loog tegen Kamer, Algemeen Dagblad 04-12-2004, te vinden op http://www.hetverzet.nl/index/verdonk2.htm

Spoedstemming over biometrie in Europees Parlement, bron GroenLinks http://www.hetverzet.nl/index/verdonk.htm

[8] Het arrest S. en Marper/Verenigd Koninkrijk http://www.njcm.nl/site/jurisprudentie/show/51

[9] Foutmarge 20%: Tweede Kamer, verslag van een algemeen overleg van de vaste commissies voor Binnenlandse Zaken en Europese Zaken d.d. 27 april 2011 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25764-47.html

Eurocommissaris Cecilia Malmström heeft een onderzoek ingesteld naar de opname van vingerafdrukken in het paspoort http://www.vbds.nl/2012/04/20/biometrisch-paspoort-onderwerp-europees-onderzoek/

Ook in Nederland zijn in het kader van een viertal rechtszaken vanwege de Paspoortwet door de Raad van State prejudiciële vragen aan het Europese Hof van Justitie gesteld.

NB. In de Nederlandse vertaling van het advies van Mengozzi wordt gesproken over iriscopie. Iriscopie heeft niets te maken met de irisscan maar is een methode om aan de hand van de iris de gezondheid van iemand te bepalen en wordt door sceptici als pseudowetenschap gezien.

Gepubliceerd in Columns
vrijdag, 14 juni 2013 16:30

Big Brother als nieuwe samenlevingsvorm?

Column voorzitter Privacy First 

Schokkend nieuws vorige week vanuit de Verenigde Staten inzake het afluisterschandaal van de Amerikaanse overheid. Het digitale staatsterrorisme onder Obama Bin Laden (het verschilt echt maar 1 letter) is in zijn regeerperiode alleen maar verder geïnstitutionaliseerd en ondermijnt de basis van de democratische rechtsstaat binnen en buiten Amerika. Iedereen als verdachte, massale data-opslag en vervolgens continue, real-time profiling van iedere burger en speciaal de burgers en organisaties die deze regering niet aanstaan. “Vertrouw ons maar, wij vertrouwen u namelijk niet.” Eenzijdige transparantie, de burger zonder enige vorm van privacy, de overheid afgeschermd middels zogenaamde staatsveiligheidsprotocollen en altijd in oorlog met een onbekende vijand, dus “alles is geoorloofd”.

  • Een democratie kenmerkt zich door openbaarheid van bestuur en respect voor het privéleven van burgers. In een dictatuur is het precies andersom: openbaarheid van privéleven en geheim bestuur zijn hier de norm. Hoe democratisch is Amerika tegenwoordig nog? Klokkenluiders die voor basale grondrechten staan en echte patriots in de zin van het woord zijn worden er afgeschilderd als terroristen.
  • Edward Snowden, 29 jaar, staat voor zijn principes en moet nu asiel aanvragen ver buiten de VS.
  • Julian Assange, nu al tijden in een ambassade in Londen, omdat hij wantoestanden heeft gepubliceerd van dezelfde overheid.
  • Waar is de tijd dat dit soort mensen op een voetstuk werden gezet, nog niet zo lang geleden tijdens het Watergate schandaal en de president moest aftreden? Het doet denken aan George Orwell newspeak: alles gewoon omdraaien, ontkennen, liegen en bedriegen. Dit is dan de regering die “change” en “hope” heeft verkocht aan haar eigen bevolking en aan de wereld.

Enkele hoopvolle veranderingen à la Obama:

  • Guantanamo Bay is nog steeds open en herbergt gevangenen die er al jaren zitten en geen vorm van eerlijk proces of uitweg hebben; geheime rechtbanken zijn hier de norm.
  • Overal ter wereld worden ongewenste burgers en onschuldige burgers die er naast staan middels drones zonder enige vorm van proces, rechtsgang, bewijs etc. preventief geëlimineerd en wordt het souvereine luchtruim van buitenlandse staten geschonden. Als er dan een drone neerstort wordt er hard geschreeuwd dat die direct overgedragen dient te worden in plaats van excuses aan te bieden voor schending van internationaal recht.
  • Er worden inmiddels honderden piloten opgeleid voor drones en het op computergame- achtige wijze vermoorden van “verdachten”.
  • Na Echelon, Carnivore en andere dataverzamelingsprogramma’s worden deze nu dus aangevuld door Prism, om zo een “digital life file” van elke burger te kunnen creëren ter analyse van het verleden, het heden en mogelijk toekomstig gedrag en denkwijzen. Mochten deze de overheid niet bevallen dan valt het woord “terrorist” en “lid van een criminele organisatie” direct en wordt een profiling programma opgezet. Deze schaamteloze schending van het recht op een privéleven wordt direct verkocht als terrorismepreventie.
  • Waar voorheen met rede verdachte burgers van een misdrijf middels tussenkomst van een rechter gevolgd konden worden en de controle vooral gericht was op buitenlanders in het eigen land is nu iedere burger zonder toestemming aan de beurt en hebben in de VS al 5 mln overheidsdienaren toegang tot dergelijke classified information. En is het target binnen Prism heel duidelijk de gehele wereld en alle (vormen van) communicatie. Welkom in de nieuwe wereld! Data macht frei!
  • Nu de regering Obama de gegevens heeft worden ze ook direct misbruikt, voor het niet afgeven van vergunningen of extra belastingcontrole bij andersdenkende groeperingen, kortom het ene schandaal na het andere. Privacy First waarschuwt al jaren voor function creep (doelverschuiving) bij dit soort wetgeving en uitvoering. De Patriot Act is hierin de minst patriottische wet (newspeak) sinds het ontstaan van de VS en wordt te pas en te onpas ingezet om grenzeloos misbruikt te worden door de overheid, ook buiten de VS.

