Een goed getimede verrassing

Nooit verwacht

“Eigenlijk grappig”, lacht Freek, “er waren al verschillende keren organisaties uit onze achterban genomineerd, en sommige daarvan hadden zelfs een Nederlandse Privacy Award gewonnen, maar we hebben er nooit bij stilgestaan dat we zelf ook in de prijzen zouden kunnen vallen.” Zelfs toen hem te verstaan werd gegeven dat hij er echt voor moest zorgen aanwezig te zijn bij de Nationale Privacy Conferentie – de gelegenheid waar jaarlijks de Privacy Awards uitgereikt worden – ging er nog niet echt een lampje branden. Groot was dan ook de verrassing toen bleek dat hij namens Nicpet de Aanmoedigingsprijs in ontvangst mocht nemen.

Goede timing

Waar Nicpet niet wist dat het de prijs zou krijgen, wist de jury op haar beurt niet hoe goed getimed die was. Bomhof: “We zaten toen net op een keerpunt, want onze financiering liep op haar einde. We overwogen op dat moment serieus om de stekker eruit te trekken. Maar dat kun je eigenlijk niet maken natuurlijk als je net zo’n prijs hebt gewonnen.” Met vernieuwde energie ging Nicpet binnen TNO en bij zijn achterban met succes op zoek naar nieuwe financiering: in ieder geval tot in de loop van 2027 zijn er fondsen.

Transitie

Nicpet is typisch zo’n initiatief dat zichzelf overbodig probeert te maken. Maar zover is het voorlopig nog niet. Binnenkort volgt dan ook een volgende stap: de aanvraag van een “opschalingsticket” binnen de generieke digitale infrastructuur. Dat zou Nicpet in staat stellen tot een transitie van aanjager die concrete casussen verder helpt brengen – belangrijk maar ook tijdrovend werk – naar ontwikkelaar van generiek toepasbare componenten die uitvoeringsorganisaties in staat stellen om op een verantwoorde manier met gevoelige data om te gaan. Dat is trouwens ingewikkelder dan het klinkt: het gaat niet alleen om de techniek, maar ook om standaardisatie en juridische inbedding.

AI

De dag voor het interview deden zeven overheidsorganisaties een dringende oproep: AI maakt hacken zoveel gemakkelijker dat cybersecurity urgente Chefsache moet worden. Kunnen Privacy Enhancing Technologies (PETs) helpen om de nieuwe dreigingen het hoofd te bieden? Bomhof: “Absoluut. Gegevens die je niet hebt, kun je ook niet lekken. Het is geen snelle oplossing, maar kan zeker helpen.” En AI kent nog veel meer privacy issues weet Bomhof, die ook betrokken is bij GPT-NL, en afgelopen jaar dus eigenlijk twee Privacy Awards heeft verdiend. Zo blijkt het razend ingewikkeld om persoonsgegevens uit trainingsdata te verwijderen, en is AI behalve in hacken ook heel goed in het re-identificeren van geanonimiseerde data. Zaken voor de jury van de Privacy Awards om nauwlettend te volgen.

Wallets

Zijn er behalve PETs en AI nog andere ontwikkelingen voor de jury om in de gaten te houden? Na enig nadenken komt Bomhof uit op privacyvriendelijke wallets, zoals Yivi. Dat won – toen nog IRMA geheten – in 2018 de allereerste Nederlandse Privacy Award. Technisch mooi, maar consumenten weten de weg erheen nog onvoldoende te vinden. Juist daarom zou een Privacy Award een mooie steun in de rug zijn.

Steun in de rug

Bomhof benadrukt tenslotte nogmaals die steun-in-de-rug werking van de Privacy Awards. Hij heeft in zijn carrière geregeld tegenslagen gekend, goede ideeën gehad die te vroeg kwamen, en zichzelf afgevraagd of hij het allemaal wel goed zag. Hoe fijn is het dan als een club zonder direct belang zegt: “goed bezig!” Als de twijfel weer eens toeslaat, kun je naar die trofee kijken en besluiten om toch door te gaan.