donatieknop english
vrijdag, 14 november 2014 09:40

De kentekenterreur van de overheid

Column door Bas Filippini,
voorzitter Privacy First 

Rechtszaak Kentekenparkeren

Deze week diende mijn rechtszaak tegen kentekenparkeren in de gemeente Amsterdam. Ondanks dat ik mijn parkeergeld had betaald heb ik een boete ontvangen. Ik weiger namelijk principieel mijn kenteken in te voeren. Dit vanuit het recht op anonimiteit in de openbare ruimte voor burgers die niet met rede verdacht worden van een strafbaar feit. Tevens heb ik het recht op anoniem betalen aan de orde gesteld, aangezien de gemeente Amsterdam (en vele anderen) het betalen met cash geld voor parkeren hebben afgeschaft. Privacy First staat voor het meest elementaire grondrecht, namelijk het recht op privacy en persoonlijke en lichamelijke integriteit. Vanuit het principe van eigen keuzes in een vrije omgeving. Aan deze beide voorwaarden wordt op geen enkele wijze meer voldaan met de kentekenterreur van deze overheid. De trend binnen de overheid is een doorgeslagen efficiency- en controledenken waarbij de burger totaal niet relevant is voor de exponenten hiervan.

Big Data en 100% controle

"Big Data" is het nieuwe gouden kalf met in het keilzog de omkering van klassieke rechtsprincipes; elke burger is vanaf nu verdacht en moet worden gecontroleerd en geregistreerd. Middels "profiling" (het checken op kenmerken) wordt vervolgens gecheckt of er (potentieel) schuldigen zijn aan een strafbaar feit. Vanuit het principe dat geen enkele burger meer kan ontsnappen. Overijverige ambtenaren buitelen over elkaar heen in voorstellen voor nog meer en betere controle van die verschrikkelijke burgers, die natuurlijk niet te vertrouwen zijn en niet in staat zijn eigen keuzes te maken. Dat zij betaald door en met verantwoording aan diezelfde burger deze vrijheidsbeperkingen implementeren ontgaat hen ten enenmale. Veel belangrijker is het "meegaan met de tijd" en "meer omzet uit de burger halen" tegen "minimale kosten". De overheid heeft tot taak de privacy van elke burger in dit land te beschermen en daarbij mag vrijheid dus best wat kosten. Deze afweging is in het "economisch denken" inmiddels echter verdwenen, want dit levert natuurlijk geen geld op. We hebben 4.000 jaar gedaan om tot enkele zeer principiële spelregels voor onze rechtsstaat te komen en voor deze basisprincipes zijn miljoenen mensen gestorven in oorlogen of kampen. We kunnen deze rechten dus niet in 15 jaar laten afpakken door incident-gedreven angstpolitiek onder het mom van terrorismebestrijding.

Kentekenregistratie

Sinds een jaar of 4 heeft de overheid het plan opgevat om alle kentekens van alle 16 miljoen Nederlanders continu te registreren. Zoals gewoonlijk zonder eerst even na te denken wat de privacy-consequenties hiervan zijn. Veel belangrijker hierin is het optuigen van het zoveelste centraal gestuurde mega IT-project om alle verkeersstromen in Nederland centraal te kunnen besturen.  Tevens kan zo meer en efficiëntere belasting middels real-time boetesystemen worden geheven. Tot slot wordt het project als opsporings- en vervolgingssysteem voor politie en justitie ingezet.  Middels inzet van aanbestede partijen en geheime convenanten met andere overheidsdiensten, waaronder als grootste de Belastingdienst, worden eventuele lastige politieke en juridische hobbels omzeild. De eerlijke en goedvertrouwende burger speelt geen rol in dit miljoenen kostende ICT-project en wordt, als een (uit te melken) koe met 2 gechipte oren met daarin zijn kenteken, continu en real-time gevolgd.

