Winnaars Nederlandse Privacy Awards 2026 bekend!

De Nederlandse Privacy Awards worden jaarlijks door Privacy First uitgereikt op de Europese Dag van de Privacy. 

WINNAAR: UMC Utrecht & Roseman Labs – NSK datawerkplaats

Privacy-by-design samenwerkingstool voor het vroegtijdig signaleren van kindermishandeling met geavanceerde cryptografie; schaalbaar, veilig en maatschappelijk zeer relevant.

De NSK (Nationaal Signaleringsinstrument Kindermishandeling) datawerkplaats biedt een privacy by design oplossing voor een urgente maatschappelijke uitdaging: het vroegtijdig signaleren van kindermishandeling. Door gevoelige patiëntgegevens uitsluitend in versleutelde vorm te verwerken met geavanceerde cryptografische technieken, maakt de datawerkplaats het mogelijk dat ziekenhuizen gezamenlijk leren en de kwaliteit van zorg kunnen verbeteren, zonder inbreuk te maken op de privacy van kinderen en gezinnen. De oplossing versterkt het vertrouwen in datagedreven zorgverbetering door doelbinding, instemming en volledige controle voor deelnemende instellingen centraal te stellen.

Daarnaast onderscheidt de NSK datawerkplaats zich door haar innovatieve, schaalbare en duurzame karakter. De technologie van Roseman Labs maakt diepgaande analyses mogelijk zonder toegang tot herleidbare gegevens, en sluit naadloos aan op bestaande onderzoeksomgevingen zoals de Digital Research Environment (DRE). Hierdoor kunnen zorginstellingen zelfstandig samenwerken en binnen enkele maanden vergelijkbare datawerkplaatsen realiseren. De toepassing toont overtuigend aan dat privacybescherming en maatschappelijke impact elkaar kunnen versterken en vormt een inspirerend voorbeeld voor veilige en verantwoorde gegevensuitwisseling binnen de toekomstige European Health Data Space.

De jury waardeert de combinatie van technische innovatie, maatschappelijke relevantie, praktische toepasbaarheid en voorbeeldstellende waarde voor andere sectoren. De NSK datawerkplaats voldoet aan alle wezenlijke criteria: maatschappelijke urgentie, technische excellentie, juridische deugdelijkheid, praktische implementeerbaarheid en toekomstbestendige voorbeeldfunctie.

De NSK datawerkplaats toont overtuigend aan dat privacyvriendelijke innovatie in de zorg niet alleen mogelijk is maar ook transformatief kan zijn, en verdient daarmee een Nederlandse Privacy Award.

WINNAAR: Stichting Keurmerk Ritregistratiesystemen – Keurmerk Ritregistratiesystemen 

Onafhankelijke certificering die privacy van zakelijke rijders waarborgt via o.a. een “digitaal kluisje” voor privéritten.

Het Keurmerk Ritregistratiesystemen biedt zakelijke rijders (ca. 250.000 van de in totaal 1,12 miljoen) een onafhankelijke en betrouwbare ritadministratie voor de 500km-verklaring. De stichting certificeert ca. 80% van alle leveranciers op de markt die voldoen aan de eisen van de Belastingdienst én privacybescherming waarborgen. Privé-ritgegevens zijn alleen inzichtelijk voor de werknemer zelf via een “digitaal kluisje”, waardoor werkgevers geen inzage hebben in privé-verplaatsingen met een zakelijke auto.

Het Keurmerk Ritregistratiesystemen illustreert dat privacybescherming niet alleen een juridische plicht is, maar ook een kwaliteitskenmerk dat vertrouwen en innovatie versterkt. De jury van de Nederlandse Privacy Awards prijst de structurele en bewezen bijdrage van dit initiatief aan de bescherming van persoonsgegevens in de mobiliteitsketen en ziet in dit keurmerk een richtinggevend voorbeeld voor privacyborging in datarijke werkomgevingen.