Zomaar even een korte greep uit de zaken die naar buiten komen. Wat Privacy First vooral stoort is het ontbreken van enige zelfreflectie en zelfbeheersing bij overheden. “Is het technisch mogelijk? Dan doen we het!” In plaats van de democratische discussie te voeren en een inhoudelijke reactie te geven met verontschuldigingen of het aftreden van de verantwoordelijken wordt direct voor de aanval gekozen en een side-way discussie gestart, exact gelijk aan de WikiLeaks affaire:

  • Alles wordt omgedraaid, de klokkenluiders zijn terroristen en privacy fetisjisten en eigenlijk zwak en gevoelig, eigenschappen die direct uitgeschakeld moeten worden.
  • De vraag direct ombuigen van het onderwerp naar fouten in de organisatie ter eliminering van klokkenluiders; “hoe kan het zijn dat deze klokkenluider niet eerder is gesignaleerd?”
  • Vervolgens direct stigmatiseren van de klokkenluider en roepen dat er nog harder tegen opgetreden zal worden om andere intelligente mensen met een gezond verstand en democratische visie vooral te ontmoedigen ook dergelijke acties te ondernemen.
  • Daarna het stigmatiseren van andersdenkenden en de pers; die schandalige vrije pers die het in zijn hoofd haalt dergelijke zaken te publiceren, er is al een oproep om de pers die met klokkenluiders samenwerkt direct mede te vervolgen. Direct de tegenaanval, hoef je het niet over de inhoud te hebben, wel zo gemakkelijk!
  • Het mag van de wet via de Patriot Act! In plaats van deze wet ter discussie te stellen als er echte patriotten die voor principes staan wandaden naar buiten brengen.
  • Het schaamteloos blijven beweren dat er niks aan de hand is in het delen van gegevens zonder toestemming van burgers van andere landen met als argument dat het wel makkelijk is en dat de overheid wel weet wat goed is voor de burger, dit alles vanuit angstdenken zonder privacyvriendelijk alternatief.

Telkens gaat de overheid de echte discussie uit de weg om de grondbeginselen van de democratische samenleving te versterken vanuit vertrouwen en eigen verantwoordelijkheid te stimuleren bij de burger en waar nodig het bestel aan te passen met technologie ter verbetering van het democratisch proces. De overheid in de Verenigde Staten is net als vele andere overheden volkomen de weg kwijtgeraakt en vergeten dat zij in dienst staat van de burger en de democratische grondbeginselen in plaats van andersom

Privacy First roept alle belangengroepen en overheidsonderdelen op voor een brede maatschappelijke discussie hierin; er zal echt een grondig alternatief voor het organiseren van een democratische samenleving moeten gaan komen in dit digitale tijdperk om overheidsterreur op onschuldige en weerloze burgers te stoppen waar die nu explosief toeneemt. Op deze wijze gaan de westerse democratieën versneld over in totalitaire dictaturen en eindigt onze samenleving in een “elektronisch concentratiekamp”.

Wat is nu nog het verschil tussen een dictatuur of eenpartijstaat à la China en de grote roerganger van het vrije Westen, de VS? Dat het kapitalistische samenlevingen zijn?
Wat is nu nog de boodschap van vooruitgang, vertrouwen en liefde op een samenlevingsmodel dat een hoopvolle toekomst biedt aan de volledig meeparticiperende burger?

Schaalvergroting, afstand crëeren met de burgers, negatieve boodschappen vanuit angst, wantrouwen en zwart-wit denken gaan uiteindelijk geen prettige samenleving vormgeven. Toch is het sinds ‘9/11’ dagelijkse kost. Privacy First heeft jaren geleden al besloten om te kiezen voor een 2000 jaar lang bevochten en inspirerende vrije samenleving en voor de onschuldige burger een streep in het zand te zetten. Hulde aan de klokkenluiders! Wie volgt?