Het project wordt steeds groter en inmiddels lijkt het niet meer te stoppen, er zijn immers miljoenencontracten met ICT-bedrijven en persoonlijke relaties mee gemoeid. ANPR-camera's boven de snelwegen, trajectcontrole-systemen, elektronische slotgrachten rondom steden en kentekenparkeren zijn allemaal uitingen van één en hetzelfde controlemonster voor de burger. Er wordt een elektronische gevangenis van enorme schaal gebouwd met het kenteken als elektronische enkelband. Reden voor Privacy First om inmiddels rechtszaken voor te bereiden tegen trajectcontroles, ANPR en het grenscamera-systeem @MIGO BORAS, de verschillende koppen van hetzelfde monster!

Het Servicehuis Parkeer- en Verblijfsrechten

Inmiddels heeft de overheid in de vorm van een initiatief van gemeenten en de RDW het Servicehuis Parkeer- en Verblijfsrechten opgericht. Een Orwelliaanse organisatie die niet veel goeds voorspelt voor de toekomstige rechten van Nederlandse burgers. Ik dacht dat wij allang parkeer- en verblijfsrechten hadden in dit land? Maar blijkbaar moeten we daar in de zeer nabije toekomst anders over gaan denken en wordt de kilometerregistratie via een omweg alsnog weer ingevoerd, nu op basis van waar je wel en niet mag komen met je kenteken en tegen welke kosten. Na een eerste misstap in het onbeperkt opslaan van alle parkeergegevens wordt nu vooral de aandacht afgeleid door te stellen dat de gegevens van foutparkeerders 13 weken worden opgeslagen. Op zich niks mis mee vanwege de proceduretermijnen in het geval van bezwaar en beroep. Wat veel kwalijker is, is dat de kentekens van ALLE parkeerders minstens 2 dagen worden opgeslagen, dus van de kentekens die geen boete hebben gekregen. Sinds het geheime convenant met de Belastingdienst om de kentekens van alle auto's op de snelwegen real-time te kunnen uitwisselen, is het wachten op het Wob-verzoek aangaande het geheime convenant waarin parkeergegevens real-time worden uitgewisseld.

In de Tweede Kamer ligt nog steeds het voorstel om alle kentekens van alle 16 miljoen Nederlanders sowieso 4 weken te mogen opslaan in een centrale politiedatabank, ook als zij niet met rede verdacht worden van een strafbaar feit. Met de combinatie van deze gegevens en de parkeergegevens is daarmee de doos van Pandora geopend en zal "function creep" over de jaren verder toenemen. Waar Amsterdam startte met het registreren van "vuile" vrachtwagens wordt inmiddels iedere automobilist die Amsterdam inrijdt, middels de van ANPR-camera's voorziene elektronische slotgracht, geregistreerd. Dit is dus hoe de overheid omgaat met een beschikbaar gestelde elektronische infrastructuur en deze al snel voor vele andere doeleinden inzet. Sinds de onthullingen van Snowden weten we dat je de kat niet op het spek moet binden. Zonder dergelijke grootschalige infrastructuren dus ook geen misbruik ervan!

Nederland Privacy-Gidsland

Mijn rechtszaak vecht dus het inrichten van deze Orwelliaanse infrastructuur aan, te beginnen met kentekenparkeren. Dit systeem heeft namelijk een veel grotere impact dan dat je in eerste instantie zou denken en is onderdeel van een veel groter project om mobiliteitsgedrag van (individuele) burgers te registreren en te kunnen sturen middels boetes en belastingheffing. Ik ben zelf een groot voorstander van het goed inzetten van nieuwe technologie, maar dan wel vanuit principes van goed beleid en uitvoering. Door als alternatief het "nummervakparkeren" voor te stellen aan de rechtbank, kan er ook parkeergeld worden geïnd en door scan-auto's worden gecontroleerd, zij het dat het opleggen van de boete misschien iets meer kost. Maar dat heb ik best over voor mijn recht op anonimiteit in de openbare ruimte. Sinds het instorten van de WTC-torens heb ik alleen nog maar meer van hetzelfde gezien en dat is meer vrijheidsbeperking voor individuele burgers middels het inzetten van technologie. Nederland holt daarmee vele andere landen achterna zonder eerst eens rustig na te denken welke technologisch hoogstaande alternatieven voorhanden zijn die tevens de privacy maximaal kunnen waarborgen. Privacy First is van mening dat niet het bouwen van de beste elektronische gevangenis de uitdaging is, maar het bouwen van een hoogstaande technologische staat waarin de principes van vrijheid, gelijkheid en broederschap gewaarborgd zijn. Met privacy enhanced & embedded technology als exportproduct kan Nederland een lichtend voorbeeld worden voor de rest van de wereld!