De jury waardeert dat het keurmerk een concreet en aantoonbaar verschil maakt in een context waarin privacy, toezicht en bedrijfsbelang vaak op spanning staan. De oplossing richt zich op een fundamentele kwetsbaarheid: de mogelijkheid dat werkgevers inzicht krijgen in privéverplaatsingen van werknemers via zakelijke voertuigen. De door het keurmerk gehanteerde methodiek — waarbij privéritten uitsluitend inzichtelijk zijn voor de werknemer zelf via een zogenoemd digitaal kluisje — biedt een technisch en organisatorisch elegante balans tussen controle en autonomie. De jury beloont Stichting Keurmerk Ritregistratiesystemen daarom met een Privacy Award.

WINNAAR: TNO, NFI & SURF – GPT-NL

Eerste Nederlandse LLM dat volledig AVG-conform is ontwikkeld, met transparante trainingsdata, sterke privacyborging en een vernieuwend licentiemodel; een blauwdruk voor soevereine en verantwoorde AI in Europa.

GPT-NL is het eerste Nederlandse Large Language Model (LLM), met overheidssubsidie ontwikkeld door TNO i.s.m. het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) en SURF. Het model wordt getraind op originele, hoogwaardige Nederlandse teksten van overheden, bibliotheken en uitgevers en niet op data die willekeurig van het internet is gescrapet. GPT-NL is het eerste LLM wereldwijd dat aantoonbaar voldoet aan de AVG door radicale privacy by design: alle persoonsgegevens van niet-publieke personen worden structureel vooraf verwijderd of geanonimiseerd. Daarnaast is GPT-NL volledig transparant (als enige aanbieder wereldwijd) over trainingsbronnen, respecteert het copyrights, en heeft het safeguards ingeregeld op haar output voor borging van privacyrechten. Met het – eveneens unieke – licentiemodel waarbij contentleveranciers eerlijk worden vergoed is GPT-NL niet alleen een boegbeeld voor privacy by design maar ook voor respectvolle en wettelijk correcte omgang met copyrights en het intellectuele eigendom van contentleveranciers. Het model is geschikt voor trust-critical toepassingen bij de overheid, onderwijs en zorgsectoren.

GPT-NL positioneert zich op het snijvlak van privacy, technologie en soevereiniteit en vormt een mijlpaal in de ontwikkeling van verantwoorde kunstmatige intelligentie in Nederland en Europa. GPT-NL toont aan dat verantwoorde, AVG-conforme, copyrights-correcte en transparante LLM-ontwikkeling wel degelijk mogelijk is. De jury van de Nederlandse Privacy Awards beschouwt het project als een richtinggevend voorbeeld van hoe data-ethiek, innovatie en publieke waarden kunnen worden samengebracht in de praktijk van AI-ontwikkeling. De jury beloont GPT-NL daarom met een Privacy Award.

AANMOEDIGINGSPRIJS: nationaal innovatie centrum privacy-enhancing technologies (NICPET)

Het nationaal innovatie centrum privacy-enhancing technologies (NICPET) is in het vizier van de jury gekomen omdat het op meerdere fronten duidelijk bijdraagt aan de ontwikkeling van privacy en gegevensbescherming in Nederland.

NICPET vervult een bijzondere brugfunctie door publieke toepassers en private deelnemers in één gedeelde praktijkgemeenschap rond privacy en gegevensbescherming te verbinden.

Publieke toepassers brengen het perspectief van publieke waarden, rechtmatigheid, democratische verantwoording en uitvoerbaarheid mee. Zij weten waar regelgeving in de praktijk schuurt en welke risico’s burgers daadwerkelijk ervaren.

Private deelnemers brengen innovatiekracht, technische expertise en product- of dienstkennis in, waardoor oplossingen niet abstract blijven maar aansluiten op concrete systemen, platforms en datastromen.

NICPET maakt impact door deze perspectieven structureel samen te brengen in een veilig werkplatform, waarin gezamenlijk geleerd wordt. Hiermee wordt het ontstaan van de facto praktijkstandaarden gestimuleerd.

Dit versterkt interoperabiliteit, voorkomt versnippering en zorgt ervoor dat oplossingen voor burgers herkenbaar en consistent zijn, ongeacht welke publieke instantie of private leverancier betrokken is.

Juist deze rol als neutrale, publieke ontmoetingsplaats waar belangen, kennis en verantwoordelijkheden van publieke en private partijen op gelijkwaardige wijze samenkomen, maakt NICPET onderscheidend en bijzonder relevant voor de verdere professionalisering van privacy in Nederland. NICPET verdient daarom een Nederlandse Privacy Award (Aanmoedigingsprijs).