Bas Filippini,
Amsterdam, 14 juni 2013

Gepubliceerd in Columns

Overheid wil criminalisering privécommunicatie burgers middels wettelijk recht op inbraak alle computers 

Column voorzitter Privacy First 

Weerzinwekkend, het wetsvoorstel van minister Opstelten om computers te kunnen hacken, niet gewenste data en informatie op uw privé pc strafbaar te stellen en u te verplichten al uw encrypties en wachtwoorden af te geven op straffe van hoge boetes en een gevangenisstraf van 3 jaar. Na er in december 2012 door meer dan 40 binnen- en buitenlandse organisaties op gewezen te zijn dat het hacken van computers en communicatiemiddelen van onschuldige burgers door de overheid onacceptabel is, gaat het ministerie van Veiligheid en Justitie onverdroten door met haar door angstcultuur gedreven beleid. Veiligheid voor alles; het kind van de vrijheid en vertrouwen wordt met het badwater weggegooid. Minister Opstelten heeft een zeer vergaand voorstel klaarliggen ter eliminering van de vrijheid van persoonlijke communicatie.

Nu overheidsambtenaren die het ergens niet mee eens zijn klokkenluiders heten en aangepakt dienen te worden, advocaten bedreigd worden in hun vertrouwelijke communicatie met cliënten en al ons  telefoonverkeer stelselmatig 12 maanden wordt opgeslagen, komt de controlestaat met het volgende mandaat. Precies waar Privacy First al voor gewaarschuwd heeft bij de opslag van telefoonverkeer: Function Creep en het oprekken van grenzen (van fatsoen). Wat als zogenaamde aanvraag vanuit Europa via een Nederlandse werkgroep op de agenda is gezet. En ja, dan vraagt Europa natuurlijk, dus moeten wij volgen en leveren, liefst snel en zonder brede maatschappelijke discussie. Hetzelfde gold voor de Paspoortwet, waar vingerafdrukken en biometrie uiteindelijk gaan leiden tot de opslag van DNA en een electronic life file van iedere burger vanaf de geboorte, om de risico’s van ziektebeelden en crimineel gedrag ver van te voren in te schatten en pre-emptive te elimineren.

En dat alles uitbesteed aan de politie, dat geeft vertrouwen. Dezelfde politie die meer telefoontaps per burger zet dan elders in de wereld, die knoeit met verslagen in de uitwerking van afgeluisterde telefoongesprekken, die opdracht geeft aan private bureaus om nader onderzoek te doen naar verdachten zodat het wettelijk kader omzeild kan worden, enzovoort. Het wetsvoorstel is de opening naar een beerput van uitbreiding van bevoegdheden en bijbehorende fouten en blunders die daarna natuurlijk gaan volgen. Zomaar enkele vragen aan de minister:

  • Met welk recht denkt de overheid zich bij voorbaat te kunnen bemoeien met de computers en privécommunicatie van keurige burgers?
  • Waarom zouden burgers nog vertrouwen moeten hebben in een overheid die hen stelselmatig wantrouwt?
  • Erkent de overheid het risico dat zowel criminelen als onschuldige burgers door dit wetsvoorstel “ondergronds” of “onder de radar” zullen gaan?
  • Erkent de overheid de internationale plicht om het recht op privacy steeds verder te verwezenlijken i.p.v. dit recht steeds verder af te breken?
  • Erkent de overheid de internationale plicht om het verbod van zelf-incriminatie steeds verder te verwezenlijken i.p.v. dit steeds verder af te breken?
  • Wanneer zal dit wetsvoorstel worden aangevuld met een onafhankelijke Privacy Impact Assessment en een openbare kosten-baten analyse?
  • Hoe denkt het huidige kabinet verdere oprekking van bevoegdheden en function creep bij volgende kabinetten te kunnen indammen?
  • Welke definitie van ‘terrorisme’ hanteert de overheid bij dit wetsvoorstel?
  • Wat is de rechtspositie van alle andere gebruikers van dezelfde computer en zijn die vervolgens ook verdacht en wordt hun file ook verder nagetrokken?
  • Erkent de overheid het feit dat dit wetsvoorstel zich uitstekend leent voor toekomstig machtsmisbruik?
  • Zijn andere landen vooraf over dit wetsvoorstel geconsulteerd? Zo ja, welke landen en wat was de uitkomst van deze consultatie?
  • Erkent de overheid het belang van klokkenluiders en journalistieke bronbescherming voor een gezonde democratische rechtsstaat?
  • Is de overheid zich ervan bewust dat andere, minder democratische landen dit wetsvoorstel zullen gaan kopiëren ten behoeve van politieke repressie?
  • Wordt het strafbaar om technologie te gebruiken die niet door overheden kan worden gekraakt? En om welke technologie en informatie gaat het dan?
  • Welke gegevens worden opgeslagen uit deze hacks, door wie, waar en wie heeft en krijgt toegang tot deze gegevens ter wijziging, manipulering, deleten? Welke borging zit er in dit proces?