Gepubliceerd in Columns

Vorig jaar werd bekend dat de Belastingdienst massaal politiedata van ANPR-camera's (Automatic Number Plate Recognition) boven snelwegen gebruikt om belastingfraudeurs te kunnen detecteren. De Belastingdienst had daartoe een geheim convenant (overeenkomst) met de politie gesloten. Dit convenant blijkt inmiddels te zijn vernieuwd en uitgebreid. Iedere automobilist komt hierdoor automatisch in het vizier bij de Belastingdienst.

Onder de huidige wetgeving mogen door de politie alleen verdachte kentekens ("hits") worden bewaard. Alle niet-verdachte kentekens ("no-hits", oftewel het gros van alle automobilisten) dienen meteen te worden gewist. Onder het geheime convenant liet de politie echter wekelijks per koerier een harde schijf met àlle ANPR-data (hits en no-hits) bij de Belastingdienst bezorgen. De Belastingdienst heeft sindsdien inzage in het dagelijkse reisgedrag van miljoenen automobilisten. Nadat het convenant door een Wob-verzoek (Wet openbaarheid van bestuur) boven water was gekomen besteedde o.a. NRC Handelsblad er vorig jaar aandacht aan. Vervolgens bleef het echter stil... totdat recentelijk een nieuwe versie van het convenant opdook. Niet door actieve openbaarmaking vanuit de overheid, maar pas nadat dit opnieuw door een burger middels een Wob-verzoek was opgevraagd.

In het nieuwe convenant worden de ANPR-data niet langer wekelijks in pakketjes bij de Belastingdienst bezorgd, maar gaan alle data rechtstreeks, continu naar de Belastingdienst. De Belastingdienst krijgt daardoor real-time zicht op het reisgedrag van alle automobilisten die door honderden (in de toekomst duizenden) ANPR-camera's boven Nederlandse snelwegen worden gefilmd.

Dit is precies het doemscenario waar Privacy First al jaren voor waarschuwt: totale controle van ieders reisgedrag middels real-time monitoring en profiling. Massale opslag van ieders gegevens voor latere opsporing en vervolging is echter onrechtmatig, zo oordeelde het Europees Hof van Justitie eerder dit jaar in een baanbrekende uitspraak over dataretentie (bewaarplicht telecomgegevens). Dit vormt immers een omkering van het klassieke principe in een democratische rechtsstaat: de overheid mag pas inbreuk maken op iemands privacy bij een redelijke verdenking van een concreet strafbaar feit. Door het convenant tussen de politie en de Belastingdienst wordt dit principe omgedraaid en wordt iedere automobilist een potentiële verdachte. De bevoegdheden van de Belastingdienst worden hierdoor enorm opgerekt: waar de Belastingdienst voorheen individuele ANPR-data bij de politie kon opvragen gebeurt dat nu continu massaal, zónder voorafgaande verdenking. De ANPR-data kunnen vervolgens jarenlang door de Belastingdienst worden gebruikt.