Genomineerden

Uit de diverse inzendingen had de onafhankelijke vakjury de volgende genomineerden geselecteerd:  

• Publiosa – Registervanverwerkingen.nl
• LROI & Bluegen.ai – Synthetische data
• Stimulansz – Privacy Kwartet
• UMC Utrecht & Roseman Labs – NSK datawerkplaats
• Stichting Keurmerk Ritregistratiesystemen – Keurmerk Ritregistratiesystemen
• TNO, NFI & SURF – GPT-NL

Tijdens de Nationale Privacy Conferentie hebben alle genomineerden zichzelf middels video-pitches aan de jury en het publiek gepresenteerd. Vervolgens zijn de Nederlandse Privacy Awards door de juryvoorzitter uitgereikt. Klik HIER voor het hele juryrapport (pdf) met deelnamecriteria en toelichting bij alle winnaars en genomineerden.

Nationale Privacy Conferentie

De Nationale Privacy Conferentie is een initiatief van ECP en Privacy First. Deze conferentie brengt jaarlijks het Nederlandse bedrijfsleven, overheid en wetenschap bijeen om gezamenlijk te kunnen bouwen aan een privacyvriendelijke maatschappij.

Sprekers tijdens de Nationale Privacy Conferentie 2026 waren achtereenvolgens:

• Marjolijn Bonthuis (programmadirecteur Digitale Veiligheid & Vertrouwen, ECP)
• Bart Schellekens (Rijksorganisatie voor Ontwikkeling, Digitalisering en Innovatie, ministerie van BZK)
• Sylvia Huydecoper (directeur Platform Zelfstandige Ondernemers en zelfstandig ICT- en privacyjurist)
• Monique Verdier (vicevoorzitter Autoriteit Persoonsgegevens)
• Gerrit-Jan Zwenne (hoogleraar Universiteit Leiden, Open Universiteit en Pels Rijcken)
• Marianne van den Anker (Ombudsvrouw Rotterdam-Rijnmond)
• Wilmar Hendriks (Control Privacy, Coördinerend functionaris gegevensbescherming, Zorg en Veiligheidshuis Rotterdam-Rijnmond)
• Marlon Domingus (juryvoorzitter Nederlandse Privacy Awards).

Dagvoorzitter was presentator Tom Jessen. Locatie van de conferentie was Nieuwspoort in Den Haag.

Jury Nederlandse Privacy Awards

De jury van de Awards bestaat uit onafhankelijke privacy-experts uit diverse sectoren, op persoonlijke titel:

• Marlon Domingus  
  Functionaris gegevensbescherming, Erasmus Universiteit Rotterdam
  (juryvoorzitter)
• Walter van Wijk
  Community manager privacy, Centrum Informatiebeveiliging en Privacybescherming (CIP)
• Koen Versmissen
  Eigenaar Expertisecentrum Data-Ethiek
• Jaap-Henk Hoepman
  Associate Professor Computer Science, Radboud Universiteit Nijmegen
• Lora Mourcous 
  Advocaat, Samsung Electronics Benelux
• Sulaika Duijsings-Mahangi 
  Chief Privacy Officer, Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
• Sah Farooq
  Chief Privacy Officer & Manager Expertisecentrum Privacy, Gemeente Den Haag
• Jan Rinia
  Afdelingshoofd Gegevensbescherming en Privacy, Ministerie van Justitie en Veiligheid.

Om te garanderen dat de verkiezing van de Awards objectief verloopt, is het niet toegestaan dat de jury een deelname beoordeelt van de eigen organisatie of een organisatie waar een jurylid een belang bij heeft.

Stichting Privacy First organiseert de Nederlandse Privacy Awards in samenwerking met ECP | Platform voor de InformatieSamenleving, met steun van NordVPN. Mediapartner is PONT Data & Privacy. Voorinschrijvingen voor de Nederlandse Privacy Awards 2027 zijn alvast welkom!

Wilt u ook sponsor van de Nederlandse Privacy Awards worden? Neem dan contact op met Privacy First!