Het patroon? Altijd hetzelfde. We moeten de Europese en wereldwijde agenda (zie IP Traceback voorstel uit reeds 2008!) volgen aangaande vermeend terrorisme en georganiseerde criminaliteit vanuit de as Washington, Londen en Brussel met als testgebied Nederland, voorheen het land van vrijheid en rebellie tegen de overheid. Het zogenaamde probleem wordt sterk uitvergroot zoals we nu ook hebben kunnen zien, toevallig net na de oprichting van het Centrum Cybercriminaliteit, net voor de indiening van het wetsvoorstel, met de hackersaanvallen uitvergroot 2 weken in het nieuws. Om hoeveel het gaat en wie het zijn is volledig onduidelijk en onbekend maar dat het gaat om door buitenlandse overheden aangezette aanvallen wordt vaak bevestigd door gerenommeerde veiligheidsfetisjisten. Dus wat is de oplossing? Natuurlijk 100% controle van alle pc’s en privécommunicatie van alle burgers voor het geval er misschien een “lone wolf” tussen zit. Volledig disproportioneel en zonder gebruikmaking van andere, lichtere middelen.

Het patroon: zoek en vervang

Met leedwezen ziet Privacy First continu onze meer dan 2000 jaar bevochten universele vrijheden afgenomen worden door de veiligheidsfetisjisten bij de overheid, voornamelijk het ministerie van Veiligheid en Justitie. Vul biometrie-paspoorten in bij het ‘gigantische probleem’ van tientallen gevallen van look-alike fraude bij de Marechausse en douane; oplossing overheid: 100% van de Nederlanders DNA af te laten staan. Het probleem van incidenteel terrorisme; oplossing: het opslaan van alle telecommunicatie van alle burgers in Europa. Het probleem van medicatiefouten; oplossing: het wegwerken van het arts- en patiëntengeheim middels het EPD. Enkele onoplosbare aanrijdingen; oplossing: verplichte elektronische kastjes en uitleesbare chips in alle auto’s. Ruziënde passagiers in een taxi; oplossing: verplichte camera’s en geluidsregistratie in alle taxi’s. De kippen- en koeienziektes; oplossing: het universeel chippen van alle (huis)dieren in Europa. Het meten van energieverbuik; oplossing: verplichte introductie van de slimme energiemeter tot achter de voordeur. Het openbaar vervoer managen; oplossing: de traceerbare OV-chipkaart die sowieso niet anoniem is. Overvallen op winkels en juweliers; oplossing: het afschaffen van anonieme betalingen en criminalisering in de media van cashbetalingen. De zelfontwikkelende en verantwoordelijkheid nemende burger in spirituele ontwikkeling; oplossing: het instellen van sekte-meldpunten, etc etc.

Steeds weer hetzelfde patroon; veiligheid, 100% controle en direct inzetten van technologie als oplossing. Een overheid die haar eigen burgers wantrouwt en betaald door diezelfde burgers in noodtempo de burgers haar rechten op vrije communicatie en vervolgens meningsuiting ontneemt. Waar zien we dat meer in de wereld? Waar wijst het vingertje van Nederland altijd zo mooi naartoe? Allerlei landen die hetzelfde gedrag vertonen, van het ene vingertje wijzen er dus nog altijd 3 naar onszelf. Het is een ziekelijk patroon dat van overheidswege maar niet doorbroken wordt. Wij willen een verantwoordelijke overheid die werkt vanuit democratische rechtsprincipes als vertrouwen, het recht op anonimiteit, bescherming van eigen levensomgeving en lichamelijke integriteit en vanuit principes in plaats van door mediahysterie en commercieel gedreven incidentenpolitiek.

Het wordt echt tijd dat er een grote schoonmaak in het denken bij de overheid komt en dat het ziekelijke controledenken vanuit wantrouwen wordt losgelaten. Dan komt er tijd voor het aanpakken van de 5% waar het fout kan gaan. Privacy First gaat uit van vertrouwen (95% van de burgers regelen alles prima en onder elkaar, zonder enige overheidsbemoeienis), wetgeving vanuit de basisprincipes van onze rechtsstaat door verplichte toetsing aan de Grondwet, dan pas de uitvoering vanuit privacy by design en als laatste de ondersteuning door slimme technologie, privacy enhanced.

Het wetsvoorstel is gericht aan onze nieuwe Koning, die volledig beseft wat privacy betekent voor een individu. Ik vraag hem dan ook dit wetsvoorstel niet te tekenen, als het al door de Eerste en Tweede Kamer komt. “Beetje dom voorstel, Opstelten!”, zou Maxima zeggen.