De politie zou dit convenant niet gesloten hebben als dat niet ook in haar eigen belang zou zijn: hierdoor wordt immers een enorme berg aan ANPR-data gecreëerd waar de politie (en OM, AIVD etc.) jarenlang uit kan putten middels informatieverzoeken aan de Belastingdienst. Met dit convenant creëert de politie dus een U-bochtconstructie om haar eigen bevoegdheden en bewaartermijnen te kunnen omzeilen. Het huidige controversiële wetsvoorstel van minister Opstelten om de ANPR-bewaartermijn voor de politie (hits én no-hits) naar 4 weken op te rekken is daarbij vergeleken peanuts.

Het convenant is bovendien ronduit ondemocratisch: hier had op zijn minst parlementair debat aan vooraf moeten gaan. Dat het convenant pas bekend werd na een individueel Wob-verzoek vormt een klap in het gezicht van de Tweede Kamer.

Hoog tijd dus voor een principiële discussie en inperking van dit soort praktijken. Vast beleid van Privacy First is om collectieve privacyschendingen aan de rechter voor te leggen. Zolang het College bescherming persoonsgegevens (CBP) en de Tweede Kamer niet ingrijpen behoudt Privacy First zich dat recht ook in dit geval voor.

Gisteravond besteedde EenVandaag uitgebreid aandacht aan het convenant. Bekijk hieronder de hele reportage, inclusief een interview met Privacy First:

sitestat

Gepubliceerd in Mobiliteit

Vandaag werd bekend dat op Schiphol een schimmig project met "slimme camera's" van start is gegaan. Hoe slim zijn die camera's eigenlijk? Beluister hieronder het item op BNR Nieuwsradio:

Gepubliceerd in Privacy First in de media

"De betaalgegevens van ING-klanten zullen in de nabije toekomst nog beter worden geanalyseerd voor commerciële doeleinden. Schending van privacy is in het geding.

De ING gaat meer investeren in zijn analytische vaardigheden om de behoeften van klanten beter te begrijpen en diensten aan te bieden die verder gaan dan bankieren. "Een verdieping van de data-analyse biedt grote commerciële mogelijkheden, zowel in particuliere als in zakelijke markten", zei topman Hamers vanochtend tijdens de presentatie van de nieuwe strategie van de bank. Hamers vindt dat analytische vaardigheden behoren tot de kern van zijn bedrijf.

ING wil het tempo opvoeren waarmee de bank met nieuwe innovatieve initiatieven komt voor klanten. De bank creëert daarvoor de functie van Chief Innovation Officer die direct aan Hamers rapporteert. Hij moet de snelheid verhogen waarmee nieuwe technologieën worden vertaald naar dienstverlening aan klanten, waarbij een van de uitgangspunten is dat klanten steeds meer mobiel bankieren.

Het voornemen ligt maatschappelijk nogal gevoelig. Enkele weken geleden praatte ING-directeur Particulieren Hans Hagenaars zijn mond voorbij in een interview met het Het Financieele Dagblad. Hagenaars vertelde dat de bank eind dit jaar een proef wil doen om betaalgegevens van klanten in te gaan zetten om hen op maat gesneden commerciële aanbiedingen van derde partijen te doen.

De suggestie daaruit dat ING zou gaan verdienen aan betaalgegevens van klanten, leidde tot kritiek op het plan, omdat ING de wettelijke bescherming van de privacy van klanten zou schenden. ING Bank-baas Nick Jue zag zich na een week genoodzaakt excuses te maken en toe te zeggen met onder meer de Consumentenbond en het College Bescherming Persoonsgegevens in overleg te gaan, maar afstand nemen van het plan deed hij niet.

Diverse privacy-organisaties verzetten zich tegen de Big Data-plannen van ING. Zo vraagt Privacy First zich af of er nu al ING-klantprofielen worden samengesteld en of de bank daarvoor geen toestemming moet vragen. "Uit financiële data kunnen immers vaak de meest gevoelige details over het privéleven van mensen worden afgeleid. Welke waarborgen hanteert ING ter voorkoming van discriminatie van haar klanten? Voor welke verdere doelen en partijen zullen de Big Data van ING beschikbaar komen? De overheid? Verzekeraars?", aldus Privacy First."

Bron: http://www.ravage-webzine.nl/2014/03/31/ing-blijft-klantgegevens-misbruiken/ , 31 maart 2014.

Gepubliceerd in Privacy First in de media

De ING Bank wil eind 2014 een proef gaan doen met gerichte aanbiedingen van bedrijven aan ING-klanten op basis van ING-klantprofielen. Beluister HIER de eerste reactie van Privacy First op dit controversiële plan bij BNR Nieuwsradio.

Gepubliceerd in Privacy First in de media
dinsdag, 11 maart 2014 14:58

Big Bank is watching you

De ING Bank wil eind 2014 een proef gaan doen met gerichte aanbiedingen van bedrijven aan ING-klanten op basis van ING-klantprofielen. Bij deze proef draait alles om Big Data: enorme hoeveelheden gegevens waarin allerlei kenmerken en patronen van individuen en groepen kunnen worden geanalyseerd en geprofiled. Dergelijke profielen kunnen vervolgens worden doorverkocht aan de hoogste bieder. Van gerichte aanbiedingen door bedrijven zal echter slechts sprake zijn indien de ING-klant daarvoor "expliciete toestemming" heeft gegeven, zo probeert ING ons gerust te stellen. Geruststellend is dit echter allerminst. Fundamenteel uitgangspunt in het privacyrecht is immers de doelbinding: gegevens die voor doel A verkregen zijn, mogen niet voor doel B (of C t/m Z) gebruikt worden. In de bancaire sector is dit doelbindingsvereiste min of meer heilig. Mensen moeten er immers van op aan kunnen dat hun financiële transacties volstrekt veilig zijn bij hun bank en niet voor andere doelen kunnen worden gebruikt of misbruikt. ING lijkt deze doelbinding te willen omzeilen door ING-klanten om "toestemming" voor commercieel gebruik van hun vertrouwelijke klantendata te vragen, in ruil voor een eventueel voordeeltje hier en daar. Dergelijke toestemming is alleen rechtsgeldig als deze vrijelijk (zonder enige druk, dwang of misleiding), voldoende specifiek en op basis van volledige, objectieve informatie gegeven is. Zal hiervan sprake zijn als ING dit project "in de markt" probeert te zetten? En passen dit soort projecten eigenlijk wel bij een bank? Een bank is toch geen winkel? Hoe "vrij" zal de toestemming van ING-klanten zijn die financieel in zwaar weer zitten? En hoe volledig en objectief zal de informatie zijn die ING aan haar klanten voorlegt? Worden ook nu reeds ING-klantenprofielen samengesteld aan de hand van Big Data? Zo ja, had daar geen toestemming voor moeten worden gevraagd? Uit financiële data kunnen immers vaak de meest gevoelige details over het privéleven van mensen worden afgeleid. Welke waarborgen hanteert ING ter voorkoming van klantendiscriminatie? Voor welke verdere doelen en partijen zullen de Big Data van ING beschikbaar komen? De overheid? Verzekeraars? Wat gaan al deze partijen met die data doen? Valt dat eigenlijk wel te overzien? Oftewel: vormt de generieke "toestemming" die ING van klanten vraagt geen carte blanche voor toekomstig datamisbruik? Zolang dergelijke vragen niet behoorlijk beantwoord zijn adviseert Privacy First u om niet met dergelijke praktijken van ING akkoord te gaan. En weer contant te gaan betalen i.p.v. digitaal. Wel zo goed voor uw privacy! J

Update 17 maart 2014: ING heeft besloten om de controversiële proef voorlopig niet uit te voeren. Privacy First houdt zich aanbevolen voor advies terzake aan ING.

Gepubliceerd in Financiële privacy & PSD2

"Ruim twee miljoen consumenten hebben de nieuwe bonuspas van Albert Heijn geactiveerd. Inmiddels zijn zeven miljoen nieuwe klantenkaarten verstrekt. Dat is evenveel als de oude kaarten, die sinds maandag niet meer gelden.