Bas Filippini,
Amsterdam, 3 mei 2013

Gepubliceerd in Columns
donderdag, 25 oktober 2012 12:50

To hack, or not to hack...

Door Adriaan Bos  

Minister Opstelten wil wettelijk vastleggen dat justitie computers mag hacken. Zo kan de politie een computer overnemen door daar spyware op te plaatsen, zonder dat de gebruiker van die computer daar iets van merkt. Op die manier kan tegenwicht worden geboden aan criminelen die steeds inventiever gebruik maken van informatietechnologie. Moeten we daar bezwaar tegen hebben?

De computer is straks de nieuwe tank

Het is duidelijk dat de cybercriminaliteit een zorgelijke ontwikkeling is. In zijn begin dit jaar verschenen boek "Het einde van de privacy" zegt trendwatcher Adjiedj Bakas: Cyberwarfare wordt een taak van het vernieuwde leger, de computer is straks de nieuwe tank. En wat voor tank! Welke publieke voorziening is tegenwoordig niet computergestuurd, variërend van de watervoorziening tot luchthavens, telefoonverkeer, ziekenhuizen, het betalingsverkeer en de bevoorrading van supermarkten. Door die computers over te nemen kan chaos worden gecreëerd. Dat kan een actie van de ene tegen de andere natie zijn, maar ook terroristen en criminelen kunnen zoiets ondernemen. Geen bezwaar dus tegen het hacken van computers door de politie, als tegenwicht?

Een vergaande inbreuk op de privacy

Het overnemen van een computer stelt de politie in staat die van voor naar achter te doorzoeken, inclusief alle privé-gegevens die daar op staan. Dus ook het complete e-mailbestand (inclusief bijvoorbeeld de correspondentie tussen een verdachte en diens advocaat, of diens heimelijke minnaar/minnares), bezochte websites, alle betalings- en administratiegegevens en een persoonlijk dagboek vol gedachten en fantasieën kunnen worden doorgenomen. Dat is een zeer vergaande inbreuk op de privacy. Niet alleen van de verdachte, maar ook van derden die met de verdachte communiceren. Geen bezwaar zal de overheid zeggen, het middel wordt alleen ingezet bij verdenking van strafbare feiten van een zekere ernst (aldus de brief van de minister van 15 oktober jl. aan de Tweede Kamer), en bovendien moet de rechter eerst toestemming geven. Is dat voldoende waarborg, nu en in de ongewisse toekomst?

Privacy moet wijken voor veiligheid

Die oneliner is opgekomen in de VS na 9/11. De politiek in Nederland gaat daar gretig in mee als zich een ernstig incident voordoet, zeker als dat door de media en verontwaardigde burgers breed wordt uitmeten. Met als gevolg veel, vaak disproportionele gelegenheidsmaatregelen. Ons land komt steeds meer vol te hangen met camera's, er worden digitale bestanden aangelegd voor uiteenlopende doelen, die na verloop van tijd worden verruimd door bestanden aan elkaar te koppelen. De technologie van gezichtsherkenning breekt door, een centraal DNA-bestand voor alle burgers komt op ons af. In een vrijdag jl. uitgelekt wetsvoorstel zou staan dat het voor justitie mogelijk moet worden om DNA-materiaal uit de zorg op te eisen voor opsporingsdoeleinden. Als we zo doorgaan zou Orwells '1984' heel goed '2084' kunnen zijn. Gaat het zo ver komen?

Kunnen wij blijven vertrouwen op onze democratische rechtsstaat?

Nog een keer Bakas over onze toekomst: Ieder individu heeft straks een digitale identiteit (inclusief DNA-paspoort en medisch dossier). Die is opgeslagen in de Cloud en kun je, zo zegt hij, selectief toegankelijk maken, behoudens één uitzondering: De enige die overal toegang toe heeft is de overheid. Hoe gaat de overheid om met al die informatie, die haar zo veel macht over burgers geeft? In autoritaire staten laat zich het antwoord raden. Kunnen wij blijven vertrouwen op onze democratische rechtsstaat, op richtlijnen uit Brussel? Een democratie kenmerkt zich onder meer door bescherming van de burger tegen een overmatig bemoeizuchtige overheid. Maar wat is een overheid meer dan een reflectie van haar burgers. Hoe groot kan de invloed van een PVV-achtige partij worden, of van een Gouden Dageraad? Welke garantie hebben we dat een overheid in de toekomst, onder druk van een crisis en/of populistische onverdraagzaamheid, hele andere normen en waarden hanteert, en onze digitale identiteit misbruikt om haar doelen te bereiken?