Klanten die hun kaart online activeren en persoonlijke gegevens zoals hun geboortedatum en adres achterlaten, krijgen gepersonaliseerde aanbiedingen. Daarmee hoopt AH nieuwe klanten te trekken en oude klanten aan zich te binden. Wie de kaart niet activeert, heeft een 'gewone' bonuspas. (...)

De nieuwe bonuspas werd op 21 oktober vorig jaar gelanceerd en lag al voor die tijd onder vuur. Stichting Privacy First vreesde dat de supermarktketen te ver gaat als de pasgegevens gebruikt worden als bron van aanbiedingen. De invoering van 'Mijn Bonus' werd een jaar eerder al uitgesteld vanwege onzekerheid van klanten over deze aanbiedingsstrategie."

Bron: RetailNews.nl, 8 januari 2014.

Gepubliceerd in Privacy First in de media

"De macht van de Belastingdienst dreigt fors te worden ingeperkt door een uitspraak van de rechtbank Den Bosch. Volgens de rechter schendt de Belastingdienst de privacy als ze klakkeloos grote hoeveelheden gegevens opeist om te kijken of er toevallig bruikbare informatie tussen zit.

Dat blijkt uit een uitspraak in een kort geding tussen de Belastingdienst en het bedrijf SMSParking uit Best.

Het bedrijf, dat het betalen van parkeergeld met de mobiele telefoon mogelijk maakt, weigerde gegevens van twee miljoen transacties uit 2012 af te geven. De Belastingdienst wilde op basis van de kentekengegevens kijken of mensen verzwijgen dat zij hun leasewagen privé gebruiken.

Trendbreuk
Volgens deskundigen is de uitspraak een trendbreuk. Bijna veertig jaar geleden bepaalde de Hoge Raad dat de Belastingdienst bijna onbeperkt gegevens mag opvragen. Die regel leek onaantastbaar.

De rechtbank stelt nu echter dat de situatie van 2013 niet vergelijkbaar is met die van 1974. Er worden nu veel meer gegevens opgeslagen.

Als die allemaal beschikbaar moeten zijn voor de Belastingdienst, is het Europese recht op privacy bijna niets meer waard, redeneert de rechter.

De Belastingdienst mag alleen 'proportioneel' (in verhouding) gegevens opvragen. (...) De Belastingdienst tekende gisteren hoger beroep aan. (...) Collegabedrijven als Yellowbrick en ParkMobile hadden hun gegevens al aan de Belastingdienst afgestaan. Yellowbrick gaat die zo snel mogelijk terugeisen. Ook ParkMobile overweegt dat.

Grote gevolgen
Jaap-Henk Hoepman van de security-groep van de Universiteit Nijmegen denkt dat de uitspraak grote gevolgen kan hebben. (...) Die overtuiging heeft ook jurist Vincent Böhre van Privacy First. De organisatie ziet in de uitspraak steun voor de strijd tegen het opslaan van camerabeelden met kentekens voor juridisch onderzoek. Ook dat is niet proportioneel, stelt Böhre."

Bron: Limburgs Dagblad, Dagblad de Limburger, Eindhovens Dagblad, Twentsche Courant Tubantia, De Gelderlander, Brabants Dagblad, BN/DeStem & Almere Vandaag, 27 november 2013. Tevens online gepubliceerd op http://www.destentor.nl/algemeen/binnenland/belastingdienst-dreigt-macht-te-verliezen-1.4115374 etc.

Gepubliceerd in Privacy First in de media

"Het bedrijf SMS Parking hoeft geen parkeergegevens van klanten aan de Belastingdienst te geven. Dat bepaalde de rechter gisteren. De overheid hoeft niet van iedereen te weten wie waar parkeert.

Het recht van de Belastingdienst om privacygevoelige informatie over burgers op te vragen is minder groot dan gedacht. De rechtbank in Den Bosch oordeelde gisteren dat het bedrijf SMS Parking geen parkeergegevens van klanten hoeft over te dragen. Het verstrekken van informatie aan de overheid over welke automobilist waar parkeerde en wanneer precies, is een te grote inbreuk op de privacy.

'Iedere burger moet in beginsel een auto kunnen parkeren op een door die burger verkozen plaats in Nederland, zonder dat de overheid behoeft te weten dat hij dat doet en waarom hij dat doet', aldus het vonnis in een kort geding dat de Belastingdienst tegen SMS Parking had aangespannen. Het is de eerste keer dat de Belastingdienst wordt teruggefloten bij het massaal verzamelen van locatiegegevens van automobilisten.

Via de diensten van SMS Parking kunnen automobilisten met hun mobiele telefoon voor een parkeerplaats betalen. Met de parkeergegevens over 2012 wilde de fiscus controleren of leaserijders niet méér privékilometers maakten dan ze via hun rittenadministratie opgaven. SMS Parking weigerde de gegevens over te dragen om de privacy van klanten te beschermen. Directeur Mladen Ciric zei eerder bang te zijn dat de informatie door datalekken bij de fiscus op straat zou komen. De advocaat van het bedrijf betoogde dat de gegevensvordering van alle parkeertransacties disproportioneel is, omdat leaserijders maar een beperkt deel van het klantenbestand uitmaken.

Concurrenten werkten wel mee

Eerder voldeden concurrenten als Parkmobile en Yellowbrick wel aan de vordering door de fiscus. Op basis van de informatie die zij gaven, zijn al naheffingen aan leaserijders opgelegd. Dat kan weleens voorbarig zijn geweest. Dat de bedrijven meewerkten is niet zo vreemd, want de bevoegdheden van de Belastingdienst om informatie op te vragen, leken tot nu toe vrijwel onbeperkt. Zo verwees de rechter gisteren naar een uitspraak van de Hoge Raad in 1974. (...) Ook daarna liet de Hoge Raad meerdere malen het belang van de fiscus om belastingontduiking op te sporen zwaarder wegen dan het recht van burgers op privacy. Dat recht is vastgelegd in artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM).

De rechter in Den Bosch oordeelde gisteren anders. Een belangrijke reden daarvoor is dat de overheid tegenwoordig toegang heeft tot allerlei databanken met gegevens waaruit het gedrag van burgers valt af te leiden. Denk bijvoorbeeld aan informatie over wie wanneer met wie belde en vanaf welke locatie. Deze gegevens worden een jaar bewaard en politie en opsporingsdiensten hebben er toegang toe. ,,Waar steeds meer informatie wordt vastgelegd, dringt zich in het maatschappelijke debat steeds vaker de vraag op wat de hoofdregel van artikel 8 EVRM voor de burger nog waard is", aldus de rechter.

Het veelgehoorde 'wie niets te verbergen heeft, heeft ook niets te vrezen' moet volgens de rechtbank niet het uitgangspunt zijn bij het opvragen van gegevens door de overheid. ,,Het dagelijks doen en laten van de burgers gaat de overheid niets aan." Dat is volgens het vonnis de juiste vertaling van het EVRM.

Sleepnetmethode

Daarop kan alleen een uitzondering worden gemaakt vanwege 'zeer zwaarwegende collectieve belangen'. Naleving van de belastingwetgeving kan zo'n belang zijn, maar de ,,fishing expedition ten aanzien van alledaags gedrag van burgers om te zien of die sleepnetmethode 'hits' oplevert" gaat volgens de rechtbank te ver.

In een reactie op het vonnis zei een woordvoerder van de Belastingdienst gisteren dat de fiscus in hoger beroep gaat. (...)