De klassieke strijd tussen goed en kwaad

In mijn roman 'Advocaat van de waarheid', die onder meer laat zien hoe het ethisch besef in de samenleving kan verschuiven in tijden van crisis, zegt iemand: 'Je zei net dat technologie dienstbaar moet zijn aan de samenleving. Volgens mij zijn we hard op weg naar het tegenovergestelde. We raken volledig in de ban van technologie, als een ring die we niet meer van onze vinger af krijgen. Die maakt iets in ons wakker wat gevaarlijk is. We staren ons blind op de schittering, we raken verslaafd aan de macht die de ring ons geeft. Intussen zien we niet de gestaag groeiende schaduw waarin het licht van ons innerlijk weten dooft.' Dat is natuurlijk een knipoog naar 'The lord of the rings', naar de ring die steeds meer greep krijgt op Frodo Baggins en hem probeert te verleiden de macht van de ring te misbruiken. Zelfs de meest zuiveren van geest kunnen de donkere kant van de ring nauwelijks weerstaan. Het is de klassieke strijd tussen goed en kwaad.

Predictive policing

Predictive policing wordt in opsporingskringen de toekomst van de politie genoemd. Alle burgers digitaal in kaart brengen in een centrale database en daar via algoritmen een risicoanalyse op loslaten: alles wat afwijkt van 'het normale' zou verdacht kunnen zijn. Goed voor de veiligheid in de samenleving, en 'wie niets te verbergen heeft hoeft niets te vrezen'. Maar wie te veel (preventief) wil controleren en te vaak roept dat privacy moet wijken voor veiligheid, of de naam van een ministerie verandert in Veiligheid en (pas daarna) Justitie, begeeft zich op glad ijs.

Het recht om met rust gelaten te worden

Het recht om door de overheid met rust gelaten te worden is door de eeuwen heen bevochten en één van de belangrijkste pijlers van de democratie. We leven in een samenleving waarin de technologische mogelijkheden onbegrensd lijken. Technologie heeft ons veel gebracht, maar dat heeft ook een schaduwkant. Die duistere kant kan de meest elementaire menselijke waarde aantasten: onze persoonlijke vrijheid!

To hack, or not to hack...

De overheid mag de computers van haar burgers niet hacken, in ieder geval niet zonder een heldere visie die de privacy van burgers respecteert en waarborgt, ook in de toekomst. Die visie lijkt er nu niet te zijn.


Oorspronkelijke titel: 'De schaduwkant van technologie: to hack, or not to hack...', http://adriaanbos.blogspot.nl/2012/10/de-schaduwkant-van-technologie-to-hack.html, 24 oktober 2012 (met toestemming overgenomen van de auteur).
In maart 2012 verscheen de roman Advocaat van de waarheid; klik HIER voor een introductie.

Gepubliceerd in Columns
zaterdag, 30 juni 2012 17:02

Een echt mens of een identiteit

Gastcolumn door Sarah Morton 

Voor een Paspoort of ID-kaart moet de burger verplicht vingerafdrukken afgeven en deze komen ook in een gemeentelijke database terecht. Nederland gaat hierin veel verder dan omringende landen, ondanks een negatief advies van het College Bescherming Persoonsgegevens.

Hetgeen bij mij weerstand opwekt.

Niet omdat ik iets 'te verbergen' zou hebben. Privacy beschermt mensen (ook die niets verkeerds hebben gedaan) tegen misbruik door machthebbers. Het is een basisbehoefte, die steeds meer in het gedrang komt. Hoe ver wil men hierin gaan? Wanneer iemand zich steeds bekeken voelt, omdat alle gangen worden gevolgd, durft hij niet meer zichzelf te zijn. Altijd dreigt er kritiek, maatregelen of oordelen, ook als de burger niets onwettigs doet. Ze zitten gevangen onder een alziend oog, alsof het kleine kinderen zijn. Ongewenst dringt de Overheid binnen in het (onschuldige) privé-leven van mensen.

Gegevens op papier of digitaal lijken zwaarder te gaan wegen dan de persoon. Er ontstaan virtuele identiteiten, wat afstand schept tussen mensen. Gegevens worden als absolute, objectieve waarheden beschouwd en daar gaat men elkaar ook op beoordelen. (Zoals het functioneren van een schoolkind ook in dossiers terechtkomt.)

Kinderen vanaf veertien jaar gaan zich onnatuurlijk gedragen en zich indekken, omdat ze zich voortdurend ervan bewust zijn gevolgd te kunnen worden, want zij zijn verplicht om met van afstand uitleesbare gegevens op straat te lopen. 

Welke invloed heeft dit op de geestelijke gezondheid?

Mensen die uit gewetensbezwaren of veiligheidsoverwegingen (!) geen vingerafdrukken willen afgeven, kunnen ook geen geldig paspoort meer krijgen.