Kentekenfoto's van de politie

Daarnaast krijgt de Belastingdienst wekelijks een databestand van de politie met gegevens over wiens auto waar op de snelweg heeft gereden. Dat soort informatie wordt vastgelegd met politiecamera's die kentekens registreren. Ook hiermee controleert de fiscus vooral of leaserijders niet te veel privékilometers rijden. Volgens het College Bescherming Persoonsgegevens is het opslaan van de foto's die de camera's maken illegaal. Er lopen diverse rechtszaken van automobilisten die vinden dat hun privacy op deze manier te veel wordt aangetast. Een uitspraak van een hogere rechter over gegevensverzameling door de Belastingdienst kan ook gevolgen hebben voor hun rechtszaken. En voor de naheffingen die aan hen zijn opgelegd.

De Tweede Kamer behandelt nu een wetsvoorstel van minister Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD) dat het bewaren van kentekenfoto's wel toestaat, voor een periode van vier weken. Dat zou de politie de mogelijkheid geven terug te zoeken in de kentekenfoto's om te kijken of een verdachte met zijn auto tijdens een misdrijf in de buurt was. Volgens privacyvoorvechters is ook het bewaren van kentekenfoto's strijdig met de Europese privacyregels. Organisatie Privacy First zegt naar de rechter te stappen als de Tweede en Eerste Kamer de plannen goedkeuren."

Bron: NRC Next 27 november 2013, rubriek 'Weten'.

Gepubliceerd in Privacy First in de media

Ondanks zijn recente Big Brother Award gaat minister Opstelten onverdroten verder met de bouw van zijn geliefde controlemaatschappij. Ditmaal niet door de Nederlandse politie de bevoegdheid te geven om ieders computer te kunnen hacken, door iedere Nederlandse politieagent een Taser-wapen te geven, door massale inzet van drones of door ieders reisbewegingen op de snelweg in een politiedatabank op te slaan, maar door voortaan ook de gegevens van alle vliegtuigpassiers die Nederland in- of uitreizen in een overheidsdatabank te bewaren. Volgens Opstelten zou de AIVD hierdoor een handjevol Nederlandse jihadisten beter in de gaten kunnen houden. Dit ondanks het feit dat dit plan al vier jaar oud is en destijds verworpen werd. Begin 2010 schreef de Telegraaf hierover het volgende: "De [inlichtingen]diensten willen met name weten wie er naar 'jihadgebieden' vertrekken. Amerika vraagt al langer om gegevens van de binnenkomende passagiers, maar daarover kunnen de diensten hier niet beschikken." (Telegraaf 12 februari 2010, p. 8, cursivering Privacy First). Zit achter het voorstel van Opstelten een verborgen Amerikaanse hand...?

Privacy First acht de plannen van Opstelten volstrekt onnodig en disproportioneel. Zelfs het hoofd van de AIVD benadrukte vorig jaar géén nieuwe bevoegdheden nodig te hebben. Bovendien loopt ieders privacy gevaar als buitenlandse inlichtingendiensten (waaronder de Amerikaanse NSA) rechtstreekse toegang tot deze databank zouden kunnen krijgen, bijvoorbeeld middels een 'single entry point' (reeds in mei 2012 werd Privacy First hierover getipt). Ook de Tweede Kamer lijkt vooralsnog zeer kritisch.

Beluister HIER onze eerste reactie in het programma Avondspits op Radio 1.
Audiolink: http://www.radio1.nl/item/166234-Reisgegevens%20opslaan%20is%20een%20%20prima%20middel%20tegen%20terreur!.html.

Gepubliceerd in Privacy First in de media
Pagina 5 van 9

Onze Partners

logo Voys Privacyfirst
logo greenhost
logo platfrm
logo AKBA
logo boekx
logo brandeis
 
banner ned 1024px1
logo demomedia
 
 
 
 
 
Pro Bono Connect logo 100
Control Privacy
Procis

Volg ons via Twitter

twitter icon

Volg onze RSS-feed

rss icon

Volg ons op LinkedIn

linked in icon

Volg ons op Facebook

facebook icon