Vingerafdrukken zijn zogeheten biometrische gegevens, waaruit persoonlijke en vertrouwelijke informatie kan worden afgeleid. Voorheen werden alleen vingerafdrukken afgenomen van verdachten. Nu worden de vingerafdrukken van alle Nederlanders in databanken opgeslagen. De basis van vertrouwen verdwijnt door ieder persoon bij voorbaat als verdacht te beschouwen en mensen gaan elkaar controleren. Dat wekt bij mij de indruk dat de Overheid de burgers bij voorbaat wantrouwt.

Geef ik geen vingerafdrukken af, dan kan ik ook niet voldoen aan de identiteitseisen, terwijl een ID-kaart in allerlei situaties gevraagd wordt, zoals officiële overeenkomsten, werk, inkomen en medische verzorging.

Ook loop ik risico op boetes of een arrestatie bij het niet kunnen tonen van een geldig ID-bewijs.

Er is ook geen andere mogelijkheid geboden om aan een geldig identiteitsbewijs te komen.

Eén van de officiële doeleinden was een betrouwbaardere identiteit, opdat iemand zich moeilijker voor een ander uit kan geven.

Het risico op identiteitsfraude neemt in de praktijk juist toe, wat haaks staat op de veiligheidsdoeleinden en mensen juist in gevaar kan brengen. De gegevens kunnen uitlekken, zijn te kraken en te verwisselen, omdat de database niet voldoende beveiligd kan worden. Iemand kan zich uitgeven voor een ander. Om zaken te doen, voor chantagedoeleinden of om de ander criminele daden in de schoenen te schuiven. Garanties zijn niet te geven.

Ook komt het voor dat het systeem betrokkenen niet herkent, omdat de uitleesapparatuur is gebaseerd op kansberekening en geen 100% zekerheid biedt. Foute 'matches' bedragen een paar procent van het totaal aan zoekresultaten.    

Het nut en de veiligheid zijn niet aangetoond en wie garandeert mij dat ik niet in de problemen kom, omdat het behalve voor identiteitsdoeleinden ook gebruikt kan worden voor opsporing?

Met zes jaar kreeg ik de diagnose autisme en zo heb ik eerder ervaren hoe 'persoonsgegevens' gebruikt kunnen worden om vrijheden te ontnemen (hoe goedbedoeld ook), ook als de persoon niets strafbaars heeft gedaan. Bijvoorbeeld weinig mogelijkheden voor onderwijs, omdat scholen het niet aandurfden een kind met autisme aan te nemen. De enige optie was een cluster 4 school.

Dit ligt eigenlijk buiten beschouwing van het onderwerp, maar toont weer aan dat 'als je niets te verbergen hebt, je ook niets te vrezen hebt', geen stand houdt.

Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens heeft in eerdere zaken al helder stelling genomen tegen het grootschalig opslaan van biometrische gegevens als DNA en vingerafdrukken door overheden het oordeelt dat dit strijdig is met artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.

Onze Overheid stopt veel energie (tijd, aandacht en geld) in het bestrijden van problemen. Terreur, fraude en criminaliteit, wat negativiteit aantrekt. En iedere burger is een potentiële crimineel. Het vertrouwen in de maatschappij gaat verloren, omdat het basale respect ontbreekt: dat iemand onschuldig is tot het tegendeel is bewezen.

Met controle wint de Overheid wel wat veiligheid, maar verliest er veel meer mee: mensen zijn gevoelig voor verwachtingen en gedragen zich vaak ernaar. 

Als we nu eens uitgaan van wat we willen, in plaats van wat we niet willen en daar onze aandacht en energie in steken. Voorbijgangers vriendelijk begroeten in plaats van met wantrouwen te bekijken. Er met z'n allen het beste van maken, in plaats van alles in regels en protocollen moeten vastleggen.

Bronnen: privacybarometer.nl, louisevspaspoortwet.nl
Sarah's website: www.dus-sarah-morton.info

Gepubliceerd in Columns

Column voorzitter Privacy First,
mei 2012 


De op hol geslagen Nederlandse overheid dendert gewoon door. Deze week trapte Opstelten af met zijn zoveelste wetswijziging om zijn geliefde Orwelliaanse staat van Law & Order verder vorm te geven. Dit keer om via “democratische” wetswijzigingen het cameratoezicht uit te breiden en te voorzien van veel meer mogelijkheden, omdat onder andere “Amsterdam om veel vergaandere maatregelen had gevraagd.”

Het controledenken vanuit angst wordt gedragen door de nieuwe elite in onze rechtsstaat. Privacy First ziet in deze bewuste uitholling van onze rechtsstaat de overheid steeds meer als een georganiseerde criminele en terroristische organisatie die in plaats van met wapens via juridische weg onze rechtsstaat omver werpt. Hoog tijd voor het juridisch aanpakken van de direct verantwoordelijke criminelen: Hirsch Ballin, Donner en nu dan Opstelten met zijn secondant Teeven. Zonder dat de burger iets te vertellen heeft en in slaap gehypnotiseerd door incident-gedreven verhalen drukken zij er een “speciale agenda” doorheen. Richting een afluister- en controlestaat gebaseerd op angst en wantrouwen. Dat is nu de norm.

Nu wordt weer de spionagechip in onze auto in een nieuw jasje gestoken. Wederom zonder enige afweging met betrekking tot onze privacy of toepassing van privacy enhanced technology, iets waar Privacy First zich al jaren op richt. Onder het mom van diefstal van auto’s en benzine (hoe groot is precies het probleem?) wordt iedere Nederlander dadelijk verplicht om zich op eigen kosten de hele dag continu te laten volgen door de overheid. Deze RFID-chips moeten in de nummerplaat, in de autoruit en het liefst ook geïmplanteerd in de bestuurder. Op 20 meter afstand uit te lezen, dus continu op alle wegen met de nieuwe camera’s van Opstelten. En dan? Kilometerheffing natuurlijk via deze chips. Geluids- en stemherkenning in de auto zoals nu al stiekem in het openbaar vervoer plaatsvindt en in de openbare ruimte als proef, in combinatie met biometrische gezichtsherkenning.

Spionagekastjes in de auto. Waar waren ze de afgelopen drie jaar ook alweer voor bedoeld? Voor filebestrijding? Privégebruik van leasebusjes? Kilometerregistratie bij leaseauto’s? Spitsmijden? Fraude met kentekenplaten? Vanaf 1 januari 2013 moeten alle auto’s voorzien zijn van een registratiedoos voor autocrashes. Illegaal doorgedrukt via “ons” democratische “Europa” (voor de zeer zeldzame gevallen dat de politie de oorzaak van een aanrijding niet kan achterhalen). Het maakt eigenlijk niet uit, ze MOETEN er blijkbaar komen, dan weer via Rijkswaterstaat en de ANWB, dan weer via de Belastingdienst, en dan maar weer eens de route via de politie. Werkt probleem A niet, dan verzinnen we gewoon probleem B. Nu is het weer via de zogenaamde gezaghebbende instituten RAI, RDW, ANWB, Bovag en niet te vergeten de KLPD. De Stichting Aanpak Voertuigcriminaliteit is een ander gezicht van Meld Misdaad Anoniem en de nieuw op te zetten informatielijn voor het volgen van “sektes”, schijnbaar ook al een groot probleem tegenwoordig. En wat is een sekte? Andersdenkenden? 

Wederom dus twee voorstellen deze week waarin op geen enkele wijze privacybeginselen worden meegenomen, het Centrum Beperking Privacy (CBP) niets van zich laat horen en het proportionaliteits- en subsidiariteitsbeginsel op geen enkele wijze in verhouding staat tot de total control profiling die vervolgens uitgerold gaat worden. Privacy First staat voor het recht om met rust gelaten te worden, je anoniem te kunnen verplaatsen in de openbare ruimte en niet op systematische wijze bespied te worden door de overheid. Middels goede wetgeving geborgd, met een fatsoenlijke uitvoering en ondersteund door privacy enhanced technology.

Verbazingwekkend tevens is alle media-aandacht alsof e.e.a. al een voldongen feit is. Geen enkele voorpagina die tijd en aandacht besteedt aan onze door de eeuwen heen zwaarbevochten rechten en vrijheden tegen al deze Orwelliaanse maatregelen. In crisistijd blijft de overheid zich bezighouden met totalitaire speeltjes in plaats van 50% af te slanken en zich te concentreren op haar kerntaken in menselijke maat met de burgers die haar betalen.

Privacy First zal zich beraden op te nemen stappen, rapporten opvragen om de privacy-aspecten te onderzoeken en sowieso koersen op een vrijwillige i.p.v. verplichte deelname aan dit Big Brother systeem. Wie graag gevolgd of bespioneerd wil worden staat daar natuurlijk vrij in. Diegenen die daar geen trek in hebben: scheur het vignet direct uit je auto en sla de chip in de kentekenplaat met een welgemikte klap stuk. Net zoals de chip in het paspoort en andere door de overheid verplichte systemen waarbij op geen enkele wijze rekening wordt gehouden met de rechten van vrije burgers.

Bas Filippini,
voorzitter Stichting Privacy First

 

Gepubliceerd in Columns
Pagina 3 van 5

Onze Partners

logo Voys Privacyfirst
logo greenhost
logo platfrm
logo AKBA
logo boekx
logo brandeis
 
banner ned 1024px1
logo demomedia
 
 
 
 
 
Pro Bono Connect logo 100
Control Privacy
Procis

Volg ons via Twitter

twitter icon

Volg onze RSS-feed

rss icon

Volg ons op LinkedIn

linked in icon

Volg ons op Facebook

facebook icon